Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Gây mê có làm tăng nguy cơ mắc bệnh Alzheimer?

Bạn đang nghĩ về phẫu thuật chữa đau khớp gối nhưng lo lắng về ảnh hưởng của việc gây mê? Có lẽ bạn thắc mắc nếu mất trí nhớ có phải là một trong những nguy cơ của gây mê hay không? Hoặc, nếu tiếp xúc với chất gây mê có thể làm tăng nguy cơ mất trí nhớ?

Cảm giác lo lắng về việc gây mê và ảnh hưởng của nó đến cơ thể là hoàn toàn bình thường. Nhiều nghiên cứu đã đưa ra những câu hỏi này và kết luận của những nghiên cứu này mong rằng sẽ giúp giảm sự lo lắng của bạn

Các loại gây mê

Gây mê- việc sử dụng thuốc để giảm đau-thường được sử dụng phổ biến trong phẫu thuật. Một số loại gây mê là tại chỗ, tức là chỉ có vùng được gây tê bởi một mũi tiêm, và một loại khác là gây mê toàn bộ, khi một người được tiêm thuốc để giúp họ đi vào giấc ngủ sâu trong lúc phẫu thuật để họ không cảm thấy đau và họ sẽ không tỉnh dậy cho đến khi phẫu thuật kết thúc.

Nghiên cứu về mất trí nhớ và gây mê

Bạn đã từng nghe ai đó nói về sự thay đổi của một người sau khi được gây mê toàn bộ? Gây mê toàn bộ có liên quan đến sự suy giảm chức năng nhận thức, nhưng mối liên hệ này là thực sự hay chỉ là sự trùng hợp? Các nghiên cứu có ủng hộ mối quan hệ này không?

Một số nghiên cứu đã tìm thấy mối liên hệ, bao gồm:

  • Một nghiên cứu kết luận rằng có sự tăng nguy cơ mất trí sau khi người tham gia được gây mê toàn bộ
  • Nghiên cứu thứ 2 cho thấy những người được gây mê trong khi phẫu thuật có nguy cơ cao tiến triển mất trí hơn trong khỏang thời gian từ 3 đến 7 năm sau phẫu thuật.
  •  Nghiên cứu thứu 3 chú ý rằng một loại thuốc đặc trưng và loại phẫu thuật- sevoflurane (Ultane) trong phẫu thuật cột sống- có liên quan đến giảm nhận thức ở những người được chẩn đoán là có suy giảm nhận thức nhẹ. Suy giảm nhận thức nhẹ là tình trạng tăng nguy cơ mắc bệnh Alzheimer, mặc dù một số người có suy giảm nhận thức nhẹ duy trì sự ổn định và một số khác thậm chí có thể lấy lại nhận thức bình thường.

Tuy nhiên, những nghiên cứu khác phản bác lại những kết quả này:

  • Nghiên cứu công bố trên Mayo Clinic Proceedings  cho thấy sau khi nghiên cứu trên 877 người mất trí nhớ và xem lại những trường hợp tiếp xúc với thuốc gây mê, không có mối liên quan giữa mất trí nhớ và gây mê. Họ cũng thấy những người được gây mê nhiều lần không có nguy cơ cao mất trí nhớ
  • Trên tờ Journal of Pain Research  kết luận rằng trong khi có một số nghiên cứu cho thấy mối liên hệ giữa sử dụng thuốc gây mê và tăng nguy cơ mất trí nhớ, vẫn chưa có nghiên cứu đầy đủ để khẳng định rằng cả 2 thực sự liên quan đến nhau.
  • Một nghiên cứu so sánh cặp song sinh, một người trải qua gây mê và phẫu thuật và người còn lại thì không, Nghiên cứu thấy không có sự khác biệt trong nhận thức giữa 2 người.
  • Thú vị thay, một nhóm các nhà nghiên cứu cho thấy không chỉ không có mối liên hệ giữa sử dụng thuốc gây mê với mất trí nhớ, mà với những người được gây mê trong các cuộc phẫu thuật có nguy cơ thấp, thì nguy cơ bị mất trí còn giảm đi.

