Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tác hại không ngờ của việc rung lắc trẻ em

Thói quen tung lắc nhằm mục đích chơi đùa hoặc dỗ trẻ nín khóc là một thói quen tai hại của các ông bố bà mẹ nước ta. Trên thế giới đã cảnh báo rất nhiều về hành động này có thể để lại những di chứng rất nặng nề cho trẻ và bạn sẽ ân hận suốt đời.

Tác hại không ngờ của việc rung lắc trẻ em

Chấn thương đầu kiểu ngược đãi” (abusive head trauma - AHT) và “hội chứng rung lắc trẻ em” (shaken baby syndrome - SBS) là những tên gọi khác nhau của cùng một hội chứng. Trong đó thói quen rung lắc trẻ khi chơi đùa là dạng phổ biến nhất của AHT. Hội chứng này thường xảy ra đối với trẻ dưới 1 tuổi – chủ yếu với mục đích chơi đùa với trẻ hoặc dỗ cho trẻ nín khóc.

Chấn thương đầu kiểu ngược đãi” cũng là một thuật ngữ mà các bác sỹ sử dụng để miêu tả tình trạng tổn thương nghiêm trọng của não gây ra do rung lắc mạnh với cường độ cao và dừng hay va chạm đột ngột. Những tác động vào phần đầu và việc bế trẻ tung lên cao rồi rơi xuống cũng gây những chấn thương tương tự việc rung lắc mạnh đứa trẻ, do vậy các bác sỹ đều xếp chúng vào “chấn thương đầu kiểu ngược đãi”.

Khi đầu của trẻ không được giữ cố định và cổ bị di chuyển tự do theo hướng trước sau, phần não sẽ bị va đập vào hộp sọ và dẫn đến bầm tím, sưng đau và gây xuất huyết trong và xung quanh não. Lực tác động này cũng gây xuất huyết võng mạc là cơ quan nhận cảm ánh sáng của mắt có chức năng truyền hình ảnh mà chúng ta nhìn thấy tới não bộ.

Trong trường hợp nặng trẻ với hội chứng AHT còn có thể bị tổn thương cột sống, cổ và thậm chí gãy xương. Mức độ tổn thương phụ thuộc vào thời gian và cường độ trẻ bị rung lắc. Tuy nhiên các nghiên cứu cũng cho thấy những tổn thương nghiêm trọng, tổn thương vĩnh viễn hay thậm chí tử vong có thể xảy chỉ trong vài giây rung lắc mạnh.

AHT có thể xảy ra bất ngờ khi bạn đang chơi đùa với trẻ hay không?

Việc cha mẹ chơi đùa bình thường với con cái sẽ không gây ra hội chứng AHT. AHT chủ yếu xảy ra từ một lực tác động đến trẻ gây chuyển động trước sau có cường độ mạnh và bất ngờ.

Hội chứng rung lắc trẻ chỉ xảy ra với trẻ nhỏ có phải không?

Hầu hết những ca “chấn thương đầu kiểu ngược đãi” xảy ra đối với trẻ dưới 1 tuổi (chiếm đa số là trẻ sơ sinh dưới 4 tháng). Nhưng đôi khi một số trẻ dưới 5 tuổi cũng có thể gặp phải hội chứng này.

Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ là những đối tượng đặc biệt dễ bị tổn thương từ những hành động tưởng như vô hại của người lớn bởi phần đầu của trẻ nhỏ thường có tỷ lệ lớn hơn so với những phần còn lại của cơ thể, phần cơ cổ của trẻ cũng tương đối yếu nên cũng khó nâng đỡ tốt cho đầu.

Phần hộp sọ của trẻ sơ sinh khá mỏng và những mạch máu cũng mỏng manh và dễ rách hơn nhiều so với trẻ lớn và người trưởng thành. Cấu tạo hộp sọ phẳng hơn ở trẻ sơ sinh cũng khiến phần đầu phải chịu những lực tác động lớn hơn khi trẻ bị rung lắc.

Tần suất của hội chứng rung lắc trẻ em

Theo ước tính tại Mỹ, hàng năm cứ 10,000 trẻ dưới 5 tuổi thì có 2-3 trẻ là nạn nhân của hội chứng “chấn thương đầu kiểu ngược đãi”. Cứ 5 trẻ bị chấn thương này sẽ có 1 trẻ tử vong và chỉ khoảng 1/3 số trẻ gặp phải hội chứng này là sống sót mà không để lại di chứng gì.

