Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Giảm stress khi kỳ thi gần kề

Căng thằng làm bạn mệt mỏi nhưng cũng có tác dụng kích thích để bạn cố gắng hoàn thành một mục tiêu nào đó. Kỳ thi đang cận kề, hãy biến stress trở thành động lực để dành kết quả thật cao bạn nhé.

Giảm stress khi kỳ thi gần kề

Với các bạn thanh thiếu niên, những kì thi là một trong những điều căng thẳng nhất phải trải qua, đặc biệt là những kỳ thi rất quan trọng như thi chuyển cấp, thi tốt nghiệp, thi vào đại học. Áp lực về khối lượng lớn kiến thức phải tích lũy, ôn luyện, những kết quả, những cái đích cần phải đạt đến làm bạn căng như dây đàn, cả thể chất và tinh thần dường như thật khó kiểm soát.

Đó chính là “stress”. Vậy, chính xác thì stress là gì? 

Nhận biết stress

Stress là một trạng thái của cơ thể để đối phó lại những áp lực từ bên ngoài. Những dấu hiệu giúp bạn nhận diện được stress, bao gồm:

Những dấu hiệu về thể chất

  • Thường xuyên đau đầu, đau lưng hoặc đau không rõ ràng một vùng nào đó trên cơ thể. Cơn đau có thể tự nhiên xuất hiện và tự biến mất bất ngờ
  • Căng cơ, mỏi cơ
  • Bồn chồn không yên hoặc khó ngủ, mất ngủ
  • Mất cảm giác ngon miệng

Dấu hiệu về tinh thần, cảm xúc

  • Mất tập trung
  • Hay quên
  • Đầu óc bí bách, mơ hồ hoặc chậm chạp
  • Nhạy cảm mỗi khi bị phê phán
  • Cảm thấy buồn bã, chán nản hoặc dễ giận dữ vô cớ
  • Lo lắng nhiều hoặc sợ thứ gì đó
  • Thiếu tự tin hoặc cảm thấy mất niềm tin, hi vọng

Thay đổi cách cư xử, sinh hoạt thường ngày

  • Thường xuyên cư xử bạo lực (ví dụ: đánh hay bắt nạn người khác) để giải quyết vấn đề của bản thân mình
  • Dễ mất hứng thú với các hoạt động thường ngày
  • Xa cách bạn bè, người thân
  • Đãng trí, bất cẩn, hay xảy ra tai nạn
  • Bồn chồn, lo lắng (có thể hay cắn móng tay hoặc nói lắp)

Điều gì gây ra stress?

Rất khó để nhận định đâu là nguyên nhân đích thực gây ra stress. Vì thực ra, stress hình thành từ rất nhiều yếu tố trong cuộc sống, công việc, môi trường xung quanh và chính những gì đang diễn ra bên trong bạn.

Khi cơ thể bạn cảm thấy bị đe dọa bởi thứ gì đó có thể làm hại, cơ thể sẽ phải ứng lại một cách rất tự nhiên với nguồn năng lượng rất lớn để có thể sống sót trước tình huống nguy hiểm hay trốn thoát khỏi nguy hiểm đó. Đó là lý do tại sao những thứ xung quanh như tiếng ồn, đám đông và áp lực từ công việc hay gia đình có thể làm bạn căng thẳng.

Stress xảy ra khi bạn lo lắng về một điều mình không làm được hoặc thậm chí lo lắng mà chẳng có lý do nào cả. Những dự tính quá nhiều và không thực tế cũng có thể gây stress. Những loại stress như vậy được gây ra bởi làm việc quá sức ở cơ quan, ở trường hoặc ở nhà. Và cũng có thể là bởi bạn không biết quản lý thời gian tốt, không dành thời gian cho việc nghỉ ngơithư giãn một cách hợp lý.

Với các bạn học sinh, sinh viên, áp lực từ thi cử chính là nguyên nhân hàng đầu gây nên stress. Quá kỳ vọng vào những gì bản thân bạn mong muốn hay cố gắng thực hiện những mong muốn của cha mẹ sẽ khiến bạn bị ảnh hưởng của stress nhiều hơn. Vùi đầu vào ôn luyện để mong làm giảm bớt stress nhưng việc ôn luyện quá mức sẽ làm cơ thể và trí não bạn đuối sức và kết quả là stress càng nhiều hơn. Bởi vậy, lời khuyên của chuyên gia cho bạn là, hãy dành cho mình những khoảng nghỉ, thư giãn dù rất ngắn ngủi giữa các đợt học tập, bạn sẽ thấy giảm stress rất nhiều.