Tại sao một số người bị lú lẫn sau phẫu thuật?

Mặc dù nghiên cứu không chứng minh mối liên hệ giữa gây mê và tiến triển bệnh Alzheimer và những loại mât trí nhớ khác, nhưng lại có rất nhiều người bị lú lẫn sau phẫu thuật khi họ tỉnh lại.

Đôi khi, sự thay đổi này có thể liên quan đến tình trạng mê sảng-sự thay đổi đột ngột trong trí nhớ, sự chú ý, định hướng và khả năng suy nghĩ. Tình trạng mê sảng ở người già thường liên quan đến nguy cơ mất trí nhớ cao và việc nhận diện tình trạng mê sảng là rất quan trọng để giải quyết thành công những triệu chứng này.

Tương tự, rối loạn chức năng nhận thức sau phẫu thuật cũng có thể xuất hiện và thường là tình trạng tạm thời dẫn đến sự suy giảm rõ ràng về tinh thần. Tình trạng này thường sẽ biến mất theo thời gian, mặc dù nhiều người cho thấy ảnh hưởng kéo dài.

Tình trạng mê sảng khác với rối loạn chức năng nhận thức sau phẫu thuật do mê sảng thường là sự thay đổi cấp tính, đột ngột và đáng kể trong chức năng tinh thần, trong khi rối loạn chức năng nhận thức sau phẫu thuật thường là những thay đổi tiềm ẩn trong nhận thức.

Cần làm gì?

Trong khi một số nghiên cứu cho thấy mối liên hệ giữa gây mê và mất trí nhớ, vẫn chưa có đủ nghiên cứu để kết luận rằng điều này là đúng. Chính vì thế, nếu bạn hoặc người thân phải phẫu thuật, thì bạn không nên quá lo lắng.

Thay vì lo lắng về mối liên quan giữa gây mê và mất trí nhớ, bạn nên tập trung vào yếu tố nguy cơ mà bạn có thể kiểm soát và những yếu tố mà nghiên cứu đã đề cập nhiều lần về nguy cơ mất trí nhớ như chế độ ăn, tập luyện thể chất, sức khỏe tim mạch để duy trì bộ não khỏe mạnh.

CTV Võ Dung - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo verywell)
Bình luận
Tin mới
  • 17/11/2026

    Những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ cần đi khám phụ khoa sớm

    Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?

  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 15/11/2026

    Vaccine cúm – Tầm quan trọng của tiêm chủng trong mùa đông

    Mùa đông là thời điểm virus cúm hoạt động mạnh, khiến số ca mắc tăng nhanh, đặc biệt ở người già, trẻ nhỏ và người có bệnh mạn tính. Tiêm vaccine cúm không chỉ giúp phòng bệnh hiệu quả mà còn giảm nguy cơ biến chứng nặng, nhập viện và tử vong trong mùa dịch.

  • 14/11/2026

    Dấu hiệu rụng trứng và cách xác định ngày dễ thụ thai

    Rụng trứng là thời điểm noãn trưởng thành được phóng ra khỏi buồng trứng và có thể gặp tinh trùng để thụ tinh. Nhận biết đúng các dấu hiệu rụng trứng giúp các cặp vợ chồng xác định khoảng thời gian có khả năng thụ thai cao nhất trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt.

  • 14/11/2026

    Rhino Virus – Nguyên nhân gây cảm trong lúc giao mùa

    Đây là một nguyên nhân gây bệnh cảm lạnh và viêm hô hấp thường gặp ở vào thời tiết ẩm ướt, thời tiết đặc trưng trong lúc giao mùa đông sang xuân.

  • 13/11/2026

    Hội chứng alpha-gal là gì?

    Hội chứng alpha-gal (AGS) là một dạng dị ứng nghiêm trọng, có khả năng đe dọa tính mạng, được kích hoạt bởi vết cắn của ve và gây ra dị ứng với một phân tử đường có trong thịt, các sản phẩm từ động vật có vú. Cùng tìm hiểu về hội chứng alpha-gal qua bài viết sau!

Xem thêm