Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Sự khác biệt giữa hoại tử khô và hoại tử ướt là gì?

Sự khác biệt chính giữa hoại tử khô và hoại tử ướt là hoại tử khô là kết quả của việc giảm hoặc tắc nghẽn lưu lượng máu động mạch, nhưng hoại tử ướt chủ yếu là do tắc nghẽn tĩnh mạch liên quan đến nhiễm trùng. Bài viết sau đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về sự khác biệt giữa 2 loại hoại tử thường gặp này.

Sự khác biệt giữa hoại tử khô và hoại tử ướt là gì?

Sự khác biệt chính giữa hoại tử khô và hoại tử ướt là hoại tử khô là kết quả của việc giảm hoặc tắc nghẽn lưu lượng máu động mạch do tiểu đường, xơ cứng động mạch, vết tửơng, tê cóng, chấn thương hoặc nghiện thuốc lá, nhưng hoại tử ướt chủ yếu là do tắc nghẽn tĩnh mạch liên quan đến nhiễm trùng. Hơn nữa, hoại tử khô không quá mức nguy hiểm, trong khi hoại tử ướt lại nguy hiểm vì nó dễ dàng phát triển nhiễm trùng huyết và gây tử vong sau vài ngày.

Tóm lại, hoại tử khô và ướt là hai loại của hoại tử - một loại hoại tử mô do thiếu nguồn cung cấp máu. Đáng chú ý, các triệu chứng phổ biến của chúng bao gồm sự thay đổi màu da sang đỏ hoặc đen, tê, sưng, đau, nứt da và lạnh.

Hoại tử là gì?

Chứng hoại tử là một tình trạng nguy hiểm và có khả năng gây tử vong do thiếu lưu lượng máu đến một vùng mô rộng lớn. Tình trạng này dẫn đến sự phá vỡ mô và cuối cùng là tử vong. Mặc dù thường gặp ở ngón chân, ngón tay, cẳng chân và bàn tay, nằm cách xa tim nhưng chứng hoại tử cũng có thể xảy ra ở các cơ quan nội tạng. Khi không được điều trị, chứng hoại tử có thể lan khắp cơ thể, dẫn đến sốc và có thể đe dọa tính mạng.

Hơn nữa, việc có tiền sử mắc một số bệnh lý bao gồm nhiễm trùng, chấn thương, vết thương chậm lành và các bệnh như xơ vữa động mạch ở chân và tay, tiểu đường, bệnh Raynaud, viêm ruột thừa, thoát vị,... có thể dẫn đến hoại tử. Thông thường, người ta chỉ có thể nhận biết chứng hoại tử qua sự thay đổi màu sắc ở một vùng cục bộ - nghĩa là màu da ở vùng đó chuyển sang màu đỏ, xanh hoặc đen và trở nên tê hoặc đau đớn.

Ngoài ra còn có một số loại hoại tử khác nhau như hoại tử khô, hoại tử ướt, hoại tử khí, hoại tử Fournier,... Trong số này, hoại tử khí xảy ra do sự tích tụ khí do nhiễm vi khuẩn. Ngoài ra, nó còn gây đau dữ dội, sốt và da sẽ phồng rộp như bọc bong bóng khi ấn vào. Chứng hoại tử Fournier thì ảnh hưởng đến bộ phận sinh dục và háng. Ngoài ra, nó còn ảnh hưởng đến các cơ quan nội tạng như ruột và túi mật. Điều quan trọng là bệnh nhân mắc loại hoại tử này có thể bị bệnh rất nặng, bệnh nhân thường bị sốt, huyết áp thấp và đau dữ dội.

Đọc thêm tại bài viết: Hoại tử vô khuẩn là gì?

Chứng hoại tử khô là gì?

Chứng hoại tử khô là một loại hoại tử với các mô chết cục bộ và cuối cùng bị bong ra. Đáng kể, nguyên nhân chính gây ra chứng hoại tử khô bao gồm bệnh tiểu đường, xơ vữa động mạch và hút thuốc lá, dẫn đến tắc nghẽn động mạch. Việc này tạo ra các phần phụ mát, khô và đổi màu mà không có dịch hoặc mủ chảy ra nên được gọi là chứng hoại tử khô. Thông thường, phẫu thuật có thể giúp loại bỏ chứng hoại tử khô cùng với một đợt điều trị bằng kháng sinh và thuốc chống đông máu.

