Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Lecithin và tắc ống dẫn sữa

Tắc ống dẫn sữa rất hay gặp khi đang cho con bú. Đó là hiện tượng sữa không chảy đều từ vú mẹ hoặc bị tắc do có quá nhiều áp lực ở bên trong vú.

Sữa có thể sẽ chảy ngược hoặc tích tụ lại trong ống dẫn sữa, gây ra cảm giác như có một khối u nhỏ ở trong vú, khiến nhiều bà mẹ cảm thấy đau tức và không thoải mái. Hiện tượng tắc sữa nếu để lâu có thể khiến bà mẹ đau, sốt, viêm tuyến vú và có thể mất sữa hoặc không đủ sữa cho con bú.

Tắc ống dẫn sữa có thể do các nguyên nhân

Các nguyên nhân từ phía bà mẹ: không vắt hết sữa ra sau khi cho con bú, mẹ có quá nhiều sữa, mẹ nằm sấp khi ngủ, mẹ mặc áo ngực quá chật, mặc áo bó sát hoặc đeo dây an toàn trong thời gian quá dài.

Nguyên nhân từ phía em bé: bé mút vú không tốt hoặc gặp vấn đề về ăn uống.

Bênh cạnh đó, đột ngột cai sữa cho em bé khi đang trong thời kỳ bú mẹ cũng là nguyên nhân hay gặp gây tắc ống dẫn sữa. Hoặc bị viêm tuyến vú không khắc phục kịp thời sẽ khiến tình trạng viêm nặng hơn và tắc ống dẫn sữa.

Lecithin và tắc ống dẫn sữa

Lecithin là gì?

Lecithin là một chất dinh dưỡng tự nhiên, được tìm thấy trong các thực phẩm sau:

  • Lòng đỏ trứng gà: đây là thực phẩm có nhiều Lecithin nhất. Do vậy, theo kinh nghiệm dân gian, bà mẹ sau sinh hay ăn trứng gà để bổ máu và có nhiều sữa cho con bú.
  • Đậu nành
  • Ngũ cốc nguyên hạt
  • Các loại đậu
  • Thịt đỏ, nội tạng động vật, đặc biệt là gan
  • Sữa bò, dê, bao gồm cả sữa mẹ

Lecithin được bổ sung vào trong rất nhiều loại thực phẩm chế biến sẵn, ví dụ như trong chocolate, salad và bánh nướng, với vai trò như một chất phụ gia thực phẩm, do lecithin là một chất có thể giữ chất béo và dầu trong trạng thái nhũ hóa. 

Lợi ích của lecithin

Lecithin là một phospholipid, tức là trong cấu tạo có cả các thành phần kỵ nước và cả thành phần ái nước. Lecithin được cho là giúp ngăn chặn tình trạng tắc ống dẫn sữa bằng cách làm tăng lượng axit béo không bão hòa đa trong sữa và làm giảm độ kết dính trong sữa.

Lecithin được coi là một cách giúp ngăn chặn tình trạng tắc ống dẫn sữa mà không để lại bất cứ biến chứng nào. Tắc ống dẫn sữa có thể rất đau đớn và không thoải mái cho cả mẹ và bé. Em bé có thể trở nên quấy khóc nếu dòng sữa mẹ chảy ra chậm hơn so với bình thường.

Bao nhiêu lecithin là đủ?

Lecithin có trong rất nhiều loại thực phẩm tự nhiên như nội tạng động vật, thịt đỏ và trứng. Vì vậy, nếu chế độ ăn của bạn khi đang cho con bú đầy đủ và cân bằng, bạn sẽ không lo thiếu lecithin và không cần phải bổ sung thêm từ thuốc hoặc thực phẩm chức năng.

Tuy nhiên, những loại thực phẩm giàu lecithin này thường cũng chứa thành phần chất béo bão hòa rất cao và cholesterol. Ngoài việc dự phòng các bệnh tim mạch và béo phì, rất nhiều phụ nữ ngày nay còn ăn kiêng bằng các chế độ ăn ít cholesterol, ít calo, đồng nghĩa với việc có nguy cơ cao thiếu lecithin, ngay cả khi đang cho con bú. 

Tuy nhiên, may mắn là có rất nhiều thực phẩm chức năng bổ sung lecithin. Chưa có một khuyến nghị chính thức về liều dùng lecithin hàng ngày, cũng như chưa có một khuyến cáo nào về liều uống bổ sung thực phẩm chức năng có chứa lecithin. Theo Hiệp hội Nuôi con bằng sữa mẹ Canada, lecithin có thể được sử dụng với liều 1.200mg, 4 lần/ngày để ngăn chặn tình trạng thường xuyên tắc ống dẫn sữa.

