Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Phẫu thuật điều trị ung thư - Phần 1

Phẫu thuật điều trị ung thư là một kĩ thuật y tế mà bác sĩ phẫu thuật sẽ loại bỏ khối u khỏi cơ thể bạn.

Phẫu thuật được thực hiện thế nào

Bác sĩ thường sử dụng các loại dao mổ nhỏ, mỏng sắc bén và các dụng cụ hỗ trợ mổ khác trong quá trình phẫu thuật. Phẫu thuật thường yêu cầu phải cắt xuyên qua da, cơ và đôi khi là xương. Sau phẫu thuật, những vết mổ này có thể gây đau và cần thời gian để hồi phục.                                             

Có 3 loại gây mê được sử dụng trong phẫu thuật:

  • Gây tê tại chỗ (Local anesthesia) gây mất cảm giác ở một vùng nhỏ trên cơ thể.
  • Gây tê vùng (Regional anesthesia) gây mất cảm giác ở một phần cơ thể, chẳng hạn như cánh tay hoặc chân.
  • Gây mê toàn thân (General anesthesia) gây mất cảm giác và nhận thức hoàn toàn giống như một giấc ngủ rất sâu.

Ngoài ra còn có các biện pháp phẫu thuật khác không sử dụng dao mổ. Bao gồm:

  • Phẫu thuật lạnh (Cryosurgery)

Cryosurgery là loại phẫu thuật trong đó các chất làm lạnh như nitơ lỏng hoặc khí argon được sử dụng để phá hủy các mô bất thường. Phẫu thuật lạnh có thể được sử dụng để điều trị ung thư da giai đoạn sớm, ung thư võng mạc và tổn thương tiền ung thư trên da và cổ tử cung. Phẫu thuật lạnh còn được gọi là cryotherapy.

  • Laser

Đây là loại phẫu thuật sử dụng chùm ánh sáng cường độ mạnh để cắt xuyên qua mô. Laser có thể tập trung rất chính xác trên các khu vực nhỏ, vì vậy có thể được sử dụng cho các ca phẫu thuật yêu cầu chính xác cao. Laser cũng có thể được sử dụng để thu nhỏ hoặc tiêu diệt các khối u hoặc các tổn thương tiền ung thư.

Laser thường được sử dụng để điều trị các khối u trên bề mặt của cơ thể hoặc trên lớp lót thành bên trong của các cơ quan nội tạng. Ví dụ như ung thư biểu mô tế bào đáy, tổn thương cổ tử cung có thể tiến triển thành ung thư, ung thư cổ tử cung, âm đạo, thực quản và ung thư phổi tế bào không nhỏ.

  • Tăng thân nhiệt (Hyperthermia)

Tăng thân nhiệt là một phương pháp điều trị trong đó các vùng mô nhỏ trên cơ thể được cho tiếp xúc với nhiệt độ cao. Nhiệt độ cao có thể làm tổn thương và tiêu diệt các tế bào ung thư hoặc làm cho chúng trở nên nhạy cảm hơn với quá trình xạ trị và hóa trị. Đốt nhiệt sóng cao tần (Radiofrequency ablation)  là một biện pháp tăng thân nhiệt bằng cách sử dụng sóng vô tuyến năng lượng cao để tạo ra nhiệt. Tăng thân nhiệt hiện không được sử dụng rộng rãi và đang được nghiên cứu trong các thử nghiệm lâm sàng.

  • Phương pháp quang động học (Photodynamic Therapy)

Quang động học dựa trên tương tác quang hóa của ba thành phần: ánh sáng, một dược liệu nhạy quang và ôxy. Một loại thuốc phản ứng với một loại ánh sáng nhất định được sử dụng. Khi khối u tiếp xúc với ánh sáng này, thuốc sẽ trở nên hoạt động và tiêu diệt các tế bào ung thư gần đó. Quang động học được sử dụng phổ biến để điều trị hoặc làm giảm các triệu chứng do ung thư da và ung thư phổi tế bào không nhỏ.

Các phương pháp phẫu thuật

Có nhiều phương pháp phẫu thuật. Phương pháp được lựa chọn phụ thuộc vào mục đích phẫu thuật, vị trí phẫu thuật, khối lượng mô cần được loại bỏ, và trong một số trường hợp  phụ thuộc vào lựa chọn của bệnh nhân.

Phẫu thuật có thể mổ mở hoặc can thiệp xâm lấn tối thiểu.

  • Trong phẫu thuật mổ mở, bác sĩ phẫu thuật tạo ra một vết mổ lớn đủ để loại bỏ khối u, một số mô khỏe mạnh, và có thể một số hạch bạch huyết gần đó.
  • Trong phẫu thuật xâm lấn tối thiểu có nội soi hỗ trợ (minimally invasive surgery), bác sĩ phẫu thuật thực hiện vết mổ nhỏ thay vì một vết mổ lớn. Một ống dài, mỏng được gắn camera nhỏ được đưa vào trong vết mổ. Những hình ảnh bên trong vết mổ thu được từ camera sẽ được chiếu lên màn hình, cho phép bác sĩ phẫu thuật theo dõi tiến trình phẫu thuật. Bác sĩ sẽ sử dụng các dụng cụ phẫu thuật đặc biệt được đưa vào qua các vết mổ nhỏ khác để loại bỏ khối u và một số mô khỏe mạnh.

Phẫu thuật xâm lấn tối thiểu có nội soi hỗ trợ có vết mổ nhỏ hơn, cần ít thời gian để hồi phục hơn so với phẫu thuật mổ mở..

Những ai cần phẫu thuật

Nhiều người bị ung thư được điều trị bằng phẫu thuật. Phẫu thuật hiệu quả tốt nhất với các khối u cấu trúc rắn nằm cố định trong một khu vực nào đó. Nó được coi là một can thiệp tại chỗ, có nghĩa là chỉ can thiệp tại một phần cơ thể có khối u. Phẫu thuật không được sử dụng trong điều trị bệnh bạch cầu (một loại ung thư máu) hoặc cho bệnh nhân ung thư đã di căn xa.

Đôi khi phẫu thuật sẽ là giải pháp điều trị duy nhất bạn cần. Nhưng trong nhiều trường hợp, phẫu thuật được kết hợp với một vài phương pháp. điều trị khác để mang lại hiệu quả cao nhất.

Hiệu quả phẫu thuật

Tùy thuộc vào loại ung thư và mức độ tiến triển, phẫu thuật có thể được sử dụng để:

  • Loại bỏ toàn bộ khối u: phẫu thuật loại bỏ hoàn toàn khối u tại một khu vực nhất định.
  • Debulking: Khi phẫu thuật loại bỏ hoàn toàn một khối u có thể làm tổn thương một cơ quan của cơ thể Debulking có thể được cân nhắc. Debulking là loại bỏ một phần khối u để bảo đảm chức năng cơ quan xung quanh khối u, phương pháp này còn giúp biện pháp điều trị khác hiệu quả hơn.
  • Giảm bớt các triệu chứng ung thư: phẫu thuật được sử dụng để loại bỏ các khối u gây đau hoặc áp lực.

(...) còn tiếp

Mời các bạn theo dõi bài viết phần 2 trên website Viện Y học ứng dụng Việt Nam

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Ung thư ở trẻ em: căn bệnh hiếm và bí ẩn

Bs. Nguyễn Thế Võ - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo Cancer.gov)
Bình luận
Tin mới
Xem thêm