Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tìm hiểu về chế độ ăn Paleo

Chế độ ăn Paleo, hoặc chế độ ăn tiền sử, đang ngày càng phổ biến trong giới thể hình như là một phương pháp lành mạnh để giảm cân. Chế độ ăn Paleo là bữa ăn thiết kế dựa trên thói quen ăn uống của thời kì đồ đá, khi tổ tiên chúng ta sống trong hang động.

Đó là cuộc sống săn bắt với thịt, hải sản, rau, quả, quả hạch và hạt cây. Trong khẩu phần Paleo sẽ không có thực phẩm được phát triển trong kỉ nguyên nông nghiệp và công nghiệp như ngũ cốc, thực phẩm từ sữa, các loại đậu, đường tinh chế hoặc bất kì thực phẩm đã qua xử lý nào.

Vì chế độ Paleo có lượng đường bột thấp nên dễ hiểu nó đang ngày càng phổ biến, là cách hiệu quả để giảm cân. Đạm, rau và quả là những nhóm thực phẩm ‘đắt giá’, và việc giảm ngũ cốc, đường tinh luyện và các loại đậu có thể giảm rất nhiều lượng tiêu thụ calo hàng ngày. Câu hỏi đặt ra là chế độ Paleo có thực sự lành mạnh và nên được áp dụng lâu dài hay không.

Mặc dù mức độ phổ biến đang tăng lên, trọng tâm và triết lý cơ bản của chế độ ăn Paleo không phải là giảm cân. Được phát triển vào những năm 70 bởi một chuyên gia tiêu hóa, chế độ Paleo được quảng bá là cải thiện sức khỏe toàn diện. Những người ủng hộ chế độ Paleo nói rằng cơ thể con người chưa được tiến hóa để thích nghi với thực phẩm trong thời kì phát triển nông nghiệp và vì vậy, chúng ta nhạy cảm với các vấn đề  sức khỏe hơn, đặc biệt đường tiêu hóa (chẳng hạn hội chứng ruột kích thích, khó tiêu, không dung nạp gluten hoặc lactose). Để ngăn những rối loạn đó, quan điểm đưa ra là chúng ta cần quay trở lại chế độ của thời kì săn bắt hái lượm. Cả các chuyên gia dinh dưỡng và chuyên gia y tế đểu đứng về hai phe của cuộc tranh cãi, hàng loạt nghiên cứu ra đời ủng hộ cả hai phía.   

Hãy để những quan điểm về tiến hóa sang một bên, giảm cân là một tác dụng phụ (đôi khi được mong đợi) của chế độ Paleo. Bạn đã bao giờ thấy bức khắc họa trên đá về người Neanderthal béo phì chưa? Các nghiên cứu tiếp tục cho thấy khẩu phần giàu đạm và ít đường bột tốt cho giảm cân, không giống như chế độ low carb chỉ dựa vào thịt bacon những năm 90, chế độ Paleo bao gồm thức ăn đạm đa dạng và không quá đặt thịt vào trọng tâm khẩu phần. Vì săn bắt và chài lưới không phải là lựa chọn khả thi với phần lớn chúng ta, chế độ này nhấn mạnh vào thịt động vật được nuôi bằng cỏ, hải sản hoang dã và trứng hữu cơ. So với thịt nuôi công nghiệp, thịt nuôi bằng cỏ ‘gầy’ và ít béo hơn, không có kháng sinh và hormon, giàu axit béo omega 6 và omega 3, ít nguy cơ có E. coli. 

Trong khi tất cả các loại rau quả được cho phép (không giống như những phiên bản trước của chế độ Paleo), chế độ này khuyến khích tránh hoa quả có chỉ số đường huyết cao. Bên cạnh đạm từ động vật, chất béo đến từ dầu trong hạt cây, rau và quả hạch chẳng hạn bơ và dừa. Chế độ Paleo tiếp tục loại bỏ thực phẩm từ sữa, ngũ cốc và giả ngũ cốc (chẳng hạn hạt quinoa), các loại đậu, rau giàu bột, thực phẩm qua xử lý, đường tinh luyện, và thực phẩm mặn. Trên cả mục đích giảm cân, chế độ Paleo cũng là chế độ kiêng tốt nếu bạn nhạy cảm với gluten hoặc sữa. (Để dám chắc thì thử một ít thực phẩm từ sữa và thực phẩm chứa gluten, tăng liều lượng ít một để xem cơ thể có phản ứng không). 

Có nhiều phiên bản của khẩu phần Paleo cho phép ngũ cốc, nhưng cho dù vậy, khẩu phần cũng sẽ không chứa sữa và lượng ngũ cốc rất thấp. Nếu bạn đang thực hiện khẩu phần Paleo, hãy siêng ăn quả và rau giàu chất xơ và canxi, bổ sung đa vitamin để cung cấp vi chất thiếu hụt (chẳng hạn vitamin D) khi tuân theo khẩu phần. Điều quan trọng là bạn đảm bảo có đủ calo cần thiết vì chế độ này có lượng calo thấp hơn nhiều do chứa chủ yếu protein ít béo và rau.

Bình luận
Tin mới
  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

  • 18/11/2026

    Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế, Phó Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế

    Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.

  • 18/11/2026

    Bữa sáng ảnh hưởng thế nào đến trí nhớ và khả năng tập trung của trẻ?

    Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.

  • 17/11/2026

    Stress ảnh hưởng đến ham muốn tình dục như thế nào?

    Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.

  • 17/11/2026

    Những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ cần đi khám phụ khoa sớm

    Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?

  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

Xem thêm