Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Thừa cân béo phì và mối liên quan với 13 căn bệnh ung thư

Bạn có thể đã biết béo phì làm tăng nguy cơ các bệnh lý liên quan đến tim mạch, huyết áp, xương khớp, nhưng bạn đã bao giờ nghe nói đến mối liên quan giữa béo phì và ung thư?

Thừa cân béo phì và mối liên quan với 13 căn bệnh ung thư

Theo the International Agency for Research on Cancer, thừa cân và béo phì làm tăng nguy cơ phát triển của hơn 13 loại ung thư khác nhau. Ở Mỹ mỗi năm có khoảng 28.000 ca ung thư mới phát hiện ở nam giới và 72.000 ở nữ có liên quan đến thừa cân và béo phì. Ngày càng nhiều các nghiên cứu gần đây cho thấy chất béo phát triển và tích tụ ở vùng bụng cần được chú ý hơn nữa khi nó không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn làm tăng nguy cơ của nhiều vấn đề sức khỏe.

Mối quan hệ giữa trọng lượng cơ thể và nguy cơ ung thư không đơn giản là giảm cân thì sẽ không bị ung thư, và không phải tất cả những người thừa cân cuối cùng sẽ được nhận một chẩn đoán ung thư. Vậy mối liên hệ này như thế nào?

Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu 13 loại ung thư có liên quan đến tình trạng thừa cân béo phì và ảnh hưởng của cân nặng đến mỗi loại ung thư này.

Ung thư vú

Thừa cân béo phì làm tăng nguy cơ ung thư vú của phụ nữ sau mãn kinh. Theo NCI (National Cancer Institute), phụ nữ mãn kinh bị béo phì có nguy cơ mắc bệnh ung thư vú cao hơn từ 20 đến 40% so với phụ nữ có cân nặng khỏe mạnh. Mỗi khi bạn tăng thêm 5 điểm BMI (chỉ số khối cơ thể) thì nguy cơ ung thư tăng lên ​​12%. Bạn có thể tự tính toán chỉ số BMI của mình dựa vào cân nặng và chiều cao để xác định tình trạng hiện tại của mình tại đây.

02-breast-cancer-weight

Ung thư đại tràng

Theo NCI, béo phì làm tăng 30% nguy cơ ung thư đại tràng ở đàn ông và phụ nữ so với những người có cân nặng khỏe mạnh. Các nghiên cứu đề cập đến sự kháng insulin, hoặc khi cơ thể không sử dụng insulin một cách hợp lý làm tăng lượng đường trong máu, từ đó làm tăng nguy cơ ung thư trực tràng. Những người thừa cân béo phì thường có nguy cơ kháng insulin.

Ngoài ra các mô mỡ cũng giải phóng hooc môn adipokine thúc đẩy sự tăng trưởng tế bào, bao gồm cả sự phát triển của tế bào ung thư đại tràng.

Ung thư nội mạc tử cung

Trên thành tử cung có 2 lớp, lớp ngoài rất dày gọi là các cơ tử cung, lớp màng mỏng phía trong gọi là lớp nội mạc tử cung. Khi phụ nữ ở độ tuổi sinh sản, hàng tháng lớp nội mạc tử cung dày lên để chuẩn bị đón nhận trứng được thụ thai về làm tổ ở đó. Nếu người phụ nữ không có thai, lớp nội mạc tử cung sẽ bong ra tạo nên hiện tượng kinh nguyệt. Khi các tế bào nội mạc tử cung trở thành ác tính sẽ phát triển tình trạng ung thư nội mạc tử cung. Theo NCI, nguy cơ xảy ra ung thư nội mạc tử cung ở phụ nữ thừa cân và béo phì cao gấp 2 đến 4 lần so với những phụ nữ có cân nặng bình thường.

Ung thư thực quản

Thừa cân béo phì làm tăng gấp đôi nguy cơ phát triển ung thư biểu mô thực quản.  Theo Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ (ACS),  trào ngược dạ dày thực quản khi acid dạ dày trào ngược vào phần dưới của thực quản, là một yếu tố nguy cơ của ung thư biểu mô thực quản,  và tình trạng trào ngược này rất phổ biến ở những người thừa cân béo phì.

