Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Ung thư ở trẻ em: căn bệnh hiếm và bí ẩn

Để có thể đưa trẻ đến các cơ sở y tế khám và điều trị kịp thời, cha mẹ cần nắm được các dấu hiệu nhận biết sớm bệnh ung thư.

Ung thư ở trẻ em: căn bệnh hiếm và bí ẩn

Đối với nhiều người, cụm từ “ung thư trẻ em” gợi lên hình ảnh của những đứa trẻ phải chịu đựng nhiều sự đau đớn, phải trải qua những đợt điều trị lâu dài và chịu không ít tác dụng phụ của liệu pháp điều trị. Tuy nhiên, liệu chúng ta đã biết được những gì về căn bệnh ung thư ở trẻ em? Hãy đọc bài viết sau đây để có được thêm thông tin về căn bệnh hiếm và hết sức phức tạp này.

Sự hình thành bệnh ung thư

Cơ thể con người được tạo thành bởi hàng triệu các tế bào, mỗi loại tế bào sẽ giữ những chức năng chuyên biệt để thực hiện những chức phận khác nhau của cơ thể. Cấu trúc điều khiển hoạt động của tế bào chính là DNA – một phân tử có mặt ở nhân của mọi tế bào và kiểm soát các hoạt động của từng tế bào.

Khi DNA hoạt động đúng với chức năng, các tế bào sẽ lớn lên, phân chia và rồi chết đi theo cơ chế hoạt động bình thường của cơ thể. Tuy nhiên, khi có một đột biến nào đó xảy ra trong DNA (nói cách khác là DNA bị một tổn thương nào đó), các tế bào bắt đầu phát triển một cách không kiểm soát. Thay vì chết đi và được thay bằng các tế bào mới, các tế bào cũ tiếp tục sinh sôi và hình thành nên các tế bào mới bất thường. Những tế bào bất thường này có khả năng xâm lấn các mô – một hiện tượng mà các tế bào bình thường không thể làm được. Việc tăng sinh quá mức bình thường và xâm lấn tới các mô cơ thể khác biến chúng trở thành những tế bào ung thư.

Các dạng bệnh ung thư phổ biến ở trẻ em

Các bệnh ung thư ở người lớn thường được đặt tên theo các bộ phận của cơ thể nơi hình thành các tế bào ung thư đầu tiên – ví dụ như phổi, ruột, dạ dày, gan… Tuy nhiên, bệnh ung thư ở trẻ em thường được nhận diện bởi loại tế bào bị ảnh hưởng. Do vậy, những dạng ung thư phổ biến nhất ở trẻ em bao gồm:

  • Ung thư máu: một bệnh ung thư của các tế bào máu
  • U lympho: ung thư hệ bạch huyết (một phần của hệ thống miễn dịch)
  • U nguyên bào tủy (medulloblastoma): khối u ác tính ở hệ thần kinh trung ương
  • U nguyên bào thần kinh (neuroblastoma): một bệnh ung thư ở các mô thần kinh, phổ biến nhất ở tuyến thượng thận, cổ, ngực hoặc bụng
  • Ung thư tủy xương
  • Sarcoma: bệnh ung thư xương và các mô mềm như mỡ, mạch máu hay cơ
  • Ung thư da (melanoma)
  • U tế bào mầm: ung thư các tế bào thuộc cơ quan sinh dục

Trong số những loại này, ung thư máu, ung thư não và hệ thần kinh trung ương là những ung thư phổ biến nhất ở trẻ em. Và trong số các trẻ em bị ung thư có khoảng 1/3 mắc bệnh ung thư máu.

Nguyên nhân gây ung thư ở trẻ em

Ở cấp độ phân tử, ung thư hình thành bởi một đột biến trong DNA của tế bào. Tuy nhiên, thường không có một lý do rõ ràng nào đối với việc hình thành nên những đột biến này trong tế bào của trẻ em. Các yếu tố thuộc lối sống và môi trường, như là khói thuốc, là những yếu tố đã được biết đến có thể gây đột biến cho các tế bào và làm khởi phát ung thư ở người lớn. Tuy nhiên, các nguyên nhân tương tự lại không được phát hiện đối với hầu hết các bệnh ung thư trẻ em. Hiện tượng đột biến được cho là do có sự biến đổi trong DNA trong giai đoạn rất sớm, hoặc trong một số trường hợp hiếm, là do có sự di truyền gien đột biến từ thế hệ cha mẹ.

Ung thư là một bệnh có tính cơ hội: nó khởi phát khi các tế bào đã phát triển và phân chia. Như chúng ta đã biết, trẻ em tăng trưởng và phát triển qua các giai đoạn khác nhau, sự phát triển của trẻ là do các tế bào được lớn lên nhanh chóng và phân chia. Hiện tượng này cũng tạo điều kiện thuận lợi cho sự hình thành nên những đột biến trong DNA và dẫn tới ung thư về sau này.

Tỷ lệ ung thư ở trẻ em

Hàng nghìn ca ung thư ở người lớn đã được phát hiện và chẩn đoán hàng năm. So sánh với ung thư ở người lớn, ung thư ở trẻ em ít gặp hơn, Ví dụ, từ năm 2003 đến 2007 có khoảng 6.500 ca ung thư mới được phát hiện ở trẻ em và thanh thiếu niên ở độ tuổi dưới 19 tại Canada.

