Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Khi nào bạn không nên dùng kháng sinh?

Không dùng kháng sinh khi bạn thực sự không cần chúng vì điều này có thể gây hại hơn là bạn nghĩ. Nhưng khi nào bạn không cần đến kháng sinh lại là điều ít người biết.

Khi nào bạn không nên dùng kháng sinh?

Kháng sinh chỉ điều trị các bệnh nhiễm trùng gây ra bởi vi khuẩn. Kháng sinh đặc hiệu chỉ tác dụng trên vi khuẩn đặc hiệu. Một thuốc kháng sinh có tác dụng trên nhiễm trùng X và Y sẽ không có tác dụng trên nhiễm trùng A và B. Đó là cách chúng hoạt động. Vi khuẩn khác nhau thì rất khác nhau; kháng sinh khác nhau cũng rất khác nhau.

Nhiều bệnh nhiễm trùng không được gây ra bởi vi khuẩn - và không thể được điều trị bằng kháng sinh. Virus gây ra nhiều bệnh và kháng sinh thì không điều trị được virus. Tương tự như vậy, thuốc kháng sinh thường không điều trị được nấm hoặc ký sinh trùng gây ra nhiễm trùng.

Tác hại của lạm dụng kháng sinh

Kháng sinh được sử dụng không đúng có thể dẫn đến rất nhiều vấn đề

  • Kháng kháng sinh. Càng ngày những loại kháng sinh được sử dụng để điều trị cho các bệnh nhiễm trùng thông thường càng không hiệu quả như nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc viêm họng.
  • Vi sinh vật và sự phát triển quá mức. Có cả một hệ vi khuẩn vô cùng đông đảo sống trong cơ thể chúng ta và thậm chí số lượng có thể còn nhiều hơn số tế bào trong cơ thể của chúng ta. Sử dụng kháng sinh không đúng cách hoặc quá nhiều có thể tiêu diệt một phần hệ thống vi khuẩn trong cơ thể, làm mất đi sự cân bằng giữa các vi khuẩn có lợi và vi khuẩn có hại. Môt tình trạng phổ biến là hệ vi sinh vật có lợi trong đường ruột bị hủy hoại sau khi dùng kháng sinh, dẫn đến tình trạng tiêu chảy kéo dài. 
  • Tác dụng phụ. Thuốc kháng sinh luôn có thể có tác dụng phụ. Đôi khi thuốc bạn sử dụng lúc đang bị bệnh không những không giúp khỏi bệnh mà còn làm bệnh trầm trọng hơn.
  • Dị ứng nhầm lẫn. Đôi khi nhiễm trùng được gây ra bởi một loại virus gây phát ban, nhưng nếu đã dùng thuốc kháng sinh, bạn và bác sĩ của bạn có thể nghĩ rằng các ban là một phản ứng dị ứng với thuốc kháng sinh. Kết quả là, nhiều người dùng thuốc kháng sinh điều trị nhiễm trùng do virus nhầm lẫn rằng đang bị dị ứng với các kháng sinh quan trọng. Điều này ảnh hưởng đến quyết định sử dụng kháng sinh trong tương lai.

Những loại nhiễm trùng nào thường được sử dụng kháng sinh, nhưng thật ra không cần thiết?

  1.  Cảm lạnh

Những gì chúng ta gọi là cảm lạnh thường được gây ra bởi virus, không phải vi khuẩn.  Một cơn cảm lạnh thông thường không cần dùng kháng sinh. Trong thực tế, chúng sẽ ít có hiệu quả.

Nhiễm trùng hô hấp nghiêm trọng hơn, như viêm phổi, có thể được gây ra bởi vi khuẩn (hoặc virus). Một bệnh do virus gây ra, giống như cảm lạnh, cũng có thể làm cho một người nào đó dễ gặp phải các bệnh nhiễm khuẩn nghiêm trọng, ví dụ như viêm phổi.

  1. Viêm tai

Một số bệnh viêm tai cần sử dụng thuốc kháng sinh; một số khác thì không. Những người cần thuốc kháng sinh chỉ là những người bị bệnh bởi vi khuẩn; trong khi virus là thủ phạm phổ biến gây viêm tai.

Vấn đề là làm thế nào biết một nhiễm trùng gây ra bởi virus hay vi khuẩn. Đối với viêm tai, thì việc này rất khó để xác định. Nếu một đứa trẻ đang bị bệnh rất nặng do viêm tai, thuốc kháng sinh sẽ được sử dụng. Tuy nhiên, các bác sĩ có thể chờ đợi nếu các triệu chứng chỉ ở mức độ nhẹ (không sốt cao, nhiễm trùng đơn, đau nhẹ) để xem nhiễm trùng khỏi trong 2-3 ngày không.

  1.  Viêm xoang

Viêm xoang thông thường không cần dùng kháng sinh. Viêm xoang thường do bị dị ứng hoặc virus – và không cần điều trị bằng kháng sinh. Ngay cả khi vấn đề về xoang là do vi khuẩn, các bệnh nhiễm trùng có thể  qua đi nhanh chóng mà không cần dùng kháng sinh.

