Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những hiểu nhầm thông tin trên nhãn thực phẩm và cách tránh được việc này

Khi bạn quyết định liệu một thực phẩm này có dinh dưỡng tốt hay không thì bạn chỉ có thể dựa vào nhãn. Các nhãn hiệu và kế hoạch tiếp thị thông minh có thể đánh lừa người tiêu dùng nghĩ rằng sản phẩm này tốt cho sức khỏe. Vậy thì bài viết này sẽ giúp bạn tìm hiểu về các mánh khóe trên nhãn, về công nghệ thực phẩm và đường mà bạn thường hay hiểu nhầm.

Tại sao “hữu cơ” và “không gluten” không nói lên sự lành mạnh của thực phẩm

Nói chung, thực phẩm “thật” không cần một danh sách thành phần. Cà rốt là cà rốt, táo là táo, bạn ko cần phải gắn nhãn lên chúng. Nhưng những sản phẩm được chế biến sẵn bán trong các cửa hàng tiện lợi thì cần phải gắn nhãn dinh dưỡng, ghi thành phần và đi kèm với những cụm từ quảng cáo. Học cách giải mã để đưa ra những lựa chọn lành mạnh hơn là một kỹ năng quan trọng.

Có rất nhiều thực phẩm được chế biến với các thành phần nghèo dinh dưỡng và thậm chí là có hại như:

  • Dầu hạt công nghiệp
  • Chất béo dạng trans
  • Đường tinh chế và đường nhân tạo
  • Ngũ cốc tinh chế
  • Chất bảo quản, chất làm dầy,
  • Hương vị nhân tạo và các chất phụ gia

Thật không phải dễ dàng để nhận biết được độ dinh dưỡng của thực phẩm chỉ qua đóng gói, Đôi khi những thành phần bị ẩn ngay cả trong thực phẩm có vẻ đơn giản và là thực phẩm “thật”. Ví dụ, ức gà có thể được thêm vào nước hầm gà (với hàm lượng không rõ) bao gồm 15% tổng trọng lượng đóng gói.

Mọi thứ đều có thể gây hiểu lầm  thông qua nhãn thực phẩm. Một số cụm từ tiếp thị được thêm vào bao bì cố gắng thuyết phục chúng ta rằng thực phẩm lành mạnh hơn thực tế. Đừng để chúng hạ gục bạn.

“Không gluten”

Thực phẩm tự hào ghi trên nhãn rằng “không gluten” thuyết phục người tiêu dùng rằng đó là thực phẩm lành mạnh. Phải nói rằng thực phẩm “không gluten” không phải dành cho tất cả mọi người mà chỉ lành mạnh đối với những ai không dung nạp gluten.

Lý do nữa, những thực phẩm này có thể không chứa gluten nhưng lại chứa những chất khác không tốt cho sức khỏe. Bim Bim không gluten chẳng hạn, ai cũng biết đây là món đồ ăn không tốt cho sức khỏe, hay bánh quy không gluten nhưng chúng vẫn chứa lượng đường kha khá.

“Hữu cơ”

Để có được nhãn hữu cơ trên vỏ, các nguyên liệu phải được nuôi trồng mà không có phân bón hóa học, tuân theo những chỉ dẫn nghiêm ngặt về loại côn trùng hoặc loại cỏ dại nào được phép để kiểm soát cây trồng vật nuôi. Hoa quả và rau củ hữu cơ phải có hàm lượng thuốc trừ sâu nhỏ và hàm lượng vi chất phải cao. Thịt có thể coi là hữu cơ nếu như vật nuôi được ăn thức ăn hữu cơ, không sử dụng kháng sinh hoặc hormones và nuôi trong điều kiện tự nhiên.

Tuy nhiên, nhãn “hữu cơ” trên bao bì của thực phẩm chế biến sẵn không đảm bảo rằng chúng hoàn toàn lành mạnh. Ví dụ trong một sản phẩm ngũ cốc được dán nhãn hữu cơ vẫn có chứa 11g đường cho mỗi khẩu phần, và một trong bốn thành phần chính đầu danh sách là lúa mỳ, đường, bột gạo và dầu hướng dương, hầu như không có các dinh dưỡng nào khác ngoài việc cho thêm vitamin và muối khoáng.

