Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tác dụng phụ của Corticoid và cách khắc phục

Hãy tìm hiểu những tác dụng phụ của Corticoid để cân nhắc trước khi lựa chọn thuốc cũng như kiểm soát các tác động mà chúng gây ra cho cơ thể.

Sử dụng corticoid có thể gây nhiều tác dụng phụ, một số trong đó có thể gây ra vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Khi bạn biết những tác dụng phụ có thể xảy ra, bạn có thể thực hiện các bước để kiểm soát tác động không mong muốn của chúng.

Tác dụng phụ của corticoid đường uống

Corticoid đường uống có khả năng gây ra tác dụng phụ đáng kể nhất bởi chúng ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể của bạn thay vì chỉ là một khu vực cụ thể. Tác dụng phụ phụ thuộc vào liều lượng thuốc mà bạn sử dụng và có thể bao gồm:

  • Tăng nhãn áp (Glaucoma)
  • Giữ nước, gây phù ở chân
  • Huyết áp cao
     
  • Các vấn đề với tâm trạng, trí nhớ, hành vi và các hiệu ứng tâm lý khác
  • Tăng cân, tích mỡ ở bụng, mặt và sau gáy của bạn
     

Khi sử dụng corticoid đường uống trong thời gian dài, bạn có thể bị:

  • Đục thủy tinh thể ở một hoặc cả 2 bên mắt
  • Đường máu cao, có thể gây khởi phát hoặc làm bệnh tiểu đường nặng lên
  • Tăng nguy cơ nhiễm trùng
  • Làm loãng xương, xương trở nên giòn và dễ gãy
  • Hạn chế sản xuất hóc-môn tuyến thượng thận
  • Làm mỏng da, bầm tím và chậm lành vết thương

Tác dụng phụ của corticoid đường hít

Khi bạn sử dụng corticoid dạng hít, thuốc có thể xuống miệng và họng của bạn thay vì đi vào phổi, có thể gây nên:

  • Nấm miệng (tưa miệng)
  • Khàn tiếng

Nếu bạn súc miệng bằng nước (nhưng không nuốt) sau khi sử dụng corticoid dạng hít, bạn có thể tránh được kích thích ở miệng và họng. Một vài nhà nghiên cứu cho rằng các thuốc coricoid dạng hít có thể gây chậm phát triển ở trẻ em bị hen suyễn.

Tại dụng phụ của corticoid bôi tại chỗ

Các corticoid bôi tại chỗ có thể làm mỏng da, tổn thương đỏ da và trứng cá.

Tác dụng phụ của corticoid đường tiêm

Corticoid đường tiêm có thể gây những tác dụng phụ tạm thời ở nơi tiêm như mỏng da, thay đổi màu sắc da, đỏ mặt, mất ngủ và đường máu cao. Các bác sĩ chỉ sử dụng corticoid dạng tiêm hạn chế ở mức 3-4 đợt 1 năm, tùy thuộc vào tình trạng của mỗi bệnh nhân.

Giảm nguy cơ của các tác dụng phụ do corticoid

Để sử dụng thuốc hiệu quả nhất và hạn chế những nguy cơ mà nó gây ra, bạn có thể thực hiện các hướng dẫn dưới đây:

Sử dụng liều thấp và từng đợt ngắt quãng: mỗi dạng corticoid có độ mạnh và thời gian tác dụng khác nhau. Hãy hỏi bác sĩ của bạn về việc sử dụng thuốc ngắn hạn, liều thấp hoặc dùng corticoid đường uống ngắt quãng thay vì hàng ngày.

Chuyển sang dùng corticoid dạng khác: ví dụ sử dụng corticoid dạng hít cho bệnh hen suyễn để có thể tiếp xúc trực tiếp với bề mặt phổi, hạn chế sử dụng đường toàn thân (làm tăng nguy cơ xuất hiện tác dụng phụ).

Hãy lựa chọn giải pháp điều trị phù hợp: Khi bạn đang dùng thuốc corticoid trong một thời gian dài, hãy nói chuyện với bác sĩ về những cách để giảm thiểu tác dụng phụ. Chế độ ăn uống lành mạnh và tham gia vào các hoạt động giúp bạn duy trì một trọng lượng hợp lí và tăng cường sức mạnh của xương và cơ bắp.

Thận trọng khi ngưng điều trị: Nếu bạn đang corticoid đường uống trong một thời gian dài, tuyến thượng thận của bạn có thể sản xuất ít hóc-môn corticoid tự nhiên của họ. Để có thời gian tuyến thượng thận của bạn khôi phục lại chức năng này, bác sĩ có thể giảm liều lượng của bạn dần dần. Nếu liều lượng được giảm quá nhanh chóng, bạn có thể bị mệt mỏi, đau nhức cơ thể và chóng mặt.

