Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Ký sinh trùng lây qua nguồn nước

Nước là một thành phần quan trọng trong thiên nhiên và rất cần thiết cho sự sống, nước đóng một vai trò quan trọng trong các lĩnh vực và mục đích khác nhau. Nước được dùng trong các hoạt động nông nghiệp, công nghiệp, sinh hoặt, giải trí, hầu hết các hoạt động trên đều cần nước, nhưng khi nguồn nước bị nhiễm ký sinh trùng nó có thể gây ra nhiều loại bệnh vô cùng nguy hiểm cho con người.

Nguồn nước bị nhiễm ký sinh trùng là một vấn đề nghiêm trọng, nó có thể gây những căn bệnh ảnh hưởng đến sức khỏe, thậm chí gây tử vong cho người nhiễm bệnh.

Các bệnh liên quan đến nước trên toàn cầu phổ biến gây ra bởi ký sinh trùng bao gồm giun Guine, sán máng (Schistosoma ), Amebiasis, Criptosporidiosis và Giardiasis. Mọi người bị nhiễm các bệnh này khi uống hoặc có tiếp xúc với nước đã bị nhiễm các loại ký sinh trùng này.

Mọi người có thể mắc bệnh giun Guinea khi họ uống nước có chứa các ký sinh trùng Dracunculus medinensis. Nếu một người đã bị nhiễm bệnh với giun Guinea làm việc hay tiếp xúc với nước, tổn thương gặp nước, nốt sần vỡ ra giun cái “xuất” ấu trùng vào nước. Ấu trùng sẽ tìm đến và bám vào động vật giáp xác nhỏ (chân chèo).

Sau khi con người uống nước, các chân chèo chết và thả ấu trùng, ấu trùng xâm nhập vào các vật chủ, sau đó xuống dạ dày ruột, khoang bụng, phúc mạc, sau một thời gian chúng di chuyển xuống các chi thường là chi dưới (phát triển thành giun trưởng thành)[1].

Sán máng có thể lây truyền khi con người bơi lội, tắm giặt hoặc làm việc dưới môi trường nước, ấu trùng đuôi của Schistosoma sẽ chủ động tìm đến và xâm nhập vào người bằng cách xuyên qua da, niêm mạc và gây bệnh cho con người [2].

Cryptosporidium là một bệnh có tính quốc tế, hầu hết ở các vùng có khí hậu nhiệt đới hay ôn đới, trong đó xảy ra thường xuyên ở bệnh nhân AIDS. Ở các nước đang phát triển, và nơi mà có thói quen vệ sinh kém, yếu tố quan trọng trong việc lan truyền bệnh là nguồn nước uống không an toàn và có chứa kén hợp tử. Đáng chú ý là cryptosporidiosis đã được xác định trong đợt bùng phát do nguồn nước bị nhiễm ký sinh trùng [3].

Giardia (thể kén) được bảo vệ bởi một lớp vỏ bên ngoài, cho phép nó tồn tại bên ngoài cơ thể trong thời gian dài. Trong khi các loại ký sinh trùng có thể lây lan theo nhiều cách khác nhau, nhưng nguồn nước là đường lây nhiễm phổ biến nhất của Giardia. Giardia là một ký sinh trùng rất nhỏ có gây ra bệnh tiêu chảy và thường gặp là Giardia intestinalis,Giardia lamblia, hoặc Giardia duodenalis[4].

Entamoeba histolytica là một ký sinh trùng đơn bào và thường gọi căn bệnh này là amebiasis (kiết lỵ do amebiasis). Nó thường xảy ra trong ruột già và gây ra viêm, có khoảng 50 triệu người đang bị nhiễm bệnh trên toàn thế giới, chủ yếu là ở các nước nhiệt đới, trong các lĩnh vực vệ sinh môi trường kém. Một người uống nước mà trong nước có bào nang Entamoeba histolytica sẽ bị bệnh kiết lỵ vì amebiasis [5].

Các biện pháp vệ sinh thích hợp rất cần thiết để phòng ngừa bệnh ký sinh trùng qua đường nước, không được uống nước lấy từ môi trường chưa qua xử lý. Khi làm việc trong nước hoặc lội nước nên mang ủng và vệ sinh thân thể sạch sẽ để tránh ký sinh trùng tiếp xúc với da và chui qua da, giáo dục cho cộng đồng về việc ăn chín uống sôi và các thói quen lành mạnh để tránh nhiễm ký sinh trùng. Khi nghi ngờ nhiễm ký sinh trùng hãy đến các cơ sở chuyên khoa để được tư vấn, khám và chữa trị một cách hợp lý.

