Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

10 sự thật về bệnh ung thư máu

Sự tiến bộ về phương pháp điều trị đã giúp một số dạng ung thư máu đã từng được coi là nguy hiểm chết người trở thành một bệnh mãn tính có thể kiểm soát được. Dưới đây là những gì bạn cần biết về bệnh ung thư máu.

10 sự thật về bệnh ung thư máu

Ung thư máu hay bệnh bạch cầu (leukemia) là một khái niệm dùng để chỉ 4 loại ung thư tủy xương và tế bào máu khác nhau. Năm 2015, tại Mỹ, thống kê của Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ, có khoảng 54.270 người được chẩn đoán bị ung thư máu. Và có khoảng 327.000 người sống chung với bệnh ung thư máu hoặc tình trạng bệnh thuyên giảm, theo thống kê của Hiệp hội Ung thư máu và ung thư bạch huyết Hoa Kỳ. Dưới đây là 10 sự thật bạn nên biết về căn bệnh này.

Có 4 loại ung thư máu. Đó là:

  • Bệnh bạch cầu myeloid cấp tính (Acute Myeloid Leukemia – AML): Năm 2015, có khoảng 20.830 người bị bệnh bạch cầu myeloid cấp tính, một loại ung thư khiến tủy xương sản xuất ra các tế bào hồng cầu không khỏe mạnh, nguyên tủy bào (một loại tế bào bạch cầu) hoặc tiểu cầu.
  • Bệnh bạch cầu myeloid mãn tính (Chronic Myeloid Leukemia – CML): Loại ung thư máu này ảnh hưởng đến khoảng 6.660 người Mỹ mỗi năm. Trong bệnh này, tủy xương sẽ sản xuất ra quá nhiều tế bào bạch cầu không khỏe mạnh.
  • Bệnh ung thư máu/bạch cầu cấp thể lympho (Acute Lymphocytic Leukemia – ALL): Đây là một loại ung thư máu khiến tủy xương sản xuất ra quá nhiều thế bào bạch cầu không khỏe mạnh, ảnh hưởng đến khoảng 6.250 người Mỹ mỗi năm.
  • Bệnh ung thư máu/bạch cầu mãn tính thể lympho (Chronic Lymphocytic Leukemia – CLL): Có khoảng 14.620 người Mỹ được chẩn đoán mắc bệnh ung thư máu mãn tính thể lympho vào năm 2015. Đây cũng là một loại ung thư khiến tủy xương sản xuất ra quá nhiều tế bào bạch cầu không khỏe mạnh.

Bệnh ung thư máu khởi phát từ tủy xương

Cơ thể sản xuất ra đa số các loại tế bào máu (từ tế bào bạch cầu chống lại bệnh nhiễm trùng, tế bào hồng cầu vận chuyển oxy cho đến tế bào tiểu cầu hỗ trợ đông máu) tại tủy xương. Tất cả các tế bào máu lúc đầu đều chưa trưởng thành và sẽ phát triển thành tế bào trưởng thành để giúp cơ thể khỏe mạnh. Nhưng với những người bị bệnh ung thư máu cấp tính, các tế bào máu sẽ không phát triển theo chu kỳ trưởng thành thông thường. Và với những người bị bệnh ung thư máu mãn tính, những tế bào máu này có trưởng thành, nhưng sẽ bị lấn át bởi các tế bào bất thường, trưởng thành hơn. Và ở cả 2 dạng ung thư, các tế bào bất thường sẽ lấn át các tế bào khỏe mạnh, không chỉ ở trong tủy xương, mà còn ở trong dòng máu và các phần khác của hệ miễn dịch.

Loại ung thư máu bạn mắc phải sẽ phụ thuộc vào loại tế bào máu bị ung thư. Trong bệnh ung thư máu cấp tính thể lympho (ALL), nguyên bào bạch huyết (lymphoblasts) – cũng tức là tế bào bạch cầu chưa trưởng thành sẽ bị ảnh hưởng. Trong bệnh bạch cầu myeloid mãn tính (CML), bạch cầu hạt sẽ là tế bào máu bị ảnh hưởng.

Một số dạng ung thư máu sẽ tiến triển nhanh hơn các dạng khác.

Với các dạng bệnh cấp tính (AML và ALL) là loại ung thư phát triển nhanh, khiến tủy xương không thể sản xuất ra đủ tế bào máu khỏe mạnh. Nhưng với dạng bệnh mãn tính (CML và CLL), bệnh sẽ tiến triển chậm hơn. Theo thời gian, người mắc bệnh sẽ vẫn có đủ tế bào máu trưởng thành để duy trì chức năng của hệ miễn dịch.