Chứng hoại tử ướt là gì?

Chứng hoại tử ướt là một loại hoại tử khác, đây là loại nguy hiểm nhất do sự phát triển của nhiễm trùng huyết và cuối cùng là tử vong trong vòng vài ngày. Ở đây, nhiễm trùng do vi khuẩn gây ra dẫn đến tắc nghẽn tĩnh mạch, gây sưng mô và sản sinh ra khí và độc tố vi khuẩn trong các mô. Nó thường tạo ra chất lỏng hoặc mủ chảy ra và do đó có thuật ngữ “ướt”. Ngoài ra, các triệu chứng của giai đoạn đầu của chứng hoại tử ướt bao gồm đau đớn kèm theo sưng tấy, xuất hiện màu đỏ hoặc trắng bệch, sờ vào cảm giác lạnh, loét và cảm giác nứt nẻ. Điều quan trọng là chứng hoại tử ướt cần được điều trị và nhập viện ngay lập tức, sau khi cắt bỏ vết thương tại chỗ.

Điểm tương đồng giữa chứng hoại tử khô và ướt

  • Chứng hoại tử khô và ướt đều xảy ra do thiếu nguồn cung cấp máu.
  • Cả hai đều là loại chết mô ở tay và chân.
  • Các triệu chứng chính của chúng bao gồm thay đổi màu da sang đỏ hoặc đen, tê, sưng, đau, rách da và sờ thấy mát.
  • Phẫu thuật, điều trị nội khoa, chăm sóc y tế tại vị trí bị cắt bỏ và đôi khi phục hồi chức năng là những hình thức điều trị chính cho cả hai loại hoại tử.

Đọc thêm tại bài viết: Loại vi khuẩn gây viêm hoại tử hiếm gặp

Sự khác biệt giữa chứng hoại tử khô và ướt

  • Định nghĩa

Chứng hoại tử khô phát triển khi có tắc nghẽn động mạch, tạo ra tình trạng khô cục bộ rõ rệt của mô chết. Trong khi đó, hoại tử ướt là loại hoại tử do nhiễm vi khuẩn ở mô bị ảnh hưởng.

  • Cơ chế

Tắc động mạch là cơ chế chính của hoại tử khô, trong khi tắc nghẽn tĩnh mạch là cơ chế của hoại tử ướt.

  • Đặc tính

Đặc điểm của hoại tử khô bao gồm khô, co rút và mô chết có màu đen, được phân chia rõ ràng với mô lân cận bằng một đường viêm. Mặt khác, đặc điểm của hoại tử ướt bao gồm mềm, sưng tấy, phồng rộp, thối, ướt và sẫm màu.

  • Thối rữa

Sự thối rữa được hạn chế ở chứng hoại tử khô do nguồn cung cấp máu rất ít, nhưng sự thối rữa được thể hiện rõ rệt ở chứng hoại tử ướt do các cơ quan bị tắc nghẽn bởi máu.

  • Đường ranh giới

Có một đường ranh giới ở điểm nối giữa phần khỏe mạnh và phần hoại tử trong chứng hoại tử khô, nhưng không có ranh giới rõ ràng giữa phần khỏe mạnh và phần hoại tử trong chứng hoại tử ướt.

  • Sự sống sót của vi khuẩn

Vi khuẩn không thể tồn tại trong hoại tử khô, nhưng ngược lại, rất nhiều vi khuẩn có mặt trong hoại tử ướt.

  • Điều trị

Chứng hoại tử khô có thể được điều trị bằng phẫu thuật, còn chứng hoại tử ướt cần được điều trị ngay lập tức vì nó có thể gây tử vong sau vài ngày.

  • Tiên lượng

Tiên lượng tốt hơn ở hoại tử khô do nhiễm trùng huyết ít, nhưng tiên lượng xấu ở hoại tử ướt do nhiễm trùng huyết nặng.