Trẻ em trai có xu hướng bị rung lắc nhiều hơn trẻ em gái và thủ phạm thường là cha hoặc mẹ của trẻ.

Một nghiên cứu vào năm 2011 đã xem xét những số liệu cung cấp từ một bệnh viện nhi đồng ở 4 bang của Mỹ và nhận thấy một sự gia tăng đáng lo ngại những ca chấn thương não do AHT trong giai đoạn suy thoái kinh tế bắt đầu vào cuối năm 2007. Nghèo đói và những căng thẳng trong cuộc sống là những yếu tố nguy cơ dẫn đến tình trạng lạm dụng, ngược đãi trẻ em. 

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Giải đáp thắc mắc về sử dụng tã bỉm đúng cách cho trẻ nhỏ

Ths.Bs. Trần Thu Nguyệt - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Babycenter
Bình luận
Tin mới
  • 25/05/2018

    4 loại thực phẩm làm trắng răng tự nhiên

    Một nụ cười trắng sáng giúp bạn tự tin, tươi tắn và năng động hơn. Để bảo vệ nụ cười, bạn không nên sử dụng cà phê, rượu vang đỏ, nước ngọt trong thời gian dài. Tránh sử dụng loại thực phẩm gây nhuộm màu răng. Kết hợp với chải răng, dùng chỉ tơ nha khoa, nước súc miệng 2 ngày/lần. Đồng thời lựa chọn thực phẩm thúc đẩy trắng răng, tăng cường sức khỏe răng miệng là rất cần thiết.

  • 25/05/2018

    Oral sex - Cách giảm nguy hại

    Oral sex cũng là hình thức quan hệ có nguy cơ cao đối với hầu hết các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Bạn muốn biết làm thế nào để giảm nguy hại từ Oral sex ? Đây là câu trả lời.

  • 25/05/2018

    Suy giáp và cường giáp có gì khác nhau?

    Tuyến giáp, một tuyến hình bướm nằm ở cổ, đóng vai trò điều hòa sự trao đổi chất. Tuyến giáp không hoạt động hiệu quả có thể ảnh hưởng đến mọi khía cạnh sức khỏe.

  • 25/05/2018

    Khoai tây và khoai lang: Loại nào tốt hơn?

    Cả khoai tây và khoai lang đều được coi là thực phẩm lành mạnh, giàu dinh dưỡng, tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, nếu bạn muốn chọn ra loại khoai tốt nhất, hãy tìm hiểu bài viết dưới đây.

  • 25/05/2018

    Tác hại của nạo phá thai

    Hàng năm có khoảng 46 triệu trường hợp phá thai trên thế giới, trong đó có 20 triệu trường hợp phá thai không hợp pháp, các trường hợp này thường xảy ra ở các nước đang phát triển, đó là nguyên nhân cướp đi gần 1 triệu sinh mạng của chị em phụ nữ do những tai biến và biến chứng của phá thai không an toàn. Việt Nam là một trong những nước có tỉ lệ phá thai cao nhất ở Châu Á và thế giới.

  • 25/05/2018

    13 phương pháp trị đau đầu không dùng thuốc

    Một thống kê gần đây cho thấy, có hơn 47 triệu người Mỹ đã từng bị đau đầu nặng hoặc suy nhược thần kinh trong 3 tháng qua. Trong đó, bệnh đau nửa đầu ảnh hưởng đến 9% dân số Hoa Kỳ và ngốn chi phí điều trị khoảng 1 tỷ USD mỗi năm.

  • 25/05/2018

    7 bước chăm sóc da mùa hè

    7 bước sau sẽ giúp bạn xua tan mụn trứng cá cũng như làn da bóng nhờn, trả lại làn da đẹp cho bạn trong mùa hè.

  • 25/05/2018

    Chảy máu mũi: nên làm gì?

    Chảy máu mũi khiến bạn cảm thấy một chút không thoải mái, và đôi khi sợ hãi, nhưng trong phần lớn các trường hợp đó không phải vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.

Xem thêm