Làm sao để khắc phục tình trạng tắc ống dẫn sữa?

Đa số các trường hợp tắc ống dẫn sữa sẽ tự biến mất trong vòng 1-2 ngày. Tuy nhiên, bất cứ khi nào người phụ nữ bị tắc ống dẫn sữa thì nguy cơ viêm vú cũng sẽ tăng lên.

Nếu bạn có các triệu chứng giống cúm, ví dụ như sốt hay ớn lạnh, cùng với việc xuất hiện u cục ở vú, sờ vào nóng và đỏ, có nhiều khả năng bạn đã bị viêm tuyến vú và hãy đến gặp bác sỹ ngay lập tức. Bạn sẽ cần phải uống kháng sinh để loại bỏ tình trạng nhiễm trùng. Nếu không được điều trị, viêm vú có thể sẽ dẫn đến áp xe vú. Áp xe sẽ đau đớn hơn và phải được xử lý ngay bởi bác sỹ bằng cách chích, rạch hoặc nạo áp xe.

Nếu bạn hay bị tắc ống dẫn sữa, hãy hỏi ý kiến bác sỹ về việc sử dụng thực phẩm chức năng hoặc các viên uống bổ sung lecithin.
Bạn có thể thực hiện các cách sau để dự phòng tình trạng tắc ống dẫn sữa, bao gồm:
  • Để em bé bú hết sữa ở một bên vú rồi mới chuyển sang cho bú bên còn lại. Nếu bé bú không hết, hãy vắt hết sữa còn trong vú sau khi bé bú xong.
  • Đảm bảo rằng em bé ngậm núm vú và mút vú đúng cách trong suốt khoảng thời gian bú mẹ
  • Thay đổi tư thế đa dạng hơn mỗi lần cho bé bú để đảm bảo bé bú hết sữa
  • Ăn chế độ ăn ít chất béo bão hòa
  • Uống nhiều nước
  • Mặc áo lót hỗ trợ tốt, vừa vặn. Tránh sử dụng các đồ bó chặt, dây đeo, đai nịt... khi đang cho con bú

Bổ sung Lecithin có nguy cơ gì không?

Lecithin là một chất tự nhiên và cũng là một thành phần có trong sữa mẹ. Đó cũng là một chất phụ gia thực phẩm tương đối phổ biến, do vậy, có thể là bạn đang tiêu thụ lecithin rất nhiều mà bạn không biết. Không có chống chỉ định nào được đưa ra với phụ nữ đang cho con bú và lecithin được Cục quản lý Dược phẩm và Thực phẩm Hoa Kỳ - FDA coi là tương đối an toàn  - “generally recognized as safe” (GRAS).

Cho đến nay, cũng chưa có bằng chứng khoa học nào chứng minh mức độ an toàn và hiệu quả của việc sử dụng lecithin để tránh tắc ống dẫn sữa khi cho con bú cả, theo Viện Sức khỏe quốc gia Hoa Kỳ. Do vậy bạn chỉ bổ sung Lecithin theo hướng dẫn của bác sỹ.

Mỗi loại sản phẩm thực phẩm chức năng có chứa lecithin lại chứa một hàm lượng lecithin khác nhau trong mỗi viên uống, do vậy, hãy đảm bảo rằng bạn đã đọc kỹ nhãn sản phẩm trước khi sử dụng lecithin, hay bất cứ loại thực phẩm chức năng nào khác. Hãy nhớ, luôn hỏi ý kiến bác sỹ trước khi bắt đầu sử dụng bất cứ loại thực phẩm chức năng nào trong khi mang thai hoặc khi đang cho con bú.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Các tư thế cho con bú tốt nhất

Ths.Bs.Trần Thu Nguyệt - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Tổng hợp từ Healthline
Bình luận
Tin mới
  • 19/09/2026

    Chăm sóc đôi mắt cho sĩ tử cuối cấp trong kỷ nguyên số

    Bước vào năm học mới, các sĩ tử cuối cấp phải đối mặt với một khối lượng kiến thức khổng lồ và áp lực thi cử đè nặng. Trong kỷ nguyên số, việc học tập và ôn luyện trực tuyến qua máy tính, điện thoại đã trở thành một phần không thể thiếu. Tuy nhiên, việc liên tục tiếp xúc với các thiết bị điện tử trong thời gian dài đang vô tình bắt đôi mắt phải điều tiết quá mức, dẫn đến nguy cơ cao bị cận thị và hội chứng thị giác màn hình.