“X g ngũ cốc nguyên cám trên một phần ăn”

Mọi người thường không ăn đủ chất xơ, vì thế các công ty thực phẩm thường tung ra các sản phẩm với rất nhiều gam ngũ cốc nguyên cám cho một phần ăn để đáp ứng nhu cầu đó. Lấy ví dụ về ngũ cốc ăn liền của một số hãng chẳng hạn, có ghi “19g ngũ cốc nguyên cám trên một phần ăn”- có yến mạch, ngô, đường, và bột ngô là một trong 4 thành phần đầu tiên.

Các tốt nhất để tăng lượng chất xơ nạp vào bằng cách tiêu thụ nhiều các loại rau chứa hoặc không chứa tinh bột.

“Ít chất béo bão hòa” và “ít/không có cholesterol”

Từ hàng thập kỷ nay chúng ta được bảo rằng chất béo bão hòa và cholesterol là nguyên nhân gây gia tăng nhanh chóng bệnh tim mạch. Giả thuyết về chế độ ăn-tim mạch chưa hề được các tài liệu y khoa ủng hộ nhưng thói quen cũ thì khó bỏ. Những thực phẩm được gắn nhãn “ít chất béo bão hòa” hoặc “ít cholesterol” vẫn thuyết phục chúng ta rằng những thực phẩm này lành mạnh hơn. Nhưng chất béo bão hào và cholesterol không phải là thủ phạm, mà chính thực phẩm chế biến sẵn, tinh chế mức độ cao mới là nguyên nhân.

“Ít muối”

Các nhà sản xuất bim bim khoai tây, bánh quy giòn, và nhiều loại đồ ăn vặt khác đã tung ra những sản phẩm “ít muối” để đáp ứng nhu cầu lo sợ các sản phẩm chứa muối. Nhưng khi hàm lượng muối giảm thấp, họ sẽ phải thêm một số chất khác vào để giữ nguyên hương vị và thường thì đường sẽ được thêm vào.

Nếu bạn đang thực hiện những chế độ ăn giàu dưỡng chất thì hàm lượng muối cao không phải là mối bận tâm. Hơn thế nữa, còn nhiều điều chúng ta còn nhiều quan niệm sai lầm khi nói về muối trong chế độ ăn.

“Trộn với….”

Hơn một thập kỷ trước, nước xốt trộn salad bán trong các siêu thị thường được ghi “trộn với dầu ô liu cực kỳ nguyên chất” trên nhãn. Tuy nhiên sau khi điều tra kỹ càng hơn, mặc dù đúng là có dầu ô liu cực kỳ nguyên chất trên danh sách nguyên liệu nhưng vẫn được trộn thêm dầu hạt cải và dầu đậu nành. “Trộn với…” có thể dễ dàng đánh lừa người tiêu dùng không check nhãn cẩn thận.

Đường xuất hiện vụng trộm

“Đường xuất hiện vụng trộm” không phải là một cụm từ tiếp thị, nó là tên một loại đường được tìm thấy trong rất nhiều, rất nhiều thưc phẩm mà bạn không để ý đến. Dưới đây là một số thực phẩm chứa đường  mà bạn ít để ý thấy:

  • Xốt spaghetti
  • Ngô đóng hộp
  • Đậu đóng hộp
  • Sữa chua
  • Bơ đậu phộng
  • Xốt trộn salad
  • Bánh mỳ
  • Súp đóng hộp
  • Nước xốt táo
  • Gia vị  thập cẩm

Đường cũng có rất nhiều tên khác nhau trên nhãn thực phẩm:

  • Sucrose
  • Siro ngô cao fructose
  • Hoa quả cô đặc
  • Siro đường nâu
  • Siro đường mía
  • Mật ong
  • Đường mía…..

