Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những ảnh hưởng có hại cho cơ thể khi sử dụng kháng sinh

Thuốc kháng sinh ngày nay được sử dụng rất rộng rãi. Tuy nhiên, việc lạm dụng kháng sinh gây ra hiện tượng kháng thuốc cùng nhiều tác hại khác.

Những ảnh hưởng có hại cho cơ thể khi sử dụng kháng sinh

Đôi khi bạn nên để căn bệnh thông thường của mình tự khỏi hơn là sử dụng thuốc. Giả dụ như bạn đi ngủ với cổ họng hơi bị ngứa, đau một chút và thức dậy vào sáng hôm sau với cảm giác đau rát trong cổ họng. Bạn đi tới phòng khám và bác sỹ sẽ khám họng cho bạn, có thể nuôi cấy dịch họng để tìm vi khuẩn, rồi kê cho bạn vài loại kháng sinh. Có vẻ như mọi chuyện diễn biến khá hợp lý. Theo một nghiên cứu năm 2013 đăng trên tạp chí JAMA International Medicine, các bác sỹ thường có xu hướng kê kháng sinh tới hơn 60% trường hợp tới phòng khám để điều trị đau họng, trong khi tỷ lệ thực sự cần thiết phải kê kháng sinh chỉ nên vào khoảng 10%.

Kháng sinh là loại thuốc cực kỳ hiệu quả trong việc tiêu diệt vi khuẩn, ngăn cản chúng nhân lên và hỗ trợ cho chức năng đề kháng của cơ thể. Tuy nhiên do kháng sinh cũng đồng thời tiêu diệt luôn cả những vi khuẩn có lợi nên loại thuốc này cũng có thể gây ra một số tổn hại cho cơ thể. Giáo sư - bác sỹ Jeffrey Linder thuộc Bệnh viện Brigham and Women cho biết: “Khi nói chuyện với bệnh nhân, thông điệp chính mà tôi luôn muốn truyền đạt đến họ đó là nếu bạn không bị nhiễm trùng do vi khuẩn thì việc sử dụng kháng sinh sẽ gây hại cho bạn nhiều hơn là lợi ích nó mang lại.”

Vậy, những căn bệnh nào được xem là nhiễm trùng do vi khuẩn? Viêm phổi, viêm xoang nặng (kéo dài trên 10 ngày), viêm tai và viêm họng do liên cầu. Còn một số trường hợp khác, như cảm lạnh, cúm hay thậm chí viêm phế quản cấp, bạn nên hỏi ý kiến bác sỹ xem liệu bạn có thực sự cần phải sử dụng kháng sinh hay không. Dưới đây là những ảnh hưởng tiêu cực của kháng sinh đối với sức khỏe mà có thể bạn chưa biết.

Hệ vi khuẩn đường ruột có thể bị tổn hại

Kháng sinh có xu hướng tiêu diệt tất cả các loại vi khuẩn – tốt và xấu – do vậy gây loạn khuẩn đường ruột. Trong khi một số người sẽ cảm thấy mọi thứ trở lại bình thường sau khi ngừng điều trị kháng sinh thì một số đối tượng khác lại không thể phục hồi lại hệ vi khuẩn chí đường ruột, theo một nghiên cứu trên tạp chí American Journal of Gastroenterology. Các nhà khoa học nhận thấy rằng những đối tượng tham gia nghiên cứu sử dụng nhiều hơn 3 loại kháng sinh trong vòng 5 năm sẽ có nguy cơ mắc hội chứng ruột kích thích cao hơn tới 1.5 lần – cụ thể là viêm loét đại tràng hay bệnh Crohn.

Ảnh hưởng không ngờ tới đối với cân nặng

Bạn có lẽ đã nghe nhiều trên các phương tiện truyền thông rằng trong các loại thịt mà bạn ăn có chứa một dư lượng kháng sinh nhất định, nhưng bạn có biết mục đích để làm gì hay không? Kháng sinh vốn được sử dụng để trộn vào thức ăn giúp vật nuôi tăng trưởng tốt hơn (các nhà khoa học vẫn chưa chắc chắn về cơ chế) và tất nhiên kháng sinh cũng có thể gây ra những ảnh hưởng tương tự trên người.

Một nghiên cứu đăng trên tạp chí International Journal of Obesity đã chứng minh sử dụng kháng sinh trong giai đoạn thơ ấu không chỉ gây tăng cân ở trẻ em mà nó còn gây tăng cân trong nhiều năm về sau. Các nhà khoa học nhận thấy những trẻ sử dụng ít nhất 7 liệu trình điều trị kháng sinh sẽ nặng hơn xấp xỉ 1,4 kg khi bước sang tuổi 15 so với những đối tượng không sử dụng. Ngoài ra, kháng sinh còn có liên quan đến sự hình thành của căn bệnh tiểu đường type 2: Những người tham gia nghiên cứu sử dụng trên 5 đợt điều trị kháng sinh sẽ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn tới 53%.

