Bí mật của đôi bàn tay

Mọi người trên toàn thế giới, thuộc nhiều nền văn hóa, tín ngưỡng và quốc gia khác nhau sử dụng tay khi lần đầu gặp mặt, để giao tiếp thông qua ngôn ngữ ký hiệu, để ôm em bé, để làm việc và để làm rất nhiều thứ khác nữa. Bàn tay là một phần của cơ thể, và có thể coi là một trong số những phần quan trọng nhất.

Và bạn có biết không, có khoảng 1/4 vỏ não vận động của não được sử dụng để điều khiển các cơ ở tay. Tuy nhiên, không nhiều người, kể cả những bác sỹ chuyên phẫu thuật tay, biết nhiều về đôi bàn tay của mình. Dưới đây là một số hiểu lầm về đôi bàn tay thường gặp

#1: Nếu bạn có thể di chuyển ngón tay, cổ tay hay khuỷu tay, thì có nghĩa là phần đó không bị gãy?

Có rất nhiều bệnh nhân, đặc biệt là những vận động viên khẳng định rằng, ngón tay của họ không bị gãy vì họ có thể di chuyển được ngón tay. Và những vận động viên này khăng khăng đòi quay trở lại trận đấu. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, việc bạn có thể di chuyển được ngón tay, cổ tay hay khuỷu tay không có nghĩa là nó không bị gãy. Bạn chỉ có thể khẳng định được chúng không bị gãy sau khi đã chụp X quang.

Trong các trận bóng đá ở trường trung học, thì tay là bộ phận cơ thể dễ bị gãy nhất, theo một nghiên cứu năm 2012 trên The American Journal of Sports Medicine. Mỗi năm có khoảng hơn 150.000 thanh thiếu niên chơi bóng đá dưới 15 tuổi cần phải điều trị vì các chấn thương, và cứ 7 người trong số đó thì có 1 người có chấn thương ở bàn tay, ngón tay hoặc cổ tay. Trung bình, 25% số ca chấn thương của các vận động viên là chấn thương ở bàn tay và cổ tay, nhưng tất cả mọi người đều có thể gặp phải chấn thương ở tay, chứ không chỉ có các vận động viên. Theo thống kê của CDC, bàn tay, cổ tay và ngón tay là những chấn thương chiếm khoảng 11.3% số ca cấp cứu trong năm 2011. 16.8% số ca chấn thương do công việc xảy ra ở bàn tay hoặc cổ tay, theo thống kê của Bureau of Labor Statistics.

Sau khi bị chấn thương tay, bạn sẽ có thói quen là gập, duỗi hoặc xoay xem liệu phần đó có bị gãy hay không. Nhưng, bạn không nên coi việc làm này là một cách để chẩn đoán. Trong rất nhiều trường hợp, bạn vẫn có thể di chuyển ngón tay bị gãy. Nếu bạn gặp phải một chấn thương và bị đau, đặc biệt là bị sưng, đỏ hoặc bầm tím, bạn nên đến gặp bác sỹ ngay.

#2: Bẻ ngón tay sẽ gây bệnh viêm khớp?

Âm thanh bạn tạo ra khi bẻ ngón tay có thể sẽ khiến nhiều người khó chịu khi ở nơi công cộng, nhưng việc làm này sẽ không gây hại gì cả. Có rất nhiều hiểu lầm và giả thuyết quanh thói quen bẻ ngón tay. Ví dụ như việc bẻ ngón tay sẽ đẩy khí nitro vào trong các khớp, hoặc gân sẽ tách ra khỏi các mô do việc trượt của các khớp khi bẻ ngón tay. Nhưng sự thật về việc bẻ ngón tay thì vẫn còn đang gây rất nhiều tranh cãi. Bẻ ngón tay có thể sẽ không gây ra viêm khớp hay viêm xương khớp, nhưng nếu bạn bẻ ngón tay và cảm thấy đau, thì rất có thể bạn có những bất thường về khớp, ví dụ như tổn thương dây chằng hoặc mất sụn. Khi đó, bạn nên đến bác sỹ để kiểm tra.

#3: Rửa tay bằng nước nóng sẽ tốt hơn là rửa bằng nước lạnh?