05-esophageal-cancer-weight

 Ung thư túi mật

Theo NCI, nguy cơ ung thư túi mật tăng 20% ​​nếu bạn thừa cân, và tăng 60% nếu bạn béo phì. Túi mật là một cơ quan nhỏ gần gan, túi mật tiết ra mật, giúp tiêu hóa chất béo. Theo một nghiên cứu năm 2006, sỏi mật và các ảnh hưởng của nó đến túi mật là các yếu tố nguy cơ lớn nhất gây ra ung thư túi mật. Và sỏi mật lại phổ biến hơn ở những người béo phì.

Ung thư thận

Nguy cơ ung thư biểu mô tế bào thận (là loại ung thư thận phổ biến) tăng gần gấp đôi ở những người thừa cân và béo phì. Tình trạng kháng insulin cũng có thể góp phần làm tăng nguy cơ ung thư thận, và tình trạng này phổ biến hơn ở những người thừa cân.

Ung thư gan

Nguy cơ ung thư gan cũng tăng gấp đôi ở những người thừa cân béo phì so với người bình thường.

08-liver-cancer-weight

U màng não

Loại u não này bắt đầu phát triển từ màng não, màng não là màng bao phủ quanh não và tủy sống. Theo NCI, nguy cơ u màng não cao hơn khoảng 20% ​​ở người thừa cân và 50% ở người béo phì, Cần thêm nhiều nghiên cứu để tìm hiểu rõ hơn mối liên quan của tình trạng cân nặng và loại u này.

Đa u tủy xương

Đa u tủy xương là một loại ung thư máu đặc trưng bởi sự tăng sinh ác tính của dòng tế bào plasma trong tủy xương. Bệnh này có nguy cơ cao hơn từ 10% đến 20% ở những người thừa cân béo phì. Người ta cho rằng các chất hóa học kích thích phản ứng viêm tiết ra từ các mô mỡ có thể giúp đa u tủy xương phát triển.

Ung thư buồng trứng

Ung thư buồng trứng cũng phổ biến hơn ở những phụ nữ thừa cân. Tăng 5 điểm chỉ số BMI làm tăng 10% nguy cơ ung thư buồng trứng của người phụ nữ. Giống như ung thư vú và ung thư nội mạc tử cung, ung thư buồng trứng cũng có liên quan đến lượng estrogen có nguồn gốc từ các mô mỡ dư thừa, và tình trạng kháng insulin.

11-ovarian-cancer-weight

Ung thư tuyến tụy

Những người béo phì có nguy cơ ung thư tuyến tụy cao hơn từ 20% đến 50% so với người bình thường. Tụy là nơi hooc môn insulin được tạo ra, và các vấn đề về insulin có thể làm tăng nguy cơ ung thư.

Ung thư dạ dày

Theo NCI, những người béo phì có nguy cơ phát triển ung thư tâm vị dạ dày  (gastric cardia cancer) cao gấp hai lần. Không có nhiều bằng chứng khoa học để giải thích mối liên kết này, tuy nhiên sự mất cân bằng của hệ vi khuẩn trong ruột có thể đóng một vai trò nhất định.

Ung thư tuyến giáp

Tăng 5 điểm BMI sẽ làm tăng 10% nguy cơ ung thư tuyến giáp, tuyến giáp là một tuyến hình cánh bướm ở cổ giúp kiểm soát sự trao đổi chất của bạn. Cần nhiều nghiên cứu hơn để hiểu rõ tại sao trọng lượng cơ thể lại đóng vai trò làm tăng nguy cơ phát triển bệnh.

Thừa cân hay thiếu cân đều gây nên những ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe của bạn. Để có một sức khỏe tốt, bạn nên chú ý hơn đến chỉ số BMI của mình cũng như duy trì việc khám sức khỏe định kì. Các bác sỹ sẽ đưa ra giải pháp can thiệp từ sớm cho bất kỳ tình trạng bất thường nào của cơ thể, bạn cũng sẽ nhận được những tư vấn khoa học về chế độ ăn uông, nghỉ ngơi và luyện tập.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: BMI và tình trạng thiếu cân ở người trưởng thành

Bs. Nguyễn Thế Võ - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Health
Bình luận
Tin mới
  • 02/04/2026

    Ăn tỏi và mật ong có lợi gì cho sức khỏe?

