Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tầm soát ung thư - Phần 1

Ung thư là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở nhiều quốc gia. Nếu ung thư được phát hiện đủ sớm qua các chương trình tầm soát, người bệnh có thể được điều trị sớm và tránh được các biến chứng, sự đau đớn và cái chết.

Tầm soát ung thư - Phần 1

Đối tượng nào cần được tầm soát ung thư?

Tốt nhất là bạn nên đi kiểm tra nếu bạn có một người thân trong gia đình đã được chẩn đoán mắc một loại ung thư nào đó.

Bác sỹ sẽ tiến hành các xét nghiệm sàng lọc và mức độ thường xuyên phải làm các xét nghiệm đó. Nếu kết quả là bất thường, bạn có thể sẽ cần thêm những xét nghiệm đặc hiệu hơn để khẳng định xem bạn có bị ung thư hay không.

Ung thư biểu mô mũi hầu

Đây là loại ung thư vùng đầu mặt cổ phổ biến nhất. Việc điều trị thành công phụ thuộc  vào giai đoạn của ung thư. Tuy nhiên, phát hiện sớm giúp tăng tỉ lệ chữa khỏi.

Tầm soát: Xét nghiệm máu có thể được tiến hành để tầm soát và chẩn đoán ung thư biểu mô mũi hầu.

Bạn có nên được tầm soát ung thư biểu mô mũi hầu? 

Nếu bạn có từ hai thành viên trong gia đình hoặc họ hàng trở lên mắc ung thư biểu mô mũi hầu, bạn nên được xét nghiệm sàng lọc kháng thể IgA kháng EBV  và nội soi mũi hằng năm.

Ung thư đại trực tràng

Đây là ung thư của đại tràng (ruột già) và trực tràng (cấu trúc ống nối giữa đại tràng và hậu môn). Nó là loại ung thư phổ biến nhất ở đàn ông và phổ biến thứ hai ở phụ nữ.

Hầu hết ung thư đại trực tràng bắt đầu dưới dạng các khổi tăng sinh được gọi là polyp đại tràng. Nếu những polyp này được phát hiện sớm, chúng có thể được cắt bỏ để ngăn ngừa ung thư.

Tầm soát

  • Xét nghiệm máu ẩn trong phân (FOBT): Phát hiện máu bị ẩn trong phân, có thể do xuất huyết. Những người có FOBT dương tính sẽ được nội soi đại tràng để loại trừ ung tư.
  • Nội soi đại tràng: Một chiếc ống soi sẽ được dùng để kiểm tra bề mặt của ruột già. Đây là xét nghiệm duy để phát hiện và cắt bỏ các polyp được tìm thấy.
  • Nội soi đại tràng sigma ống mềm – Một chiếc ống soi sẽ được đưa qua trực tràng, vào đại tràng sigma để kiểm tra bề mặt của đoạn cuối ruột già.
  • Chụp cắt lớp vi tính đại tràng: Thiết bị X quang sẽ tạo ra hình ảnh của đại tràng và trực tràng. Mặc dù đây là xét nghiệm ít xâm lấn nhưng bệnh nhân sẽ tiếp xúc với tia xạ.

Bạn có nên được tầm soát ung thư đại trực tràng?

Bạn có nguy cơ cao nếu từ một người họ hàng của bạn trở lên được chẩn đoán ung thư hoặc polyp đại tràng. Phụ nữ đã bị ung thư tử cung, buồng trứng hoặc vú có thể có nguy cơ cao hơn bị ung thư đại trực tràng.

  • Cho dù bạn không có triệu chứng và không được xem là có nguy cơ cao, hãy tiến hành tầm soát kể từ tuổi 50 trở đi.
  • Nếu bạn có nguy cơ cao, có thể sẽ nội soi đại tràng từ độ tuổi thấp hơn và thường xuyên hơn. Gặp bác sỹ của bạn để có lời khuyên.

Ung thư phổi

Đây là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở đàn ông tại Singapore. Mặc dù tiền sử hút thuốc là yếu tố nguy cơ chính được biết đến, số ca xảy ra trên những người chưa bao giờ hút thuốc đang ngày càng tăng. Bỏ thuốc giúp giảm nguy cơ ung thư phổi, mặc dù không loại bỏ được hoàn toàn nguy cơ.

Tầm soát

Chưa xét nghiệm nào được kiểm chứng. Những người có nguy cơ cao có thể xem xét chụp CT sau khi được thông báo các hạn chế và nguy cơ của thủ thuật này.

Bạn có nên được tầm soát ung thư phổi?

Những người có nguy cơ bao gồm những người đã hoặc đang hút thuốc. Tầm soát ở những người này có thể giúp phát hiện sớm ung thư.

Ung thư gan

Yếu tố nguy cơ chính gây ung thư gan là:

  • Viêm gan B mạn tính
  • Xơ gan do viêm gan C
  • Xơ gan do các nguyên nhân khác

Bệnh nhân bị viêm gan B mạn tính cuối cùng có thể tiến triển nặng hoặc tử vong do bệnh gan và/hoặc ung thư gan, Do đó tầm soát viêm gan B được khuyến cáo cho: :

  • Phụ nữ có thai
  • Nhân viên y tế
  • Bệnh nhân phải lọc máu
  • Những người có tiền sử gia đình bị viêm gan B hoặc ung thư gan
  • Những người có hành vi nguy cơ cao: quan  hệ tình dục không an toàn, có nhiều bạn tình, có bạn tình bị viêm gan B và những người nghiện thuốc dùng chung bơm tiêm.