Trong một nghiên cứu năm 2013 của trường đại học Vanderbilt, 70% số người được khảo sát nói rằng, họ tin việc rửa tay bằng nước nóng sẽ hiệu quả hơn việc rửa tay với nước ấm, nước ở nhiệt độ thường hay nước lạnh. Nhưng, chưa có một bằng chứng khoa học nào ủng hộ cho điều này cả. Nhiệt đúng là có thể tiêu diệt được vi khuẩn, nhưng nhiệt độ này sẽ cao hơn rất nhiều so với mức nhiệt mà bạn có thể rửa tay một cách thoải mái. CDC không đưa ra một khuyến nghị nào về nhiệt độ của nước khi rửa tay cả, mà chỉ khuyến nghị về việc nên rửa tay với nước và xà phòng trong ít nhất 20 giây, sau đó sấy khô tay. Nhiệt độ của nước nên được xác định bằng mức độ thoải mái của bạn. Đa số mọi người sẽ thích rửa tay bằng nước ấm hơn. Và cũng theo nghiên cứu của đại học Vanderbilt, những người rửa tay bằng nước ấm và nước nóng sẽ rửa tay lâu hơn khoảng 64%. Và việc này sẽ gây tiêu tốn năng lượng cho những quốc gia nhỏ, và ảnh hưởng không tốt đến tay của bạn. Nước quá nóng có thể phá vỡ lớp bảo vệ bên của da, khiến bạn khó có thể chống lại vi khuẩn hơn.

#4: Những cặp sinh đôi giống hệt nhau sẽ có dấu vân tay giống nhau?

Những cặp sinh đôi có thể sẽ ăn mặc giống nhau, thích những món ăn giống nhau hoặc có sở thích giống nhau, nhưng có một điểm khác biệt giữa họ, chính là dấu vân tay. Dấu vân tay của các cặp sinh đôi có thể có những phần tương tự nhau, nhưng nếu xem xét kỹ, thì sẽ có một vài điểm khác biệt nho nhỏ. Dấu vân tay được xác định bởi rất nhiều yếu tố, một trong số đó là do gen. DNA sẽ giúp bạn lập bản đồ các vòng tròn của vân tay. Môi trường là một yếu tố khác. Khi thai nhi phát triển, vân tay sẽ được hình thành phụ thuộc vào sự phát triển của xương, sự tiếp xúc với nước ối và áp lực ở trong tử cung. Do vậy, dấu vân tay là đặc điểm riêng biệt, độc nhất, không có 2 người nào có dấu vân tay giống y hệt nhau cả.

#5: Người thuận tay phải sẽ sống lâu hơn?

Hiểu lầm này bắt nguồn từ một nghiên cứu năm 1988 của 2 nhà tâm lý học. Họ đã phân tích ghi chép về sự tử vong của các vận động viên bóng chày và thấy rằng, những vận động viên thuận tay trái sẽ chết sơm hơn. Nhưng 2 nhà nghiên cứu này đã phạm phải một sai lầm trong thống kê, khi mà họ không tính đến tỷ lệ số người thuận tay trái đang tăng lên ngày một nhiều hơn trong suốt thế kỷ 20. Một nghiên cứu năm 1994 trên các vận động viên cricket đăng tải trên tạp chí British Medical Journal đã làm sáng tỏ vấn đề này: Nhìn chung, việc thuận tay trái không liên quan gì đến việc tăng tỷ lệ tử vong cả. Các nhà nghiên cứu chưa biết được lý do chính xác tại sao có những người lại thuận tay trái, nhưng nguyên nhân có thể là do yếu tố di truyền và môi trường.

#6: Ngón tay cái là đặc điểm để phân biệt loài người với các loài động vật khác?

Loài người, có tên khoa học là homosapien, thường cho rằng, ngón cái là đặc điểm nhận dạng có thể giúp phân biệt loài người với các loại động vật khác. Nhưng, trên thực tế, homosapien không phải là loại động vật duy nhất có ngón tay cái. Tinh tinh, khỉ đột và các loài khác thuộc họ hàng nhà khỉ cũng có ngón cái nằm bên cạnh ngón tay trỏ. Loại ếch Nam Phi có tên là Phyllomedusa cũng có ngón tay cái và được sử dụng để nắm bắt con mồi. Đặc điểm thực sự giúp nhận dạng bàn tay con người với bàn tay của các loại động vật khác là khả năng mà ngón nhẫn và ngón út có thể gập qua lòng bàn tay, chạm tới ngón cái - đây là kết quả của sự linh hoạt đặc biệt của khớp cổ - đốt bàn tay chạy ở giữa lòng bàn tay của chúng ta. Động tác này giúp khả năng cầm, nắm và xoắn của con người tốt hơn của những loài động vật khác.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Sự khác nhau thú vị giữa phụ nữ và nam giới

Liên Hương - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Everydayhealth

Từ khóa:

Bình luận

Tin mới

13/11/2026

Hội chứng alpha-gal là gì?