Tỷ lệ sống khi mắc bệnh ung thư máu đang ngày một tăng lên

Trên thực tế, số người sống cùng với bệnh ung thư máu trong ít nhất 5 năm đã tăng gấp 4 lần, từ 14% năm 1960 lên khoảng 60% vào giai đoạn 2004-2010, theo thống kê của Hiệp hội ung thư máu và ung thư bạch huyết Hoa Kỳ.

Tuổi tác là một yếu tố nguy cơ của bệnh ung thư máu

Mặc dù bệnh ung thư máu thường ảnh hưởng đến những người trên 55 tuổi, nhưng đây cũng là loại ung thư phổ biến nhất ở trẻ em dưới 15 tuổi. Theo Hiệp hội Huyết học Hoa Kỳ, các yếu tố nguy cơ khác của bệnh ung thư máu bao gồm:

  • Phơi nhiễm với chất phóng xạ
  • Hóa trị liệu
  • Thường xuyên phơi nhiễm với các chất hóa học ( ví dụ như benzene)
  • Hội chứng Down
  • Tiền sử gia đình bị bệnh ung thư máu

Triệu chứng của bệnh ung thư máu sẽ phụ thuộc vào loại ung thư và giai đoạn ung thư.

Triệu chững có thể bao gồm:

  • Sốt, ớn lạnh, vã mồ hôi đêm và các triệu chứng giống cúm
  • Ốm yếu, mệt mỏi
  • Sưng hoặc chảy máu lợi
  • Đau đầu
  • Phì đại gan và lá lách
  • Sưng amiđan
  • Đau xương
  • Xanh xao
  • Sụt cân

Đa số những người bị bệnh bạch cầu myoleid  mãn tính (CML) được coi là mắc bệnh mãn tính (chứ không phải là bệnh chết người).

Trên thực tế, những người bị bệnh bạch cầu myeloid hiện nay có thể sống một cuộc sống bình thường bằng việc sử dụng thuốc ức chế men tyrosine kinase. Những loại thuốc, còn được gọi là TKI, có thể ức chế một loại gen gọi là BCR – ABL, là gen có thể khiến các tế bào ung thư nhân lên rất nhanh. Những loại thuốc này bao gồm Gleevec (imatinib), Sprycel (dasatinib), Tasigna (nilotinib), Bosulif (bosutinib), và Iclusig (ponatinib). Bằng việc uống những loại thuốc này, bạn có thể khiến bệnh bạch cầu myeloid mãn tính thuyên giảm và có thể sống thêm từ 15 - hơn 20 năm nữa.

Các phương pháp điều trị mới đang rất hứa hẹn.

Hiện nay, có rất rất nhiều tiến bộ mới trong việc điều trị ung thư máu. Những biện pháp điều trị mới bao gồm phương pháp điều trị sử dụng kháng thể đơn dòng và CAR tế bào T, một dạng miễn dịch trị liệu có thể chống lại cả bệnh ung thư máu thể lympho cấp tính và mãn tính (ALL và CLL). Phương pháp điều trị đích được gọi là chất ức chế FLT3 đang được nghiên cứu để điều trị bệnh bạch cầu myeloid cấp tính (AML) và thuốc ức chế thụ thể tế bào B đang được nghiên cứu để điều trị ung thư máu thể lympho mãn tính (CLL).

Nếu bạn bị chẩn đoán mắc ung thư máu, hãy đến gặp các chuyên gia về huyết học hoặc ung thư, hoặc cả hai để biết rõ hơn về tình trạng bệnh của mình.

Các dạng ung thư máu cấp tính cần được điều trị ngay lập tức. Một loại thuốc sử dụng đường uống để điều trị bệnh bạch cầu myeloid mãn tính (CML) có hiệu quả rất cao và nên bắt đầu được uống  càng sớm càng tốt , ngay sau khi được chẩn đoán. Ở giai đoạn sớm của bệnh ung thư máu thể lympho mãn tính (CLL), bạn có thể sống mà không cần điều trị trong rất rất nhiều năm. Để đảm bảo rằng bạn đang nhận được phương pháp điều trị ung thư tốt nhất, hãy cân nhắc đến việc đi khám tại một cơ sở y tế chuyên khoa khác, với một bác sỹ khác, để có thể đưa ra được kết luận cuối cùng.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Nguyên nhân gây ung thư máu và cách phòng tránh

Liên Hương - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - theo Everydayhealth
Bình luận
Tin mới
Xem thêm