  • 18/09/2026

    Tác hại khi trẻ vừa ăn vừa xem điện thoại, ti vi và cách khắc phục

    Vừa ăn vừa xem điện thoại, tivi gây hại không nhỏ đến hệ tiêu hóa và sự phát triển của trẻ.

  • 18/09/2026

    Nhịn ăn gián đoạn trong phòng các bệnh mạn tính và rối lôạn chuyển hóa

    Nhịn ăn là phương pháp được áp dụng từ lâu đời, dưới nhiều hình thức khác nhau… chúng còn phổ biến trong một sô tôn giáo, hoặc được áp dụng trong một số biện pháp phòng và điều trị bệnh mạn tính, rối loạn chuyển hóa. Cơ chế ảnh hưởng của nhịn ăn tới chức năng hoạt động của các cơ quan, sinh lý tế bào và sinh học phân tử cũng ngày càng được khoa học chứng minh. Điển hình là giải thưởng Nobel về Sinh lý Y học năm 2016 [1], được trao cho nhà khoa học Nhật -Yoshinori Ohsum, đã chứng minh các vai trò quan trọng của tự thực bào (autophagy) và một số gen điều hòa hoạt động tự thực bào, giúp sáng tỏ thêm nhiều cơ chế phân tử tế bào, cũng như sản xuất ra các thuốc mới trong trong phòng chống bệnh tật.

  • 18/09/2026

    Bí quyết phòng tránh sốc nhiệt và cảm lạnh khi đi du lịch vùng cao vào mùa thu

    Nhiều người thường chọn xu hướng rời xa vùng đồng bằng để tìm đến các vùng núi cao như một lựa chọn lý tưởng vào mùa thu nhằm tận hưởng không khí trong lành. Khí hậu se lạnh, mát mẻ tại các đỉnh núi cao luôn mang lại cảm giác dễ chịu và thư thái. Tuy nhiên, ẩn sau bức màn thời tiết lý tưởng đó là những cạm bẫy khí hậu có thể đe dọa trực tiếp đến hệ miễn dịch của du khách nếu không biết cách bảo vệ sức khỏe trước đặc trưng thời tiết miền núi vào mùa thu. Để giúp bạn có một chuyến đi an toàn và trọn vẹn, Viện Y học ứng dụng Việt Nam chia sẻ thông tin về những nguy cơ sức khỏe tiềm ẩn cùng cẩm nang thích nghi khoa học ngay dưới đây.

  • 17/09/2026

    Sau tuổi 60 nên ăn gì để tránh mất cơ?

    Hiểu đúng nguyên nhân và chủ động điều chỉnh chế độ dinh dưỡng là giải pháp giúp người độ tuổi 60 duy trì sức khỏe và cơ bắp.

  • 17/09/2026

    8 loại thức uống cấp nước giúp cải thiện làn da

    Những gì bạn uống có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và vẻ ngoài của làn da. Các lựa chọn giàu chất dinh dưỡng và dưỡng chất như nước chanh, trà xanh và nước hầm xương có thể giúp hỗ trợ làn da khỏe mạnh hơn.

  • 16/09/2026

    Nên uống bao nhiêu nước lá đinh lăng mỗi ngày để giảm cân an toàn?

    Nước lá đinh lăng hỗ trợ kích thích trao đổi chất và chuyển hóa mỡ thừa, giảm cân hiệu quả khi dùng đúng.

  • 16/09/2026

    Cảnh giác với làn sóng đồ ăn vặt cổng trường mùa tựu trường

    Mỗi mùa khai trường, các hàng quán ăn vặt di động rực rỡ sắc màu trước cổng trường luôn có sức hấp dẫn đặc biệt đối với học sinh sau giờ tan học. Tuy nhiên, những món ăn nhanh giá rẻ này lại ẩn chứa nhiều hiểm họa khôn lường về thực phẩm bẩn, trở thành nỗi lo âu sâu sắc của gia đình và nhà trường. Để bảo vệ sức khỏe con trẻ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những góc nhìn khoa học và cảnh báo chi tiết về mối nguy hại từ các loại đồ ăn vặt cũng như thức ăn đường phố này.

Xem thêm