Đáp ứng với điều trị

Nói chung, các bệnh ung thư trẻ em đáp ứng với điều trị tốt hơn là ở người lớn, như phương pháp hóa trị (chemotherapy). Tuy nhiên, các liệu pháp hóa trị và xạ trị (radiation) có thể gây nên những tác dụng không mong muốn kéo dài đối với sức khỏe trẻ em. Do vậy, khi một trẻ khỏi ung thư hoàn toàn, sức khỏe của trẻ vẫn cần được theo dõi cẩn thận trong suốt giai đoạn còn lại của cuộc đời.

Nhận biết dấu hiệu của bệnh ung thư trẻ em

Dấu hiệu ung thư ở trẻ em có thể rất khó khăn để nhận biết ngay lập tức, do những triệu chứng này có thể bị nhầm lẫn với những căn bệnh hay những chấn thương thông thường. Các triệu chứng bao gồm:

  • Mệt mỏi
  • Xuất hiện những vết sưng hay khối u bất thường
  • Da xanh tái
  • Dễ bị bầm tím
  • Đau dai dẳng ở một phần nào đó của cơ thể
  • Sốt hay ốm kéo dài và không rõ nguyên nhân
  • Đau đầu thường xuyên, thường kèm nôn mửa
  • Thay đổi thị lực

Nếu bạn lưu ý thấy những dấu hiệu bất thường nào ở trẻ, hãy đưa trẻ tới bác sỹ để được kiểm tra sức khỏe ngay lập tức. Phát hiện sớm là yếu tố chìa khóa giúp bệnh ung thư trẻ em có khả năng chữa khỏi hoàn toàn.

Thông tin thêm trong bài viết: Ung thư võng mạc ở trẻ em

Ts.Bs. Trương Hồng Sơn - Viện Y học Ứng dụng Việt Nam
Bình luận
Tin mới
  • 21/11/2017

    Bệnh ưa chảy máu - Hemophilia

    Hemophilia là một bệnh rối loạn di truyền, hiện chưa có cách nào chữa khỏi, nhưng nếu có cách điều trị thích hợp, người bệnh sẽ có một cuộc sống bình thường như bao người khác.

  • 21/11/2017

    Kỹ thuật súc rửa mũi khi bị cảm lạnh và dị ứng

    Bạn bị sổ mũi và chảy nước mũi ròng ròng do cảm lạnh và dị ứng? Đừng lo bởi việc súc rửa mũi có thể hỗ trợ đắc lực trong tình huống này. Súc rửa mũi (SRM=Nasal Irrigation) là một thủ thuật vệ sinh cá nhân thực hiện bằng cách bơm đầy hốc mũi bằng nước muối ấm. Mục đích của súc rửa mũi là làm sạch các chất nhầy dư thừa, các mảnh mô nhỏ và làm ẩm hốc mũi. Bài viết này cung cấp cho bạn thông tin chi tiết các bước súc rửa mũi tại nhà.

  • 21/11/2017

    10 thói quen tốt cha mẹ nên dạy cho con

    Con của bạn được thừa hưởng những cấu trúc di truyền từ cha và mẹ - chắc chắn rồi. Còn nữa, cha mẹ cũng ảnh hưởng mạnh mẽ đến tính cách và thói quen của con thông qua cuộc sống gia đình thường ngày. Vậy đâu là những thói quen tốt mà các bậc cha mẹ có thể tự giác thực hiện để bé "bắt chước". Hãy cùng Viện Y học ứng dụng Việt Nam tìm hiểu vấn đề này.

  • 21/11/2017

    Ca sửa gene người đầu tiên trên thế giới

    Ngày 13/11/2017, các nhà khoa học tại California, Mỹ tiến hành ca sửa gene (ADN) người đầu tiên trên thế giới sau hàng loạt thử nghiệm. Nếu thành công, đây sẽ là một đột phá khoa học giúp chữa các bệnh nan y.

  • 21/11/2017

    Dưỡng ẩm trong điều trị eczema ở trẻ em

    Chất dưỡng ẩm là một trong những cách điều trị phổ biến và hiệu quả nhất cho bệnh eczema. Dưỡng ẩm có thể vừa giúp dự phòng, vừa giúp điều trị các cơn bùng phát do bệnh eczema. Hiện nay, trên thị trường có rất nhiều chất dưỡng ẩm khác nhau, nhưng rất khó để tìm được loại chất dưỡng ẩm nào thích hợp cho con bạn.

  • 21/11/2017

    Trị ho hiệu quả cho trẻ trong mùa đông không cần dùng thuốc

    Vào mùa đông những ngày lạnh hiện tượng ho luôn xảy ra với nhiều người, nhất là những ngày có thời tiết giao mùa, và ngoài chữa ho bằng tây y thì theo Đông y, Y học cổ truyền cũng có rất nhiều phương pháp chữa ho hiệu quả mà không lo tác dụng của thuốc.

  • 21/11/2017

    Tác dụng của hoa sen và các sản phẩm từ sen

    Từ nhiều thế kỷ trước, hoa sen đã được dùng trong y học cổ truyền Đông Á và Đông Nam Á. Khi nào thì hoa sen và các sản phẩm của sen có thể dùng để chữa bệnh được?

  • 21/11/2017

    Chẩn đoán ung thư phổi qua… mùi hơi thở

    Sự pha trộn kỳ diệu giữa công nghệ y học hiện đại và cách chẩn bệnh thông qua ngửi mùi hơi thở bệnh nhân của ông tổ ngành y Hippocrates đem đến hy vọng mới cho bệnh nhân ung thư.

Xem thêm