Kiểm tra thường xuyên: Nếu bạn đang dùng liệu pháp corticoid kéo dài, hãy gặp bác sĩ thường xuyên để kiểm tra tác dụng phụ.

Cân nhắc giữa các ưu điểm và nhược điểm của corticoid

Corticoid có thể gây nhiều tác dụng phụ nhưng chúng cũng có tác dụng giảm đau, chống viêm và những rối loạn khác ở nhiều bệnh khác nhau. Nếu bạn trao đổi với bác sĩ để làm thiểu các tác dụng phụ thì bạn có thể có được những hiệu quả của thuốc mà vẫn hạn chế được tối thiểu những tác dụng phụ của thuốc.

Thông tin thêm tham khảo tại bài viết: Sử dụng corticoid cho trẻ em
Bs.Trần Thanh Thanh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Mayoclinic
Bình luận
Tin mới
  • 20/04/2026

    Phòng và điều trị chấy rận

    Chấy rận do ký sinh trùng trên da gây ra, gồm 3 loại là chấy, rận và rận mu. Tuy không gây hiểm, nhưng bệnh rất dễ lây truyền, đồng thời gây cảm giác vô cùng khó chịu cho bệnh nhân. Hiểu rõ bệnh sẽ giúp người đọc cách phòng ngừa và điều trị kịp thời.

  • 19/04/2026

    Rau và trái cây khác nhau thế nào trong khẩu phần ăn?

    Theo khuyến cáo của Viện Dinh dưỡng, rau và trái cây đều là nhóm thực phẩm thiết yếu, nhưng không thể thay thế cho nhau trong khẩu phần hàng ngày. Việc hiểu rõ sự khác biệt giữa hai nhóm này sẽ giúp xây dựng chế độ ăn khoa học, cân đối và tốt cho sức khỏe.

  • 18/04/2026

    5 loại trái cây giàu magie hỗ trợ sức khỏe tối ưu

    Nhiều loại trái cây không chỉ nổi tiếng với vitamin và chất xơ mà còn là nguồn cung cấp magie dồi dào. Đây là khoáng chất thiết yếu giúp cải thiện giấc ngủ, giảm căng thẳng và bảo vệ sức khỏe não bộ.

  • 18/04/2026

    Những gợi ý để hệ tiêu hóa luôn khỏe mạnh trong mùa nắng nóng

    Ngày trời nắng nóng mang đến nhiều thách thức cho hệ tiêu hóa. Nhiệt độ tăng cao gia tăng nguy cơ mất nước, giảm trao đổi chất và gây khó chịu cho dạ dày. Để giữ cho hệ tiêu hóa hoạt động một cách tốt nhất, việc áp dụng các thói quan hỗ trợ sức khỏe đường ruột, làm mát dạ dày và tăng cường sức khỏe tổng thể của hệ tiêu hóa là vô cùng cần thiết và thiết yếu.

  • 17/04/2026

    Uống nước dừa mỗi tuần, cơ thể thay đổi ra sao?

    Nước dừa là thức uống tự nhiên giúp bù nước, bổ sung điện giải và hỗ trợ tốt cho tim, thận.

  • 16/04/2026

    Canxi và Vitamin D - “Tuyệt chiêu” mẹ cần biết để hỗ trợ bé phát triển chiều cao hiệu quả

    Là một người mẹ, hạnh phúc đôi khi đến từ những điều rất nhỏ bé - thấy ánh mắt rạng rỡ của con vào mỗi bữa ăn, tròn giấc ngủ sau một ngày học tập, vui chơi hay thấy con cao lớn mỗi ngày. Chính vì vậy, trong hành trình nuôi con, mẹ luôn chăm chút từng chi tiết từ bữa chính đến cả bữa ăn nhẹ để con luôn đủ đầy năng lượng.

  • 16/04/2026

    Bánh quy sữa D-Maxx Marie giúp mẹ chăm bé mê ăn vặt

    Bánh quy sữa D-Maxx Marie cân bằng giữa khẩu vị của trẻ và thành phần dưỡng chất, bổ sung vitamin D lẫn canxi, góp phần cung cấp dinh dưỡng, năng lượng cho bé.

  • 16/04/2026

    Tăng cường tiêu thụ rau quả mùa hè để bảo vệ sức khỏe

    Rau quả được xem là "kho" vitamin và khoáng chất tự nhiên. Các loại rau lá xanh, củ quả nhiều màu sắc cung cấp đa dạng dưỡng chất như vitamin A, C, E, kali, chất xơ và các hợp chất chống oxy hóa.

Xem thêm