Những thành phần đường được liệt kê  thường sẽ xếp theo thứ tự chiếm hàm lượng cao nhất cho đến ít nhất. Đôi khi một sản phẩm có thể chứa nhiều loại đường. Nên nếu chúng nằm rải rác ở trên nhãn, thì bạn nên hiểu rằng tổng lượng đường của sản phẩm có thể trở thành thành phần chính của thực phẩm.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Thực phẩm biến đổi gen: lợi ích và nguy cơ

 

Bình luận
Tin mới
  • 05/05/2026

    Vai trò của vận động nhẹ trong việc cải thiện trí nhớ

    Trong giai đoạn ôn thi căng thẳng, các sĩ tử thường dồn hết quỹ thời gian vào bài vở mà quên nghỉ ngơi thường khiến não bộ quá tải và mệt mỏi. Thay vào đó, duy trì vận động nhẹ nhàng chính là giải pháp then chốt giúp giải tỏa áp lực, tăng cường trí nhớ và giúp việc tiếp thu kiến thức trở nên hiệu quả hơn. Những bài tập đơn giản không hề lãng phí thời gian mà còn tạo nền tảng sức khỏe bền vững để các bạn chinh phục kỳ thi một cách khoa học. Để hiểu rõ hơn về lợi ích của sự cân bằng này, hãy cùng các chuyên gia của Viện Y học ứng dụng Việt Nam tìm hiểu và áp dụng ngay vào lộ trình học tập hằng ngày.

  • 04/05/2026

    Cách ăn nghệ giúp hỗ trợ phục hồi tổn thương gan

    Nghệ không chỉ tạo màu sắc, hương vị cho nhiều món ăn mà còn là một vị thuốc tốt. Các nghiên cứu gần đây đã nhấn mạnh vai trò của curcumin - một polyphenol quý giá trong thân rễ nghệ - có tiềm năng trong hỗ trợ điều trị và phục hồi tổn thương gan.

  • 04/05/2026

    Các vấn đề về mắt ở trẻ sinh non

    Trẻ sinh trước 31 tuần có nguy cơ cao mắc bệnh võng mạc và các tật về mắt gây mù lòa. Khám sàng lọc sớm và điều trị đúng giai đoạn là chìa khóa vàng để ngăn ngừa biến chứng, giúp trẻ duy trì thị lực khỏe mạnh.

  • 03/05/2026

    3 món ăn nhẹ buổi sáng từ yến mạch giúp giảm cân hiệu quả

    Yến mạch giàu chất xơ, giúp bạn no lâu và có thể hỗ trợ mục tiêu giảm cân khi được kết hợp vào chế độ ăn uống cân bằng.

  • 03/05/2026

    6 triệu chứng bạn không nên bỏ qua

    Hầu hết các cơn đau nhức hiếm khi là vấn đề lớn. Nhưng có một số triệu chứng quan trọng mà bạn nên kiểm tra càng sớm càng tốt. Hãy đi khám bác sĩ nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào sau đây.

  • 02/05/2026

    4 loại hạt tốt nhất giúp hạ đường huyết tự nhiên

    Ăn các loại hạt có thể giúp giữ mức đường huyết ổn định bằng cách làm chậm quá trình tiêu hóa và ngăn ngừa sự tăng đột biến. Vậy những loại hạt nào giúp hạ đường huyết tự nhiên?

  • 02/05/2026

    Đổ mồ hôi để chữa cảm lạnh: Có hiệu quả không?

    Việc đổ mồ hôi để chữa cảm lạnh, bằng các phương pháp như xông hoặc tập thể dục, có thể giúp giảm các triệu chứng nghẹt mũi, ho và đau họng. Tuy nhiên, hiệu quả tạm thời này không có nghĩa là bạn có thể nhanh chóng khỏi cảm lạnh.

  • 01/05/2026

    Cách thoa kem chống nắng đúng cách

    Bạn không phải là người duy nhất bị cháy nắng dù đã dành thời gian thoa kem chống nắng. Các chuyên gia khuyên bạn nên thoa kem chống nắng hàng ngày, nhưng không phải lúc nào cũng cung cấp hướng dẫn sử dụng đúng cách.

Xem thêm