Những ảnh hưởng tiêu cực tới não bộ

Bạn đã từng nghe nói đến mối liên quan giữa ruột và não bộ hay chưa? Khi kháng sinh tiêu diệt những vi khuẩn đường ruột – cả lợi khuẩn và hại khuẩn – điều này cũng sẽ ảnh hưởng đến não bộ của bạn. Theo một nghiên cứu mới xuất bản trên tạp chí Journal of Clinical Psychology, chỉ một liệu trình điều trị kháng sinh cũng có thể làm gia tăng nguy cơ mắc chứng lo âu, trầm cảm. Nguy cơ đó tăng tỷ lệ thuận với mỗi liệu trình điều trị kháng sinh – các nhà khoa học nhận thấy những đối tượng tham gia sẽ có nguy cơ bị chẩn đoán mắc chứng lo âu, trầm cảm tăng lên 50% sau khoảng 5 liệu trình điều trị bằng penicillin.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Khi nào bạn không nên dùng kháng sinh?

Ths.Bs. Trần Thu Nguyệt - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Tổng hợp từ Prevention
Bình luận
Tin mới
  • 22/11/2017

    Sự thật thú vị về các vi sinh vật đường ruột

    Các vi sinh vật nhỏ bé, có thể nói là tí hon sống trong dạ dày và ruột, có thể tạo ra một sự khác biệt rất lớn (theo hướng tích cực) lên số đo vòng 2, não và hệ miễn dịch của bạn.

  • 22/11/2017

    Infographic: Tư thế ngủ dễ chịu nhất khi bị đau, chấn thương

    Có giấc ngủ ngon sẽ giúp bạn nhanh hồi phục các vết thương, nhưng làm sao để ngủ khi các cơn đau lưng, đau vai, cổ… cứ liên tục hành hạ bạn? Infographic dưới đây sẽ gợi ý những tư thế ngủ thoải mái nhất, giúp bạn không còn phải trằn trọc hàng đêm vì những cơn đau.

  • 22/11/2017

    Bạn biết gì về chất béo trong dầu ăn?

    Khi nói đến chế độ ăn uống, chất béo lập tức bị kết tội. Với một số chất béo, điều này là hợp lý, chẳng hạn như cholesterol có thể sẽ đóng vai trò nhất định trong các bệnh tim mạch, tiểu đường và béo phì. Nhưng không phải tất cả các chất béo đều như vậy.

  • 22/11/2017

    3 cách khắc phục môi khô nẻ

    Thời tiết thất thường, khắc nghiệt khiến đôi môi khô ráp, bong da, thậm chí còn bị nứt nẻ, chảy máu.

  • 22/11/2017

    Dấu hiệu cho thấy bạn không phải bị cảm lạnh thông thường

    Cảm lạnh thông thường rất dễ chuẩn đoán, tuy nhiên đôi khi có thể bị nhầm với những tình trạng bệnh nghiệm trọng hơn. Vậy làm cách nào để phân biệt?

  • 22/11/2017

    6 thắc mắc về cúm bạn cần biết

    Hàng triệu người trên thế giới bị mắc cúm hàng năm, theo kết quả từ Trung tâm phòng chống và kiểm soát dịch bệnh Hoa Kỳ. Có thể bạn nghĩ rằng mình đã hiểu về cúm – một bệnh lây truyền phổ biến. Nhưng sự thực thì có vô số những thông tin không đúng về cúm đang được nhiều người tin theo.

  • 22/11/2017

    Hội nghị khoa học toàn quốc lần thứ VI-2017 Phòng chống các bệnh không lây nhiễm

    Ngày 21/11/2017, tại Hà Nội, Tổng hội Y học Việt Nam đã tổ chức Hội nghị khoa học toàn quốc lần thứ VI năm 2017 với chủ đề “Phòng chống các bệnh không lây nhiễm”.

  • 22/11/2017

    6 loại thực phẩm bất ngờ giúp bạn giữ ấm trong mùa đông này

    Khi mùa đông tới và nhiệt độ ngày một giảm đi, bạn có thể sẽ chuẩn bị khăn choàng, găng tay, mũ len và áo len thật dày để bảo vệ mình khỏi cái lạnh. Nhưng, việc bạn ăn gì vào mùa đông thực ra cũng có thể giúp bạn điều chỉnh nhiệt độ bên trong cơ thể.

Xem thêm