  1.  Tiêu chảy

Chỉ sử dụng thuốc kháng sinh cho bệnh tiêu chảy theo chỉ định của bác sỹ. Tiêu chảy, thậm chí khi gây ra bởi vi khuẩn, không phải lúc nào cần dùng kháng sinh. Bù nước sớm thường là bước quan trọng nhất. Thuốc kháng sinh và các loại thuốc khác có thể không có tác dụng. Tuy nhiên, vẫn có những trường hợp thuốc kháng sinh có tác dụng - đặc biệt là với các bệnh nhiễm trùng một loại vi khuẩn cụ thể. Do vậy, việc tuân thủ đơn của bác sỹ về việc sử dụng kháng sinh điều trị tiêu chảy là một việc vô cùng quan trọng.

Nhiều trường hợp tiêu chảy gây ra bởi virus, như norovirus (nhóm virus gây bệnh tiêu chảy). Hơn nữa, nhiều trường hợp tiêu chảy là hậu quả của tình trạng sử dụng kháng sinh kéo dài, gây loạn khuẩn đường ruột và tiêu chảy kéo dài.

Thêm vào đó, sử dụng kháng sinh cho bệnh tiêu chảy không đúng chỉ định có thể sẽ tạo ra chủng kháng thuốc của vi khuẩn, gây ra các vấn đề trong tương lai.

  1. Tự dùng kháng sinh theo kinh nghiệm hoặc kháng sinh sẵn có để điều trị nhiễm trùng 

Thỉnh thoảng, khi biết mình bị ốm, nhiều người người sẽ xem xét tủ thuốc và dùng một loại kháng sinh còn sót lại. Tuy nhiên, bạn nên nhớ rằng, mặc dù tình trạng nhiễm trùng lần này có vẻ giống như lần trước nhưng loại kháng sinh đã từng điều trị hiệu quả tình trạng này trước đó lại không hề có tác dụng. Mỗi loại nhiễm trùng cần dùng loại kháng sinh đặc hiệu tương thích. Do vậy, điều quan trọng là chỉ dùng kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những ảnh hưởng có hại cho cơ thể khi sử dụng kháng sinh

CTV Hà My - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Verywell
Bình luận
Tin mới
  • 20/01/2021

    Tình trạng luôn cảm thấy mệt mỏi “tố cáo” gì về sức khỏe của bạn?

    Thiếu ngủ, công việc bận rộn, áp lực… là những “thủ phạm” khiến bạn luôn cảm thấy mệt mỏi, cạn kiệt năng lượng. Tuy nhiên, nếu tình trạng này xảy ra đột ngột và kéo dài cho dù bạn đã dành thời gian nghỉ dưỡng thì đây có thể là dấu hiệu của bệnh lý.

  • 20/01/2021

    Dùng nghệ chăm sóc da: Lợi ích, cách dùng và lưu ý

    Nghệ là một loại củ rất đa năng khi chúng vừa có thể được dùng như một loại gia vị, vừa có thể dùng như nguyên liệu trong y học, làm đẹp… Bài viết này sẽ giúp bạn tìm hiểu lợi ích và cách dùng nghệ để chăm sóc da.

  • 20/01/2021

    7 mẹo hữu ích giúp giảm lo lắng hiệu quả

    Lo lắng là một phần bình thường trong cuộc sống của con người - mọi người đều trải qua điều đó theo thời gian. Nhưng khi không kiểm soát được, nó có thể ảnh hưởng nặng nề đến sức khỏe thể chất và tinh thần của bạn.

  • 20/01/2021

    Làm sạch không khí trong nhà bằng 8 loại cây cảnh

    Khi nghĩ về ô nhiễm không khí, bạn thường tưởng tượng ra các nhà máy xả khói bụi lên bầu trời hay những con đường đầy xe cộ trong giờ cao điểm. Tuy nhiên, bạn có biết ngay trong ngôi nhà của bạn cũng có thể bị ô nhiễm?

  • 20/01/2021

    Các thực phẩm, thực phẩm bổ sung tốt cho người bệnh Parkinson

    Có nhiều thực phẩm, thực phẩm bổ sung được cho là có thể giúp cải thiện các triệu chứng bệnh Parkinson, làm chậm sự tiến triển của bệnh. Cùng Health+ điểm lại một số thực phẩm tốt người bệnh Parkinson nên thêm vào chế độ ăn thường ngày.

  • 20/01/2021

    8 cách để tăng cường miễn dịch tự nhiên

    Việc tăng cường khả năng miễn dịch của cơ thể không phải là một điều dễ làm, tuy nhiên, một số thay đổi về chế độ ăn uống và lối sống có thể tăng cường khả năng phòng vệ tự nhiên của cơ thể và giúp bạn chống lại các mầm bệnh có hại hoặc vi sinh vật gây bệnh.

  • 19/01/2021

    10 lý do khiến bạn luôn cảm thấy đầy hơi

    Đầy hơi là một tình trạng rất phổ biến, đa phần do thói quen ăn uống không lành mạnh, tình trạng căng thẳng của bản thân hoặc nhiều vấn đề khác tác động gây ra. Đầy hơi gây ra cảm giác khó chịu, đôi khi gây phiền toái khi quá đầy hơi và khiến bạn phải “xả” ở những nơi công cộng. Vậy tình trạng này có nguyên nhân từ đâu?

  • 19/01/2021

    6 loại nấm adaptogen giúp cải thiện sức khỏe toàn diện

    Nhiều chuyên gia chỉ ra rằng, người tiêu dùng đang có xu hướng ngày càng quan tâm hơn tới các loại thực phẩm chăm sóc sức khỏe. Một trong những thực phẩm dẫn đầu xu hướng có thể kể tới các loại nấm adaptogen.

Xem thêm