Stress có nghĩa là xấu?

Câu trả lời là KHÔNG. Có những stress tích cực và stress tiêu cực và ngay cả trong mỗi stress cũng có mặt tích cực và mặt tiêu cực.

Tích cực

  • Bạn cảm thấy hưng phấn hơn trước mỗi cuộc thi hay trước khi thuyết trình, khi thực hiện công việc
  • Bạn cảm thấy phải tăng tốc hơn để hoàn thành công việc
  • Bạn đặc biệt muốn sống một cuộc sống hoàn hảo nhất và đặt ra nhiều mục tiêu
  • Bạn sẽ có thêm nhiều năng lượng để thể hiện một cách tốt nhất

Tiêu cực

  • Bạn dễ bị kích thích hoặc nản chí
  • Dễ quên và gây nhiều lỗi
  • Mất đi sự ngon miệng và thấy buồn chán
  • Khó ngủ hoặc ngủ không ngon giấc, không đủ giấc

Như vậy, stress ở một lượng vừa phải là tích cực vì khi đó nó có tác dụng như một liều "doping" giúp bạn hưng phấn hơn, vững bước hơn, phản ứng nhanh hơn và sẵn sàng đối mặt với thử thách.

Stress mạnh hay quá lâu thì ngược lại, sẽ khiến bạn cảm thấy thất vọng, kéo bạn vào cảm xúc tiêu cực, làm bạn kiệt sức và mất đi phản ứng nhanh nhậy để giải quyết vấn đề. Về mặt thể chất, có thể gây suy giảm miễn dịch của cơ thể, làm bạn dễ mắc bệnh hoặc ốm yếu hơn.

Làm sao để đối mặt với stress tiêu cực?

Điều cốt yếu để đối mặt với những tác động tiêu cực của stress là hãy làm cho stress đó nhẹ bớt hơn, ngắn hơn. Nghe có vẻ đơn giản nhưng sự thực không phải như vậy.

Điều bạn cần luôn ghi nhớ và thực hiện hàng ngày, không chờ đến khi stress mới làm, là: Hãy lập kế hoạch cho mỗi hoạt động của mình:

  • Lập ra danh sách việc cần làm mỗi ngày hoặc cho một sự kiện, công việc nào đó, ví dụ: cho kỳ thi sắp đến. Lưu ý rằng kế hoạch càng chi tiết càng tốt: mục tiêu bạn hướng đến là gì? Bạn thực hiện mục tiêu đó bằng cách nào? Từng việc cần làm để đạt được mục tiêu đó? Nguồn lực cho hoạt động đó?
  • Bên cạnh đó, cần nhớ và viết vào lịch những khoảng thời gian dành riêng cho bản thân để nghỉ ngơi thư giãn, thoát khỏi công việc bạn đang phải làm. Điều này sẽ giúp bạn hồi phục và lấy lại năng lượng xen kẽ giữa việc tiêu hao năng lượng cho việc đang phải làm, giúp bạn sẽ kiểm soát stress tốt hơn.
  • Chia những việc lớn và khó thành những phần việc nhỏ hơn và hoàn thành từng phần một, ví dụ như hãy học từng bài hoặc nhóm bài có liên quan với nhau thay vì cứ học một mạch từ đầu đến cuối cả quyển giáo trình dày cộp. Bạn sẽ hài lòng với những mục tiêu đã đạt được của từng phần nhỏ và do vậy, stress sẽ giảm bớt rất nhiều.

Từ những gợi ý ngắn gọn trên đây, bạn hãy biến điều đó thành của riêng mình. Và khi bận rộn vào việc xây dựng một kế hoạch hạn chế stress của riêng mình, bạn sẽ không có thời gian để nhận ra stress đã biến đi lúc nào mất rồi!

Có thể bạn không còn nhiều thời gian cho kỳ thi sắp đến, nhưng hãy thử làm một kế hoạch nho nhỏ cho mấy ngày cuối cùng trước khi "ra trận". Hãy thực hiện kế hoạch đó bằng tất cả những gì bạn có. Và đừng quên, chia sẻ lại với chúng tôi những kết quả mình đã làm được nhé. Đảm bảo rằng, bạn sẽ gia nhập vào nhóm của chúng tôi ngay!

Chúc bạn một kỳ thi tốt nhất từng có!

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Ăn sôcôla giúp giảm stress và khống chế cảm giác lo âu

Ths.Bs. Trần Thu Nguyệt - Viện Y học ứng dụng Việt Nam
Bình luận
Tin mới
Xem thêm