Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Điều gì xảy ra với não khi chúng ta già đi?

Từ sau tuổi 24 trở đi, tốc độ nhận thức của chúng ta bắt đầu giảm sút và suy yếu, não đã bắt đầu bị lão hóa.

Điều gì xảy ra với não khi chúng ta già đi?

Vậy khi ở ngưỡng tuổi về già, bộ não sẽ có những thay đổi gì và cần làm gì để giúp đẩy lùi quá trình lão hóa não?

Cấu trúc não bộ

Trong các bộ phận cơ thể con người, não là bộ phận quan trọng nhất có cấu tạo phức tạp và cơ chế hoạt động tinh vi. Não người trưởng thành chỉ nặng trung bình từ 1,4 - 1,8kg, chiếm 80% thể tích hộp sọ. Tuy chỉ chiếm 2% khối lượng cơ thể nhưng não lại sử dụng đến 20% lượng oxy và 25% lượng đường glucose trong máu. Não người cũng là một kỳ quan đáng ngạc nhiên với khoảng 100 tỉ neuron thần kinh kết nối với nhau thông qua hàng tỉ khớp thần kinh.

Trong suốt cuộc đời chúng ta, bộ não thay đổi nhiều hơn bất kỳ bộ phận nào khác của cơ thể. Từ khi 3 tuần tuổi, não bộ đã được thiết lập. Khi chào đời, bộ não đã hình thành hơn 1 triệu kết nối thần kinh mỗi giây. Kích cỡ của não tăng gấp 4 lần trong thời kỳ trước tuổi đi học và đến 6 tuổi đạt 90% khối lượng não của người trưởng thành.

Đến tuổi vị thành niên, não cũng vẫn trong giai đoạn phát triển và đến độ tuổi 22, não bộ sẽ đạt đỉnh cao năng lực và chỉ kéo dài 5 năm sau đó. Não bắt đầu suy giảm từ khả năng lập kế hoạch, nhớ lại các sự kiện cũng như phối hợp các nhiệm vụ.

Khi 45-49 tuổi, nam giới, nữ giới mất 3,6% não và năng lực của não bộ, khả năng ghi nhớ, lập luận, nhận thức đều bắt đầu suy yếu.

Não là bộ phận quan trọng và có cơ chế hoạt động tinh vi.

Não là bộ phận quan trọng và có cơ chế hoạt động tinh vi.

Thời kỳ tuổi già

Tuổi 65-69, não bộ mất khoảng 7,4% tế bào não ở cả nam và nữ. Tuy nhiên, biểu hiện cảm xúc có thể vẫn được lưu giữ dưới sự kiểm soát nhờ vào hạch nhân trong bộ não. 80 tuổi, não mất đi một phần trọng lượng nhỏ khoảng vài gram, nhưng chủ yếu là nước. Hiện tượng co rút não bắt đầu xuất hiện khiến khả năng nhận thức trở nên tồi tệ, khả năng nói, định hướng không gian kém. Cấu trúc nằm trong thùy thái dương của não teo lại, đó chính là lý do người cao tuổi thường đãng trí, mất tập trung. Những thay đổi xảy ra trong quá trình lão hóa não bao gồm:

Khối lượng não: Sự thu hẹp ở thùy trán và vùng hippocampus - vùng có chức năng nhận thức cao và mã hóa những ký ức mới - bắt đầu xảy ra trong độ tuổi từ 60-70 tuổi.

Mật độ lõi: kết nối giảm góp phần làm chậm quá trình nhận thức.

Chất trắng: bao gồm các sợi thần kinh myelin hóa được đưa vào các vùng mang tín hiệu thần kinh giữa các tế bào não. Myelin co lại theo độ tuổi và làm giảm chức năng nhận thức.

Các nhà nghiên cứu cho rằng khi cơ thể già đi, não cũng tạo ra ít chất hóa học hơn - đó là sự suy giảm dopamin, acetylcholin, serotonin và hoạt tính norepinephrin đóng vai trò trong suy giảm trí nhớ. Các nhà nghiên cứu có thể khám phá ra cơ sở thần kinh của sự suy giảm nhận thức.

Cách nào giúp làm chậm sự suy giảm của não

Cấy tế bào gốc vào não làm tăng 12 năm tuổi thọ.

Các nhà nghiên cứu tại Đại học Y khoa Albert Einstein ở New York, Mỹ đã cấy ghép tế bào gốc thần kinh mới vào não và ngăn chặn được sự lão hóa ở những con chuột già, giữ cho chúng khỏe mạnh về tinh thần trong nhiều tháng, kéo dài tuổi thọ cho chúng khoảng 10-15% so với những con chuột bình thường. Nghiên cứu này được coi là một bước đột phá lớn của y học trong việc làm chậm quá trình lão hóa.

Khi tuổi cao, não bộ mất khoảng 7,4% tế bào cảm xúc có thể vẫn lưu giữ dưới sự kiểm soát nhờ vào hạnh nhân trong bộ não.

