Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Sự khác biệt giữa hoại tử khô và hoại tử ướt là gì?

Sự khác biệt chính giữa hoại tử khô và hoại tử ướt là hoại tử khô là kết quả của việc giảm hoặc tắc nghẽn lưu lượng máu động mạch, nhưng hoại tử ướt chủ yếu là do tắc nghẽn tĩnh mạch liên quan đến nhiễm trùng. Bài viết sau đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về sự khác biệt giữa 2 loại hoại tử thường gặp này.

Sự khác biệt giữa hoại tử khô và hoại tử ướt là gì?

Sự khác biệt chính giữa hoại tử khô và hoại tử ướt là hoại tử khô là kết quả của việc giảm hoặc tắc nghẽn lưu lượng máu động mạch do tiểu đường, xơ cứng động mạch, vết tửơng, tê cóng, chấn thương hoặc nghiện thuốc lá, nhưng hoại tử ướt chủ yếu là do tắc nghẽn tĩnh mạch liên quan đến nhiễm trùng. Hơn nữa, hoại tử khô không quá mức nguy hiểm, trong khi hoại tử ướt lại nguy hiểm vì nó dễ dàng phát triển nhiễm trùng huyết và gây tử vong sau vài ngày.

Tóm lại, hoại tử khô và ướt là hai loại của hoại tử - một loại hoại tử mô do thiếu nguồn cung cấp máu. Đáng chú ý, các triệu chứng phổ biến của chúng bao gồm sự thay đổi màu da sang đỏ hoặc đen, tê, sưng, đau, nứt da và lạnh.

Hoại tử là gì?

Chứng hoại tử là một tình trạng nguy hiểm và có khả năng gây tử vong do thiếu lưu lượng máu đến một vùng mô rộng lớn. Tình trạng này dẫn đến sự phá vỡ mô và cuối cùng là tử vong. Mặc dù thường gặp ở ngón chân, ngón tay, cẳng chân và bàn tay, nằm cách xa tim nhưng chứng hoại tử cũng có thể xảy ra ở các cơ quan nội tạng. Khi không được điều trị, chứng hoại tử có thể lan khắp cơ thể, dẫn đến sốc và có thể đe dọa tính mạng.

Hơn nữa, việc có tiền sử mắc một số bệnh lý bao gồm nhiễm trùng, chấn thương, vết thương chậm lành và các bệnh như xơ vữa động mạch ở chân và tay, tiểu đường, bệnh Raynaud, viêm ruột thừa, thoát vị,... có thể dẫn đến hoại tử. Thông thường, người ta chỉ có thể nhận biết chứng hoại tử qua sự thay đổi màu sắc ở một vùng cục bộ - nghĩa là màu da ở vùng đó chuyển sang màu đỏ, xanh hoặc đen và trở nên tê hoặc đau đớn.

Ngoài ra còn có một số loại hoại tử khác nhau như hoại tử khô, hoại tử ướt, hoại tử khí, hoại tử Fournier,... Trong số này, hoại tử khí xảy ra do sự tích tụ khí do nhiễm vi khuẩn. Ngoài ra, nó còn gây đau dữ dội, sốt và da sẽ phồng rộp như bọc bong bóng khi ấn vào. Chứng hoại tử Fournier thì ảnh hưởng đến bộ phận sinh dục và háng. Ngoài ra, nó còn ảnh hưởng đến các cơ quan nội tạng như ruột và túi mật. Điều quan trọng là bệnh nhân mắc loại hoại tử này có thể bị bệnh rất nặng, bệnh nhân thường bị sốt, huyết áp thấp và đau dữ dội.

Đọc thêm tại bài viết: Hoại tử vô khuẩn là gì?

Chứng hoại tử khô là gì?

Chứng hoại tử khô là một loại hoại tử với các mô chết cục bộ và cuối cùng bị bong ra. Đáng kể, nguyên nhân chính gây ra chứng hoại tử khô bao gồm bệnh tiểu đường, xơ vữa động mạch và hút thuốc lá, dẫn đến tắc nghẽn động mạch. Việc này tạo ra các phần phụ mát, khô và đổi màu mà không có dịch hoặc mủ chảy ra nên được gọi là chứng hoại tử khô. Thông thường, phẫu thuật có thể giúp loại bỏ chứng hoại tử khô cùng với một đợt điều trị bằng kháng sinh và thuốc chống đông máu.