Bác sĩ Đoàn Hồng - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Pediaa
Bình luận
Tin mới
  • 02/04/2026

    Ăn tỏi và mật ong có lợi gì cho sức khỏe?

    Tỏi và mật ong là hai thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày của người Việt. Ngoài giá trị dinh dưỡng, chúng còn được nghiên cứu về một số tác dụng sinh học có lợi cho sức khỏe khi sử dụng hợp lý.

  • 02/04/2026

    Lợi ích của thiền định: Nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần

    Thiền định không chỉ bắt nguồn từ truyền thống tâm linh mà còn được khoa học chứng minh mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe thể chất và tinh thần trong cuộc sống hiện đại. Thực hành thiền giúp giảm stress hàng ngày, hỗ trợ điều trị bệnh lý mãn tính, và tạo sự cân bằng nội tại bền vững. Chỉ vài phút thiền mỗi ngày có thể tạo ra những thay đổi sinh học tích cực, như giảm hormone căng thẳng cortisol và cải thiện chức năng hệ miễn dịch. Bài viết này nhằm tổng hợp các bằng chứng khoa học về lợi ích của thiền và cung cấp hướng dẫn thực hành đơn giản cho người mới bắt đầu.

  • 02/04/2026

    Những nguy hại ít người biết trong trào lưu kiêng sữa, bỏ ngũ cốc

    Thời gian gần đây, trào lưu “ăn chống viêm”, “thải độc” hay “tăng miễn dịch cấp tốc” với những lời khuyên “bỏ sữa ngay để trị mụn”, “gluten (ngũ cốc) là thủ phạm gây viêm não” trở nên phổ biến trên mạng xã hội.

  • 02/04/2026

    6 thói quen thầm lặng có thể đang hủy hoại sức khỏe của bạn

    Việc có những ngày sinh hoạt đều đặn có thể giúp bạn cảm thấy ổn định hơn khi cuộc sống trở nên căng thẳng. Nhưng một số thói quen nhỏ, thường bị bỏ qua, lại có thể gây hại cho sức khỏe của bạn, dẫn đến căng thẳng về thể chất hoặc tinh thần theo thời gian.

  • 01/04/2026

    Chế độ dinh dưỡng cho học sinh mùa thi

    Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 tại Hà Nội sẽ diễn ra vào ngày 30 và 31-5-2026. Trong cuộc đua nước rút đầy áp lực, bên cạnh việc ôn luyện kiến thức, chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quyết định đến phong độ của thí sinh. Chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo, bổ sung dưỡng chất đúng cách để đảm bảo sức khỏe, trí não hoạt động bền bỉ trong giai đoạn cao điểm.

  • 01/04/2026

    2 loại ngũ cốc ngon nhất nên ăn để giảm cân

    Muốn giảm cân, nhiều người thường cắt giảm tinh bột nhưng cơ thể cần đủ tinh bột để hoạt động. Vì vậy nên chọn đúng loại tinh bột và ăn đúng cách giúp giảm cân mà không cần phải nhịn đói khổ sở.

  • 01/04/2026

    Trẻ em trên 6 tuổi có cần tiêm vaccine nữa không?

    Nhiều người lầm tưởng rằng hệ miễn dịch của trẻ sau 6 tuổi đã trưởng thành và đủ sức chống chọi với thế giới. Tuy nhiên, thực tế khoa học lại cho thấy điều ngược lại: Đây là giai đoạn chuyển tiếp quan trọng cần được củng cố miễn dịch.

  • 31/03/2026

    Chạy bộ bao lâu thì mỡ bụng bắt đầu giảm?

    Chạy bộ giúp tiêu hao năng lượng hiệu quả và cải thiện sức khỏe tim mạch nhưng mỡ bụng không thể giảm ngay sau vài buổi tập. Thời điểm cơ thể bắt đầu huy động mỡ phụ thuộc vào cường độ vận động, thời gian duy trì, chế độ dinh dưỡng và khả năng thích nghi chuyển hóa của từng người.

Xem thêm