Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Gen Alzheimer có thể có ảnh hưởng ngay từ thời thơ ấu

Các hình ảnh chụp não đã chỉ ra sự phát triển chậm hơn của một số khu vực não nhất định ngay từ thời thơ ấu ở những trẻ có gen gây bệnh Alzheimer.

Một nghiên cứu mới đây đã chỉ ra rằng gen liên quan đến bệnh Alzheimer bắt đầu ảnh hưởng đến cấu trúc não bộ và độ nhạy bén của trí óc ngay từ độ tuổi trước khi đến trường.

Các nhà nghiên cứu từ lâu đã biết đến một gen gọi là APOE có liên quan đến nguy cơ phát triển bệnh Alzheimer. Những người mang một biến thể của gen được gọi là e4 có nguy cơ cao hơn mức trung bình.

Nghiên cứu mới đã khẳng định lại những khám phá của nhiều nghiên cứu nhỏ hơn: những ảnh hưởng của gen có thể xuất hiện ngay từ thời thơ ấu.

Các hình ảnh chụp não đã cho thấy những trẻ nhỏ mang biến thể e4 đặc trưng có sự phát triển chậm hơn ở một số khu vực não nhất định. Chúng giống như những vùng não bị thiểu dưỡng ở người mắc bệnh Alzheimer, chuyên gia thần kinh Linda Chang của trường đại học Hawaii, người dẫn đầu nghiên cứu nói.

Hơn thế nữa, một số trẻ có mang gen e4 có kết quả của các bài kiểm tra trí nhỡ và những kĩ năng suy xét kém hơn, mặc dù không có sự khác biệt giữa những trẻ ở độ tuổi từ 8 -10.

Chang nói rằng đó có thể là do những người mang gen e4 dễ bị tổn thương ở một số độ tuổi nhạy cảm. Bà cho biết rằng 2 nghiên cứu gần đây trên những trẻ nhỏ mang biến thể gen này có bất thường cấu trúc não ở một số khu vực chịu ảnh hưởng bởi bệnh Alzheimer.

Rebecca Kinickmeyer, chuyên gia dẫn đầu một trong nhiều nghiên cứu, và cũng là đồng tác giả của nghiên cứu mới được công bố. Bà cho biết, nghiên cứu không có ý nghĩa thực tế ngay lập tức. Ví dụ như không ai nói trẻ em cần được kiểm tra các biến thể APOE của chúng. Tuy nhiên, về mặt khoa học, những phát hiện này đã đưa ra một ý tưởng mới cho thấy Alzheimer cũng có một phần là sự rối loạn phát triển. Cô nhấn mạnh nếu đó là sự thật thì một câu hỏi lớn đặt ra là khi nào và làm cách nào để thay đổi quỹ đạo của một người về bệnh mất trí nhớ.

"Chúng ta có thể can thiệp sớm thông qua một số phương pháp không xâm lấn, như chế độ ăn uống hoặc đào tạo nhận thức?", Knickmeyer, giáo sư tâm thần học tại Đại học Bắc Carolina ở Chapel Hill nói.

Cho đến nay, chưa ai biết đến điều đó.

Gen APOE có 3 biến thể là e2, e3 và e4. Bất cứ ai mang gen đồng hợp tử đều được di truyền từ cả bố và mẹ. Biến thể e3 là phổ biến nhất, chiếm hơn ¾ số người mang ít nhất một alen.

Trong số đó có khoảng 14% những người mang biến thể e4 và 8% mang gen e2. Những người chỉ có một alen e4 có nguy cơ mắc bệnh Alzheimer cao hơn mức trung bình. Nếu có 2 alen e4 thì nguy cơ này sẽ tăng cao hơn nữa.

Bởi vì biến thể e2 không phổ biến, nên vai trò của nó ít rõ ràng hơn, Chang nói. Nhưng có bằng chứng cho thấy có sự bảo vệ thần kinh và giảm các triệu chứng của mất trí nhớ, trừ khi những người này cũng mang một alen e4.

Tuy nhiên không có bất cứ thứ gì về gen APOE mang tính “tiền định”, Knickmeyer nhấn mạnh. Có nhiều người bị Alzheimer mà không mang biến thể e4, và có nhiều người mang biến thể này không phát triển bệnh Alzheimer.

Nghiên cứu đã tiến hành chụp cộng hưởng từ não cho khoảng 1.200 trẻ nhỏ và thiếu niên khỏe mạnh. Trong số đó có 62% mang 2 alen e3, và khoảng ¼ mang ít nhất một alen e4. Có dưới 2% người mang 2 alen e4.

Các chuyên gia đã chỉ ra rằng những trẻ có 1 hoặc 2 alen e4 đặc trưng có một vài sự khác biệt trong cấu trúc não với những trẻ khác.