Chứng hoại tử ướt là gì?

Chứng hoại tử ướt là một loại hoại tử khác, đây là loại nguy hiểm nhất do sự phát triển của nhiễm trùng huyết và cuối cùng là tử vong trong vòng vài ngày. Ở đây, nhiễm trùng do vi khuẩn gây ra dẫn đến tắc nghẽn tĩnh mạch, gây sưng mô và sản sinh ra khí và độc tố vi khuẩn trong các mô. Nó thường tạo ra chất lỏng hoặc mủ chảy ra và do đó có thuật ngữ “ướt”. Ngoài ra, các triệu chứng của giai đoạn đầu của chứng hoại tử ướt bao gồm đau đớn kèm theo sưng tấy, xuất hiện màu đỏ hoặc trắng bệch, sờ vào cảm giác lạnh, loét và cảm giác nứt nẻ. Điều quan trọng là chứng hoại tử ướt cần được điều trị và nhập viện ngay lập tức, sau khi cắt bỏ vết thương tại chỗ.

Điểm tương đồng giữa chứng hoại tử khô và ướt

  • Chứng hoại tử khô và ướt đều xảy ra do thiếu nguồn cung cấp máu.
  • Cả hai đều là loại chết mô ở tay và chân.
  • Các triệu chứng chính của chúng bao gồm thay đổi màu da sang đỏ hoặc đen, tê, sưng, đau, rách da và sờ thấy mát.
  • Phẫu thuật, điều trị nội khoa, chăm sóc y tế tại vị trí bị cắt bỏ và đôi khi phục hồi chức năng là những hình thức điều trị chính cho cả hai loại hoại tử.

Đọc thêm tại bài viết: Loại vi khuẩn gây viêm hoại tử hiếm gặp

Sự khác biệt giữa chứng hoại tử khô và ướt

  • Định nghĩa

Chứng hoại tử khô phát triển khi có tắc nghẽn động mạch, tạo ra tình trạng khô cục bộ rõ rệt của mô chết. Trong khi đó, hoại tử ướt là loại hoại tử do nhiễm vi khuẩn ở mô bị ảnh hưởng.

  • Cơ chế

Tắc động mạch là cơ chế chính của hoại tử khô, trong khi tắc nghẽn tĩnh mạch là cơ chế của hoại tử ướt.

  • Đặc tính

Đặc điểm của hoại tử khô bao gồm khô, co rút và mô chết có màu đen, được phân chia rõ ràng với mô lân cận bằng một đường viêm. Mặt khác, đặc điểm của hoại tử ướt bao gồm mềm, sưng tấy, phồng rộp, thối, ướt và sẫm màu.

  • Thối rữa

Sự thối rữa được hạn chế ở chứng hoại tử khô do nguồn cung cấp máu rất ít, nhưng sự thối rữa được thể hiện rõ rệt ở chứng hoại tử ướt do các cơ quan bị tắc nghẽn bởi máu.

  • Đường ranh giới

Có một đường ranh giới ở điểm nối giữa phần khỏe mạnh và phần hoại tử trong chứng hoại tử khô, nhưng không có ranh giới rõ ràng giữa phần khỏe mạnh và phần hoại tử trong chứng hoại tử ướt.

  • Sự sống sót của vi khuẩn

Vi khuẩn không thể tồn tại trong hoại tử khô, nhưng ngược lại, rất nhiều vi khuẩn có mặt trong hoại tử ướt.

  • Điều trị

Chứng hoại tử khô có thể được điều trị bằng phẫu thuật, còn chứng hoại tử ướt cần được điều trị ngay lập tức vì nó có thể gây tử vong sau vài ngày.

  • Tiên lượng

Tiên lượng tốt hơn ở hoại tử khô do nhiễm trùng huyết ít, nhưng tiên lượng xấu ở hoại tử ướt do nhiễm trùng huyết nặng.