Ấu trùng giun tròn Guine trong nước và giun trưởng thành ký sinh trên người
Hoàng Anh - Theo impehcm.org.vn
Bình luận
Tin mới
  • 10/11/2026

    Bí mật hormone hạnh phúc và sợi dây kết nối tình yêu đôi lứa

    Tình yêu đôi lứa không chỉ mang lại những rung cảm diệu kỳ mà còn ẩn chứa những biến chuyển bên trong cơ thể. Cảm giác say mê thăng hoa, sự gắn kết bền chặt hay niềm bình yên khi ở bên người bạn đời đều chịu sự chi phối mạnh mẽ từ hệ thống nội tiết và các tín hiệu thần kinh. Việc thấu hiểu cơ chế kỳ diệu này giúp chúng ta biết cách trân trọng, chủ động vun đắp và bảo vệ mối quan hệ lứa đôi luôn thắm thiết, bền vững theo thời gian. Nhằm mang đến cái nhìn sâu sắc và toàn diện hơn, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những thông tin chi tiết cùng các góc nhìn chuyên môn ngay sau đây.

  • 10/11/2026

    Ung thư hắc tố da

    Ung thư hắc tố là một dạng ung thư da nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến bất kỳ ai, bất kể mùa nào. Bệnh bắt nguồn từ các tế bào sản xuất sắc tố của da, được gọi là tế bào hắc tố. Quan niệm sai lầm cho rằng nguy cơ mắc ung thư hắc tố giảm đáng kể vào mùa đông là hoàn toàn sai lầm, vì tia UV - nguyên nhân chính gây ung thư - vẫn còn hiện hữu trong mùa đông.

  • 09/11/2026

    Chứng vẽ da là gì?

    Chứng vẽ da (tên khoa học là dermatographia) là một tình trạng gây ra các vết nổi gồ lên trên da. Phản ứng này xuất hiện khi da bị gãi, cọ xát hoặc chịu áp lực. Các vết này thường tự biến mất trong vòng 30 phút mà không cần điều trị. Cùng tìm hiểu về tình trạng này qua bài viết sau!

  • 09/11/2026

    Vì sao mùa đông dễ gây đột quỵ và nhồi máu cơ tim?

    Khi thời tiết chuyển lạnh, không chỉ làn da và hệ hô hấp chịu ảnh hưởng mà tim mạch cũng phải đối mặt với nhiều rủi ro nghiêm trọng. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, mùa đông là thời điểm tỷ lệ đột quỵ và nhồi máu cơ tim tăng cao nhất trong năm.

  • 08/11/2026

    Cúm mùa khi giao mùa: Nhận diện sớm triệu chứng và biện pháp phòng ngừa chủ động

    Cúm mùa là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm (Influenza virus) gây ra, có khả năng lây lan nhanh trong cộng đồng, đặc biệt vào thời điểm giao mùa khi điều kiện thời tiết thuận lợi cho virus phát triển.

  • 08/11/2026

    Top 5 thực phẩm "vàng" nên dự trữ trong mùa mưa bão

    Mỗi khi mùa bão lũ tràn về, nguồn cung ứng thực phẩm và điện nước thường xuyên bị gián đoạn. Để giúp các gia đình chủ động chăm sóc sức khỏe và đảm bảo dinh dưỡng trong những ngày thiên tai, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những gợi ý về việc chuẩn bị thực phẩm dự trữ mùa bão lũ an toàn và khoa học.

  • 07/11/2026

    Các loại vaccine nên tiêm trong mùa đông

    Khi những cơn gió lạnh đầu mùa ùa về cũng là lúc hệ miễn dịch của trẻ nhỏ phải đối mặt với một thử thách lớn. Mùa đông không chỉ mang theo không khí rét buốt mà còn tạo ra điều kiện môi trường vô cùng lý tưởng để vô số các loại mầm bệnh sinh sôi và lây lan trong không khí.

  • 07/11/2026

    Bí quyết bù nước mỗi ngày cho người mắc bệnh Crohn

    Bệnh Crohn là một dạng bệnh viêm ruột mạn tính, thường gây tiêu chảy kéo dài khiến người bệnh dễ rơi vào tình trạng mất nước và mất cân bằng điện giải. Việc xây dựng thói quen bù nước phù hợp có thể giúp giảm bớt gánh nặng này.

Xem thêm