Hội chứng alpha-gal (AGS) là một dạng dị ứng nghiêm trọng, có khả năng đe dọa tính mạng, được kích hoạt bởi vết cắn của ve và gây ra dị ứng với một phân tử đường có trong thịt, các sản phẩm từ động vật có vú. Cùng tìm hiểu về hội chứng alpha-gal qua bài viết sau!
13/11/2026

Cách phòng ngừa "nước ăn chân" và ghẻ lở mùa mưa lũ

Mùa mưa lũ không chỉ mang đến thiệt hại về tài sản và môi trường sống mà còn tạo ra môi trường lý tưởng cho nhiều loại bệnh da liễu phát triển mạnh. Nước ngập bẩn chứa hỗn hợp vi khuẩn, vi nấm, ký sinh trùng và hóa chất trở thành mối đe dọa nghiêm trọng đối với hàng rào bảo vệ tự nhiên của da.
12/11/2026

Hội chứng dị ứng miệng (OAS) khi ăn trái cây sống

Nhiều người thường cảm thấy ngứa rát môi, sưng nhẹ lưỡi hoặc ngứa cổ họng ngay khi cắn một miếng táo, đào, dưa hấu hay dưa chuột sống. Đây không phải là ngộ độc thực phẩm mà là biểu hiện của Hội chứng dị ứng miệng (OAS) - một phản ứng chéo kỳ lạ giữa phấn hoa và thực phẩm.
12/11/2026

Những điều cần biết về bệnh lao

Bệnh lao (hay còn gọi là tuberculosis) là một bệnh truyền nhiễm do vi trùng lao gây nên. Nếu vi trùng lao thâm nhập vào một cơ quan nào đó trong cơ thể, chúng sẽ sinh sôi và khi cơ thể không thể chống lại, nó sẽ trở thành bệnh lao.
11/11/2026

Chiều dài cổ tử cung: Tại sao yếu tố này lại quan trọng trong thai kỳ?

Trong thai kỳ, cổ tử cung có thể bị ngắn lại quá sớm. Tình trạng này làm tăng nguy cơ chuyển dạ sớm và sinh non. Chuyển dạ sinh non thường xảy ra trong khoảng thời gian từ tuần thứ 20 đến tuần thứ 37 của thai kỳ. Sinh non càng sớm thì nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe của em bé càng cao.
11/11/2026

Thể dục trong mùa đông giúp cải thiện hệ miễn dịch

Mùa đông không chỉ mang theo cái lạnh mà còn khiến cơ thể dễ mệt mỏi, cảm cúm và suy giảm sức đề kháng. Tuy nhiên, thay vì “ngủ đông”, việc duy trì vận động nhẹ như đi bộ, chạy chậm hay tập yoga lại là cách tự nhiên giúp hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn. Tập thể dục đều đặn giúp tăng tuần hoàn, kích hoạt tế bào bảo vệ và giảm viêm – từ đó giúp cơ thể chống lại virus, giữ năng lượng và tinh thần khỏe mạnh suốt mùa lạnh.
10/11/2026

Bí mật hormone hạnh phúc và sợi dây kết nối tình yêu đôi lứa

Tình yêu đôi lứa không chỉ mang lại những rung cảm diệu kỳ mà còn ẩn chứa những biến chuyển bên trong cơ thể. Cảm giác say mê thăng hoa, sự gắn kết bền chặt hay niềm bình yên khi ở bên người bạn đời đều chịu sự chi phối mạnh mẽ từ hệ thống nội tiết và các tín hiệu thần kinh. Việc thấu hiểu cơ chế kỳ diệu này giúp chúng ta biết cách trân trọng, chủ động vun đắp và bảo vệ mối quan hệ lứa đôi luôn thắm thiết, bền vững theo thời gian. Nhằm mang đến cái nhìn sâu sắc và toàn diện hơn, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những thông tin chi tiết cùng các góc nhìn chuyên môn ngay sau đây.
10/11/2026

Ung thư hắc tố da

Ung thư hắc tố là một dạng ung thư da nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến bất kỳ ai, bất kể mùa nào. Bệnh bắt nguồn từ các tế bào sản xuất sắc tố của da, được gọi là tế bào hắc tố. Quan niệm sai lầm cho rằng nguy cơ mắc ung thư hắc tố giảm đáng kể vào mùa đông là hoàn toàn sai lầm, vì tia UV - nguyên nhân chính gây ung thư - vẫn còn hiện hữu trong mùa đông.