Bác sĩ Đoàn Hồng - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Pediaa
Bình luận
Tin mới
  • 21/03/2026

    Khi cảm lạnh chuyển thành nhiễm trùng xoang

    Bạn bị nghẹt mũi, ho, và có thể cả đau họng. Có vẻ như đó là cảm lạnh thông thường. Nhưng sau vài ngày, các triệu chứng của bạn không thuyên giảm. Liệu cảm lạnh có thể biến thành nhiễm trùng xoang không? Thực tế là, cảm lạnh và nhiễm trùng xoang thường đi kèm với nhau. Nhiễm trùng xoang thường bắt đầu sau khi bị cảm lạnh. Nhưng những nguyên nhân khác cũng có thể gây ra chúng.

  • 20/03/2026

    Đản hoa – Thảo mộc thường bị bỏ quên

    Trong kho tàng y học cổ truyền Việt Nam và khu vực Đông Nam Á, nhiều loài thảo mộc đã được sử dụng lâu đời như kim ngân hoa, cam thảo, cúc hoa… Tuy nhiên, bên cạnh các vị thuốc quen thuộc, vẫn tồn tại những thảo dược ít được chú ý, dù có giá trị sinh học đáng kể.

  • 20/03/2026

    Sương mù não do hóa trị

    Hóa trị có thể giúp bạn chống lại ung thư , nhưng tác dụng phụ gần như chắc chắn. Bạn thường có một tâm trí mơ hồ, được gọi là " sương mù não do hóa trị ", trong và sau khi điều trị. Có thể bạn gặp khó khăn khi nhớ tên hoặc không thể làm nhiều việc cùng lúc tốt như trước đây.

  • 19/03/2026

    Trẻ khó ngủ, mất ngủ do tăng động: Dấu hiệu không nên bỏ qua

    Giấc ngủ đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển thể chất và não bộ của trẻ nhỏ. Tuy nhiên, không ít phụ huynh tại nước ta đang đối mặt với tình trạng trẻ khó ngủ, ngủ không sâu giấc, hay thức giấc ban đêm – đặc biệt ở nhóm trẻ có biểu hiện tăng động, hiếu động quá mức.

  • 19/03/2026

    Bệnh sốt xuất huyết

    Sốt xuất huyết nhẹ gây sốt cao và các triệu chứng giống cúm. Sốt xuất huyết nặng, còn gọi là sốt xuất huyết Dengue, có thể gây chảy máu nghiêm trọng, tụt huyết áp đột ngột (sốc) và tử vong.

  • 19/03/2026

    Thảo mộc giàu flavonoid và vai trò trong hỗ trợ giảm nguy cơ ung thư

    Khoảng 30–50% tử vong do ung thư có thể được phòng tránh bằng việc điều chỉnh các yếu tố nguy cơ đã biết: không hút thuốc, duy trì cân nặng hợp lý, ăn uống lành mạnh (nhiều rau củ quả), vận động đều đặn, hạn chế rượu và tuân thủ các chương trình tầm soát phù hợp.

  • 18/03/2026

    Những nguyên nhân có thể gây ra cơn nóng rát dạ dày

    Cảm giác nóng rát dạ dày là triệu chứng tiêu hóa khá phổ biến, có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Dù thường bị xem nhẹ, song đây có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều vấn đề sức khỏe tiềm ẩn liên quan đến dạ dày - tá tràng, thậm chí là các bệnh lý nguy hiểm nếu kéo dài và không được điều trị.

  • 17/03/2026

    Các loại thảo mộc trong Trà thanh nhiệt Dr.Thanh

    Trà thanh nhiệt Dr Thanh là một sản phẩm đồ uống thảo mộc đóng chai sản xuất bằng công nghệ chiết lạnh vô trùng (Aseptic). Ngoài ba vị đã nêu trước đó (Kim ngân hoa, Cúc hoa, La hán quả), sản phẩm còn phối hợp thêm các thảo mộc khác: Hạ khô thảo, Cam thảo, Đản hoa, Tiên thảo...

Xem thêm