Tương tự như vậy, những trẻ nhỏ có 2 alen e4 hoặc 1 alen e4 và 1 alen e2, có kết quả của các bài kiểm tra trí nhớ, suy nghĩ và sự tập trung kém hơn, ít nhất là cho đến tận 8-10 tuổi.

“Nó có thể gây ra một số tác động khi trưởng thành.”, Knickmeyer nói. Bà cũng nhấn mạnh rằng các kĩ năng tư duy tại một thời điểm không thể nói lên toàn bộ câu chuyện.

Có những trở ngại lớn để tìm hiểu xem bất kì sự can thiệp sớm nào trước đó trong cuộc sống dẫn đến sự khác biệt trong nguy cơ mắc Alzheimer. Các nghiên cứu sẽ cần kéo dài nhiều thập kỉ, gây ra nhiều khó khăn và tốn kém.

“Chúng tôi không thể đưa ra những dự đoán tỉ mỉ về những ai sẽ mắc bệnh Alzheimer.”, Knickmeyer nói. Bà giải thích xét nghiệm đơn giản về những biến thể APOE này là không đủ vì nó chỉ là một yếu tố.

Tìm ra mà những người sẽ có hiệu quả từ nỗ lực phòng ngừa là rất quan trọng, Chang lưu ý. "Hiện nay, chúng tôi có một vài lựa chọn điều trị cho bệnh Alzheimer, và tổn thương não không thể đảo ngược," bà nói.

Các chuyên gia thường khuyên mọi người bảo vệ não bộ của mình bằng một chế độ ăn uống lành mạnh, tập luyện và duy trì các hoạt động trí óc.

Bình luận
Tin mới
  • 24/01/2021

    5 mẹo xóa bỏ vết sẹo lồi

    Sẹo lồi thường vô hại, nhưng chúng gây khó coi và khiến bạn cảm thấy khó chịu. Sẹo lồi thường xuất hiện trên da sau chấn thương và không tự nhiên mất đi. Vậy có cách nào có thể làm chúng biến mất không?

  • 24/01/2021

    Các biện pháp tự nhiên kích thích mọc tóc

    Một mái tóc dài, dày và óng ả là điều quan tâm của hầu hết mọi người. Nếu bạn đang cố gắng cải thiện mái tóc thưa của mình, hoặc đơn giản hơn là muốn tóc mọc nhanh và khỏe mạnh hơn, hãy thử một số biện pháp tự nhiên sau. Những lợi ích đã được chứng minh của các phương pháp sau đây có thể giúp kích thích sự phát triển và tăng cường sức khỏe mái tóc của bạn.

  • 23/01/2021

    Thay đổi âm đạo theo từng độ tuổi

    Cũng giống như các phần khác của cơ thể, âm đạo của bạn cũng thay đổi theo thời gian. Càng gần độ tuổi mãn kinh, âm đạo sẽ thay đổi cả về hình dạng và chức năng, khiến bạn cảm thấy âm đạo không giống như khi bạn còn trẻ nữa. Khô hạn, sa xệ và thiếu bôi trơn là những vẫn đề về âm đạo gặp phải ở lứa tuổi này. Những thay đổi này là vô cùng tự nhiên, mặc dù nó có thể anrh hưởng đến các thói quen khi tắm và đời sống tình dục của bạn.

  • 23/01/2021

    Cách đơn giản giúp giữ ấm bàn chân trong mùa lạnh

    Hai bàn chân là nơi tập trung các huyệt đạo tác động đến hầu hết các bộ phận trên cơ thể. Vì vậy, việc chăm sóc và giữ ấm đôi bàn chân là điều cần làm để bảo vệ sức khỏe trong mùa Đông lạnh.

  • 23/01/2021

    Những nguyên nhân phổ biến gây ra bệnh trầm cảm

    Bạn đã bao giờ tự hỏi nguyên nhân nào gây ra căn bệnh trầm cảm? Và tại sao một vài người gặp phải tình trạng này còn những người khác thì lại không?

  • 23/01/2021

    Làm sao cải thiện tình trạng hay quên, khó tập trung sau mãn kinh?

    Theo nghiên cứu được đăng tải trên tạp chí Menopause (Mỹ), phụ nữ có thể bị suy giảm nhận thức đáng kể, suy giảm khả năng ghi nhớ và khả năng tập trung trong giai đoạn mãn kinh. Tình trạng này còn tiếp tục kéo dài tới cả giai đoạn sau mãn kinh.

  • 23/01/2021

    Lợi ích của dầu cá với bệnh viêm khớp

    Viêm khớp là một tình trạng rất phổ biến và là nguyên nhân hàng đầu gây ra tàn tật.

  • 22/01/2021

    Những cách để nam giới tăng khả năng sinh sản và chất lượng tinh trùng

    Nếu bạn và đối tác của bạn đang gặp vấn đề về khả năng sinh sản, bạn không cô đơn. Vô sinh là vấn đề phổ biến hơn bạn nghĩ.

Xem thêm