Tầm soát

Xét nghiệm alpha feto-protein máu nên được làm ba đến sáu tháng một lần, do lượng chất này tăng ở những người bị viêm gan và ung thư gan. Siêu âm gan nên được làm mỗi sáu đến mười hai tháng.

Bạn có nên được tầm soát ung thư gan?

Những người bị viêm gan B mạn tính và xơ gan do viêm gan C có nguy cơ và nên được tầm soát. Không cần tầm soát ung thư gan nếu bạn không có nguy cơ.

Ung thư vú

Tỉ lệ mắc đạt cao nhất ở phụ nữ có độ tuổi từ 55 đến 59. Phụ nữ được cho rằng có nguy cơ cao nếu họ có:

  • Tiền sử có vài người họ hàng gần bị ung thư vú
  • Một người họ hàng gần được chẩn đoán ung thư vú khi chưa đến 40 tuổi
  • Tiền sử có các thành viên trong gia đình bị các loại ung thư khác, đặc biệt là ung thư buồng trứng và trực tràng.

Tầm soát

Tự khám vú hàng tháng được khuyến cáo cho phụ nữ từ độ tuổi 30 trở đi. Chụp X quang vú định kỳ là cách tốt nhất để phát hiện ung thư vú, ngay cả khi chưa sờ thấy khối.

Bạn có nên được tầm soát ung thư vú?

Sàng lọc sớm ung thư vú có thể phát hiện ung thư ở giai đoạn sớm giúp điều trị hiệu quả. Dưới đây là hướng dẫn sàng lọc được khuyến cáo cho phụ nữ khỏe mạnh:

  • Từ 50 đến 69 tuổi: Chụp X quang tuyến vú hai năm một lần
  • Từ 40 đến 49 tuổi: Thảo luận với bác sỹ của bạn về lợi ích, hạn chế và tác hại của chụp X quang tuyến vú. Nếu bạn quyết định chụp, hãy chụp mỗi năm một lần.
  • Dưới 40 tuổi: Không cần chụp X quang tuyến vú.
(...) còn tiếp
Mời các bạn đón đọc bài viết "Tầm soát ung thư  - Phần 2" tại vienyhocungdung.vn

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Dự phòng ung thư

Bình luận
Tin mới
  • 21/02/2018

    Tản mạn chuyện “tình dược” ngày xuân

    Ngày xuân, không thể thiếu rượu và việc uống rượu. Ðối với người Việt Nam nói riêng và thế giới nói chung...

  • 21/02/2018

    8 sai lầm khi điều trị mụn trứng cá

    Có rất nhiều cách điều trị mụn trứng cá cả thuốc và các phương pháp không dùng thuốc gây cho người bị mụn trứng cá hoang mang và nhầm lẫn.

  • 21/02/2018

    Ứng dụng tế bào gốc trong điều trị bệnh

    Tế bào gốc là những tế bào “thủy tổ” của mọi tế bào trong cơ thể. Tất cả các mô như da, xương, cơ đều được sản sinh từ những tế bào này.

  • 21/02/2018

    Sai lầm của cha mẹ khiến con bướng bỉnh

    Một số cử chỉ của cha mẹ khi phản ứng với sự tức giận của trẻ chưa đúng có thể làm bé càng bướng bỉnh hơn.

  • 21/02/2018

    Sử dụng kháng sinh khi mang thai: những lưu ý cần thiết

    Các loại thuốc được sử dụng để chống lại tình trạng nhiễm vi khuẩn được gọi là kháng sinh, dùng để chống nấm được gọi là thuốc chống nấm và dùng để chống virus được gọi là thuốc kháng virus. Cả 3 loại thuốc này có thể được gọi với một cái tên chung là thuốc chống nhiễm khuẩn. Trong bài viết này, thuật ngữ “kháng sinh” được dùng đại diện cho cả 3 loại thuốc trên.

  • 21/02/2018

    Các tiến bộ trong tim mạch can thiệp

    Trong những năm gần đây, nhiều tiến bộ trong chẩn đoán và điều trị, đặc biệt là tim mạch can thiệp (TMCT), được áp dụng rộng rãi giúp xử trí được các bệnh phức tạp hơn và mang lại cho bệnh nhân cuộc sống với chất lượng và tuổi thọ cao hơn.

  • 21/02/2018

    Luyện tập cơ mặt có làm gương mặt thon gọn hơn?

    Khi bạn về già, việc duy trì một khuôn mặt gọn gàng với làn da căng mịn trở nên vô cùng khó khăn. Ngoài phẫu thuật thẩm mỹ, một giải pháp hay được đề cập đến là các bài luyện tập với cơ mặt. Nhưng, liệu những bài tập này có thật sự hiệu quả?

  • 21/02/2018

    Vì sao bạn không thể giảm cân cho dù đã ăn chay?

    Những sai lầm phổ biến dưới đây có thể khiến bạn không thể giảm được cân cho dù đã thực hiện chế độ ăn chỉ bao gồm rau xanh và trái cây!

Xem thêm