Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

8 mẹo giúp trẻ tự ngủ

Bạn đã dùng rất nhiều cách để dỗ trẻ đi ngủ: bế ru, cho bú, xoa lưng nhưng sau nhiều tháng, bạn sẽ bắt đầu muốn trẻ có thể tự đi ngủ mà không cần dỗ dành. Làm thế nào để trẻ hình thành thói quen tự ngủ và làm thế nào để có thể đẩy nhanh quá trình này?

Mặc dù mỗi trẻ sẽ khác nhau, nhưng dưới đây là một số mẹo giúp trẻ hình thành thói quen tự ngủ.

Sắp xếp thời gian

Rất nhiều bậc phụ huynh bắt đầu nhận thấy trẻ có nhu cầu tự ngủ vào khoảng tháng thứ 3 và thứ 4. Vào tháng thứ 6, đa số trẻ sơ sinh đã có thể ngủ khoảng 8 tiếng hoặc nhiều hơn mà không cần bú đêm/uống sữa ban đêm. Do đó, đây là thời điểm thích hợp để luyện cho bé thói quen tự ngủ và tự ngủ lại nếu chẳng may bé tỉnh dậy giữa đêm.

Thông thường, thời điểm luyện tự ngủ tốt nhất là trước 8-9 tháng, bởi khi trẻ đủ 8-9 tháng, trẻ sẽ bắt đầu nhận ra và phải làm quen với việc phải rời xa mẹ (để mẹ đi làm) và sẽ bắt đầu có các hành vi lo lắng với việc phải rời xa này. Nếu luyện tự ngủ cho trẻ trong giai đoạn này sẽ gặp phải nhiều khó khăn hơn.

Tạo ra một thói quen trước khi đi ngủ

Có rất nhiều lợi ích của việc tạo ra các thói quen trước khi đi ngủ. Kể cả đó chỉ là những việc làm đơn giản, như đọc sách, hát một bài hát hoặc đi tắm – các thói quen trước khi đi ngủ sẽ ra tín hiệu cho cơ thể rằng đã đến giờ đi ngủ.

Thói quen trước khi đi ngủ cũng sẽ tạo ra sự nhất quán. Sự nhất quán là chìa khoá giúp trẻ biết cách để đáp ứng trong từng hoàn cảnh cụ thể. Kể cả khi trẻ chưa thể hiểu hết được những gì bố mẹ nói, nhưng trẻ hoàn toàn có thể học được từ sự nhát quán mà bố mẹ tạo ra trước khi đi ngủ.

Nếu trẻ đủ lớn, cho trẻ ôm một thứ gì đó

Do nguy cơ của hội chứng chết đột ngột ở trẻ sơ sinh, bạn không nên để trẻ dưới 1 tuổi nằm một mình với chăn, gối và đồ chơi trong nôi. Nhưng khi trẻ đã đủ lớn, bạn có thể cho trẻ ôm một món đồ chơi êm mềm hoặc một tấm chăn để giúp trẻ tự ngủ.

Nếu trẻ chưa đủ lớn để ôm thú bông trước khi đi ngủ, bạn có thể cho trẻ ngậm ti giả để tự ngủ.

Tạo ra môi trưởng ngủ yên tĩnh, đủ tối và mát mẻ

Cũng giống như người lớn, trẻ cũng cần một môi trường thoải mái và an toàn để ngủ. Khi trẻ được đưa vào trong một môi trường lý tưởng để ngủ, trẻ có thể sẽ đi ngủ nhanh hơn mà không bị phân tâm. Trẻ cũng sẽ không bị tỉnh dậy giữa đêm do tiếng ồn, bị lạnh hoặc bị nóng quá.

Ngoài ra, để dự phòng hội chứng chết độ ngột ở trẻ sơ sinh, thì môi trường hơi mát một chút sẽ tốt hơn môi trường ấm.

Hình thành thói quen ngủ đúng giờ

Cũng giống như các thói quen trước khi đi ngủ, nhất quán về giờ ngủ sẽ giúp ra tín hiệu với cơ thể về việc đi ngủ. Nhịp sinh học sẽ giúp cơ thể biết được nên buồn ngủ vào khung giờ nào và do đó, sẽ giúp trẻ cảm thấy buồn ngủ vào chính xác khung giờ mà bạn muốn.

