Độc tố Botulinum nguy hiểm như thế nào và cách phòng tránh

Chất độc Botulinum là gì?

Botulinum là chất độc thần kinh cực mạnh, có thể xâm nhập vào các tế bào thần kinh, ngăn chặn sự giải phóng chất dẫn truyền acetylcholine từ đầu dây thần kinh. Một khi chất dẫn truyền thần kinh này bị chặn, xung thần kinh không thể truyền dẫn được nữa, giao tiếp các tế bào thần kinh không thực hiện, làm cho các cơ bị tê liệt.

Độc tố Botulinum có 7 loại, ký hiệu bằng các chữ cái theo thứ tự từ A đến G, riêng loại C gồm hai loại phụ, như vậy tổng cộng có 8 chất độc tất cả. Nhiễm độc ở người loại A và B là phổ biến nhất, sau đó đến loại E và F, 4 loại còn lại ít gặp hơn.

Tuy nhiên, Botulinum không chịu được nhiệt, nếu đun ở 100 độ C, sau 2 phút chất độc bắt đầu biến tính và giảm độc, đun đến 10 phút có thể bị biến mất hoàn toàn. Vì vậy, thực phẩm đun sôi ở 100 độ C về cơ bản là an toàn khi tiêu thụ.

Biểu hiện khi ngộ độc Botulinum

Botulinum được tìm thấy trong vi khuẩn Clostridium Botulinum. Loại vi khuẩn này tồn tại trong tự nhiên, có thể tìm thấy trong đất, phân, nước ao, nước sông hồ, hạt bụi bẩn... Khi ăn phải thực phẩm chứa vi khuẩn Clostridium Botulinum, điều kiện thông khí trong ruột của con người không tốt, độ acid tương đối nhỏ, là cơ hội thuận lợi cho vi khuẩn tồn tại, sinh sôi và phát triển gây độc.

Biểu hiện ngộ độc xuất hiện sau bữa ăn từ 12-36 giờ, nhưng cũng có thể kéo dài tới vài ngày, thậm chí 4 ngày. Các triệu chứng ban đầu khi khởi phát bao gồm mệt mỏi, chóng mặt, chán ăn, tiêu chảy, đau bụng, nôn mửa, các triệu chứng viêm dạ dày ruột, nếu lượng độc tố ít thì triệu chứng sẽ biến mất trong vài giờ.

Độc tố Botulinum nguy hiểm như thế nào?

Độc tố của vi khuẩn có thể xâm nhập vào các dây thần kinh sọ ngoại biên. Biểu hiện rõ nhất là tổn thương liên quan đến mắt (nhìn mờ, nhìn đôi, sụp mí, giãn đồng tử, không phản xạ ánh sáng). Biểu hiện các cơ mặt (liệt mặt, rối loạn tiết nước bọt, khô miệng, khó nuốt, nói khó, nói khàn, rối loạn ngôn ngữ).

Nặng hơn nữa có thể liệt các cơ từ thân trên xuống thân dưới. Đầu tiên, không nhấc đầu lên được. Sau đó, không thể đứng hay ngồi dậy. Nghiêm trọng hơn là liệt toàn thân, tắc ruột cơ năng, rối loạn nhịp tim và thậm chí dẫn đến tử vong do suy hô hấp.

Cách phòng ngừa chất độc Botulinum

- Tránh thực phẩm quá hạn, thức ăn lưu trữ quá lâu hoặc thực phẩm không rõ nguồn gốc.

- Làm sạch tủ lạnh và gian bếp nơi lưu trữ thực phẩm.

- Ăn chín, uống sôi.

- Thức ăn thừa sau khi ăn không để bên ngoài, mà phải đậy kín, để vào tủ lạnh với nhiệt độ 10 độ C.

- Nếu có dấu hiệu ngộ độc cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám, điều trị kịp thời.

Tham khảo thêm thông tin bài viết: Ngộ độc Botulism nguy hiểm ở trẻ em