    Tỏi và mật ong là hai thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày của người Việt. Ngoài giá trị dinh dưỡng, chúng còn được nghiên cứu về một số tác dụng sinh học có lợi cho sức khỏe khi sử dụng hợp lý.

  • 02/04/2026

    Lợi ích của thiền định: Nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần

    Thiền định không chỉ bắt nguồn từ truyền thống tâm linh mà còn được khoa học chứng minh mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe thể chất và tinh thần trong cuộc sống hiện đại. Thực hành thiền giúp giảm stress hàng ngày, hỗ trợ điều trị bệnh lý mãn tính, và tạo sự cân bằng nội tại bền vững. Chỉ vài phút thiền mỗi ngày có thể tạo ra những thay đổi sinh học tích cực, như giảm hormone căng thẳng cortisol và cải thiện chức năng hệ miễn dịch. Bài viết này nhằm tổng hợp các bằng chứng khoa học về lợi ích của thiền và cung cấp hướng dẫn thực hành đơn giản cho người mới bắt đầu.

  • 02/04/2026

    Những nguy hại ít người biết trong trào lưu kiêng sữa, bỏ ngũ cốc

    Thời gian gần đây, trào lưu “ăn chống viêm”, “thải độc” hay “tăng miễn dịch cấp tốc” với những lời khuyên “bỏ sữa ngay để trị mụn”, “gluten (ngũ cốc) là thủ phạm gây viêm não” trở nên phổ biến trên mạng xã hội.

  • 02/04/2026

    6 thói quen thầm lặng có thể đang hủy hoại sức khỏe của bạn

    Việc có những ngày sinh hoạt đều đặn có thể giúp bạn cảm thấy ổn định hơn khi cuộc sống trở nên căng thẳng. Nhưng một số thói quen nhỏ, thường bị bỏ qua, lại có thể gây hại cho sức khỏe của bạn, dẫn đến căng thẳng về thể chất hoặc tinh thần theo thời gian.

  • 01/04/2026

    Chế độ dinh dưỡng cho học sinh mùa thi

    Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 tại Hà Nội sẽ diễn ra vào ngày 30 và 31-5-2026. Trong cuộc đua nước rút đầy áp lực, bên cạnh việc ôn luyện kiến thức, chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quyết định đến phong độ của thí sinh. Chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo, bổ sung dưỡng chất đúng cách để đảm bảo sức khỏe, trí não hoạt động bền bỉ trong giai đoạn cao điểm.

  • 01/04/2026

    2 loại ngũ cốc ngon nhất nên ăn để giảm cân

    Muốn giảm cân, nhiều người thường cắt giảm tinh bột nhưng cơ thể cần đủ tinh bột để hoạt động. Vì vậy nên chọn đúng loại tinh bột và ăn đúng cách giúp giảm cân mà không cần phải nhịn đói khổ sở.

  • 01/04/2026

    Trẻ em trên 6 tuổi có cần tiêm vaccine nữa không?

    Nhiều người lầm tưởng rằng hệ miễn dịch của trẻ sau 6 tuổi đã trưởng thành và đủ sức chống chọi với thế giới. Tuy nhiên, thực tế khoa học lại cho thấy điều ngược lại: Đây là giai đoạn chuyển tiếp quan trọng cần được củng cố miễn dịch.

  • 31/03/2026

    Chạy bộ bao lâu thì mỡ bụng bắt đầu giảm?

    Chạy bộ giúp tiêu hao năng lượng hiệu quả và cải thiện sức khỏe tim mạch nhưng mỡ bụng không thể giảm ngay sau vài buổi tập. Thời điểm cơ thể bắt đầu huy động mỡ phụ thuộc vào cường độ vận động, thời gian duy trì, chế độ dinh dưỡng và khả năng thích nghi chuyển hóa của từng người.

Xem thêm