Nghiên cứu “Suy dinh dưỡng thấp còi và gầy còm ở trẻ em dưới 5 tuổi tại một số xã địa bàn khó khăn và đề xuất một số giải pháp cải thiện”

Nghiên cứ được thực hiện trong thời gian 07 tháng (từ tháng 05/2023 đến tháng 11/2023). Mục tiêu chung của nghiên cứu là góp phần cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng thấp còi và gầy còm ở trẻ em dưới 5 tuổi tại Hà Giang và Kon Tum, với 02 mục tiêu cụ thể bao gồm:

(1) Đánh giá tình trạng SDD thấp còi và gầy còm ở trẻ em dưới 5 tuổi tại một số xã tại 2 tỉnh Hà Giang và Kon Tum,

(2) Đề xuất một số giải pháp nhằm giảm tỷ lệ SDD, đặc biệt là SDD thấp còi và gầy còm tại các xã địa bàn khó khăn.

Nghiên cứu được thực hiện tại 02 tỉnh: Hà Giang và Kon Tum, trong đó tại Hà Giang thực hiện tại xã Lạc Nông và xã Yên Cường – thuộc huyện Bắc Mê và tại Kon Tum thực hiện tại xã Ya Xiêr và xã Sa Nghĩa – huyện Sa Thầy. Được áp dụng phương pháp nghiên cứu mô tả cắt ngang kết hợp giữa phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng, tổng cộng có 400 trẻ em dưới 5 tuổi và 200 bà mẹ có trẻ dưới 5 tuổi tham gia vào nghiên cứu định lượng, và 32 cán bộ y tế cùng 24 bà mẹ có trẻ dưới 5 tuổi tham gia vào nghiên cứu định tính. Đối với nghiên cứu định lượng, nghiên cứu thu thập số liệu cân đo trực tiếp và phỏng vấn bằng bộ câu hỏi được thiết kế sẵn. Đối với nghiên cứu định tính, nghiên cứu sử dụng phương pháp thảo luận nhóm.

Nghiên cứu được thông qua đề cương trước Hội đồng khoa học và Hội đồng đạo đức trong nghiên cứu y sinh học vào ngày 21/12/2022.

Kết quả nghiên cứu đã chỉ ra thực trạng SDD ở trẻ em dưới 5 tuổi tại Hà Giang và Kon Tum vẫn còn cao, với nhiều hạn chế trong kiến thức, thực hành của bà mẹ, hạn chế trong chế độ ăn của trẻ và đặc biệt là những hạn chế trong công tác phòng chống SDD tại 2 khu vực địa bàn nghiên cứu.

Theo đó, tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi bị SDD thấp còi tại Hà Giang và tại Kon Tum lần lượt là  26,5% và 25,5%, và tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi bị SDD gầy còm tại Hà Giang và tại Kon Tum lần lượt là 9%, và 7,5%. Đây là mức tỷ lệ SDD thuộc mức trung bình theo phân loại của Tổ chức Y tế thế giới.

Đối với các bà mẹ, thực trạng kiến thức và thực hành của bà mẹ về nuôi dưỡng và chăm sóc trẻ em tại cả 2 tỉnh còn nhiều điểm chưa đúng, trong đó tỷ lệ bà mẹ có kiến thức và thực hành đúng về việc cho trẻ ăn bổ sung/ăn dặm có tỷ lệ tương đối thấp. Chế độ ăn của trẻ tại 02 địa bàn nghiên cứu cũng gặp nhiều hạn chế, khi tỷ lệ các trẻ không được cung cấp đủ các nhóm thực phẩm cần thiết vẫn còn cao – đặc biệt là trong việc bổ sung dầu mỡ, trái cây và sữa vào các bữa ăn.

Nghiên cứu cũng chỉ ra nhiều bất cập trong công tác phòng chống SDD trẻ em trên địa bàn 2 tỉnh, đặc biệt là trong các vấn đề liên quan đến nhân lực, cơ sở vật chất và tài chính. Cơ sở vật chất thiếu thốn từ những vật dụng cơ bản nhất, nhân lực không đủ để thực hiện khối lượng công việc rất lớn, chất lượng chuyên môn nguồn nhân lực không được đảm bảo, thiếu hụt các hoạt động liên quan đến vấn đề dinh dưỡng do thiếu kinh phí, truyền thông giáo dục sức khỏe về dinh dưỡng chưa hiệu quả... là những nguyên nhân nổi bật bên cạnh các vấn đề khó khăn chung xuất phát từ thực tiễn đời sống của người dân như nghèo đói và phong tục tập quán lạc hậu.

Nghiên cứu đã đề xuất các giải pháp, bao gồm các giải pháp mang tính chính sách chung và các giải pháp cụ thể tại từng khu vực nhằm cải thiện tình trạng dinh dưỡng, giảm thiểu tình trạng SDD tại 02 địa bàn nghiên cứu. Theo đó, cần xây dựng các chính sách đặc thù tiếp tục hỗ trợ cho hoạt động phòng chống SDD, đặc biệt là mục tiêu giảm SDD thấp còi và gầy còm thông qua điều phối nguồn lực phù hợp cho các vùng khó khăn. Một số giải pháp cụ thể cũng được khuyến nghị như xây dựng gói hỗ trợ dinh dưỡng đặc biệt, vận động chính sách hỗ trợ, thay đổi phương pháp và cách thức truyền thông giáo dục dinh dưỡng, đào tạo nguồn nhân lực và huy động sự chung tay của các Hội, đoàn thể, các tổ chức trong nước và ngoài nước. 

Một số hình ảnh của nghiên cứu

Thảo luận nhóm với cán bộ y tế

 

Bảo vệ đề tài trước hội đồng khoa học