Khi tuổi cao, não bộ mất khoảng 7,4% tế bào cảm xúc có thể vẫn lưu giữ dưới sự kiểm soát nhờ vào hạnh nhân trong bộ não.

Liệu pháp giúp làm chậm quá trình lão hóa của não

Tập thể dục thường xuyên: Các nhà khoa học khuyên rằng tập thể dục với cường độ vừa phải ít nhất 45 phút mỗi ngày trong tuần giúp tăng cường trí não ở những người từ 50 tuổi trở lên. Khiêu vũ cũng cho thấy rất hiệu quả trong việc chống lão hóa.

Chơi một loại nhạc cụ: Khoa y tế Baycrest ở Toronto, Canada cho biết việc chơi một loại nhạc cụ giúp người cao tuổi tránh được sự suy giảm nhận thức vì nó làm thay đổi sóng não.

Chế độ ăn uống lành mạnh: Chế độ ăn Địa Trung Hải gồm nhiều trái cây, rau xanh, đậu, các loại hạt, cá và dầu oliu giúp tăng cường kích thước não. Các nhà khoa học Trường Đại học Columbia, New York, Mỹ đã khảo sát 674 người tuổi trung bình là 80 được phân thành 2 nhóm: Nhóm 1 tuân thủ chế độ ăn Địa Trung Hải; nhóm 2 không theo chế độ này để kiểm chứng. Kết quả chụp ảnh quét não ở nhóm 1 cho thấy kích thước não trung bình lớn hơn 13,1mm, trong đó kích thước chất xám lớn hơn 5mm và chất trắng lớn hơn 6,41mm so với nhóm 2. Theo các nhà khoa học, sự khác biệt về kích thước này có thể tương ứng với khoảng thời gian 5 năm của quá trình lão hóa.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những lời khuyên khoa học giúp bạn chống lại chứng sa sút trí tuệ

Minh Huệ - Theo Sức khỏe & Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 22/07/2018

    Mối nguy với trẻ em từ chó nhà nuôi

    Các bệnh viện tiếp nhận nhiều ca cấp cứu bệnh nhi bị chó tấn công, có trường hợp tử vong vì chó cắn gây sốc, mất máu.

  • 22/07/2018

    Tình trạng viêm ảnh hưởng đến cơ thể như thế nào?

    Bạn không thể sống được nếu không có tình trạng viêm, nhưng tình trạng viêm cũng có thể gây ra rất nhiều mối nguy hại tiềm ẩn cho sức khỏe của bạn.

  • 22/07/2018

    6 lợi ích của prebiotic - nguồn thức ăn cho các lợi khuẩn đường ruột

    Có lẽ bạn đã từng nghe nói tới probiotic - các lợi khuẩn đường ruột giúp hỗ trợ tiêu hóa khỏe mạnh. Vậy còn prebiotic là gì? Nói một cách đơn giản, chúng là thức ăn cho các lợi khuẩn đường ruột. Thiếu prebiotic, các lợi khuẩn đường ruột sẽ không thể phát triển khỏe mạnh.

  • 22/07/2018

    Biến chứng và dự phòng đột quỵ

    Đột quỵ xảy ra khi một mạch máu nào đó đến não bị tắc nghẽn. Khi không có đủ máu tới nuôi các tế bào não, một phần của não sẽ bị tổn thương. Tùy theo tình trạng tổn thương của não, bệnh nhân đột quỵ có thể có những biến chứng khác nhau.

  • 22/07/2018

    Tác dụng phụ của paracetamol

    Paracetamol là một thuốc được sử dụng rất phổ biến để giảm đau và hạ sốt. Paracetamol có thể là thành phần của nhiều loại thuốc khác nhau nên bạn rất có thể sử dụng nhầm lẫn và xuất hiện tác dụng phụ.

  • 22/07/2018

    Video: Làm thế nào để xác định nguy cơ mắc đái tháo đường type 2?

    Đái tháo đường type 2 là một căn bệnh nguy hiểm, có thể gây ra những biến chứng chết người. Vậy làm thế nào để xác định xem bản thân mình có nguy cơ mắc phải căn bệnh này hay không? Video dưới đây giúp bạn có câu trả lời!

  • 22/07/2018

    Cấp cứu người bị nghẹn

    Nghẹn/hóc xảy ra khi có dị vật mắc lại ở cổ họng hoặc khí quản, làm cản trở hô hấp. Vì nghẹn làm giảm lượng oxy lên não và các cơ quan quan trọng nên có thể gây nguy hiểm đến tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.

  • 22/07/2018

    Thuốc uống trắng da có hại không?

    Sau trào lưu tắm lột da, tiêm thuốc vì "cuồng" trắng da, nhiều chị em chuyển sang sử dụng thuốc với mong muốn hiệu quả lâu bền hơn. Liệu phương pháp này có gây hại sức khỏe?

Xem thêm