Cân nhắc đến việc tách giờ ăn và giờ ngủ

Nếu trẻ thường buồn ngủ khi đang bú sữa hoặc bú bình thì thực ra trẻ vẫn chưa tự ngủ dược.

Trong trường hợp này, bạn nên chuyển cữ ăn trước khi ngủ của trẻ lên sớm hơn một chút để trẻ có thể học cách tự ngủ trong khi vẫn đảm bảo là đã no bụng.

Mặc dù nghe có vẻ đơn giản nhưng việc này có thể sẽ khiến trẻ khóc lóc vì trẻ sẽ cần một cách khác để tự “ru ngủ” bản thân. Trong những lần đầu tiên, bạn có thể sẽ cần phải đứng cạnh nôi của trẻ, dỗ dành trẻ một chút hoặc xoa lưng cho trẻ để trẻ làm quen với việc đi ngủ mà không được bú sữa hoặc không có mẹ ở bên.

Đảm bảo rằng tất cả nhu cầu của trẻ đều đã được đáp ứng trước khi đi ngủ

Khi trẻ đã quá mệt mỏi, sẽ rất khó để trẻ uống nốt chỗ sữa trong bình hoặc không quấy khóc khi thay đổi môi trường. Vì nhiều lý do khác nhau, khi trẻ đã quá mệt, khả năng kiểm soát cảm xúc và tự ngủ của trẻ sẽ giảm đi (cũng giống như người lớn thường sẽ cảm thấy mất kiểm soát khi quá mệt mỏi).

Bằng cách dự đoán trước các nhu cầu của trẻ, trẻ sẽ được chuẩn bị đầy đủ trước khi đi ngủ và nhiều khả năng sẽ tự ngủ được. Nếu trẻ cảm thấy vui vẻ trước khi đi ngủ, thì việc trẻ tự ngủ mà không cần hỗ trợ sẽ diễn ra dễ dàng hơn.

Cố gắng để trẻ ngủ trong nôi thay vì ở các vị trí khác.

Lý tưởng nhất là trẻ nên buồn ngủ ở trong nôi và tự ngủ trong nôi. Nếu trẻ cảm thấy buồn ngủ khi đang được bế trên tay và sau đó bạn đặt trẻ vào nôi, trẻ có thể sẽ bị đánh thức vì thay đổi môi trường. Trẻ có thể sẽ trở nên cáu gắt và sẽ khó tự ngủ hơn. Kể cả những trẻ rất nhỏ cũng sẽ hình thành thói quen này. Do vậy, nếu trẻ được học rằng mình buồn ngủ và sẽ ngủ trong nôi thì sẽ tự ngủ dễ hơn. Bạn nên đặt trẻ vào nôi khi trẻ đã bắt đầu buồn ngủ, nhưng chưa ngủ hẳn. Việc này sẽ giúp trẻ có thời gian điều chỉnh và thích nghi với môi trường ở trong nôi khi trẻ bắt đầu ngủ.

Điều quan trọng nhất, nên hình thành thói quen ngủ an toàn

Mặc dù trẻ hoàn toàn có thể buồn ngủ ở một tư thế không an toàn hoặc ở một vị trí không an toàn, nhưng trẻ không nên ngủ một mình mà không có người lớn ở nơi không an toàn 100%. Nếu bạn muốn trẻ tự ngủ khi không có người lớn thì bạn nên đảm bảo rằng trẻ ngủ ở một vị trí an toàn và trong một tư thế an toàn. Nôi rung, ghế ô tô hoặc các vị trí khác không phải các vị trí an toàn và trẻ không nên ngủ tại các vị trí này một mình mà không có sự giám sát của người lớn.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Trẻ ngủ càng nhiều thì càng cao? - Phần 2

Bình luận
Tin mới
  • 03/11/2026

    Tác hại của việc ăn đêm với sức khỏe

    Sau một ngày dài tất bật với công việc cơ quan và chăm lo cho con cái, khoảng thời gian tĩnh lặng lúc đêm muộn thường là lúc các bậc phụ huynh mới thực sự có giây phút thư giãn cho riêng mình. Đi cùng với một bộ phim hay hay những trang mạng xã hội thường là thói quen nhâm nhi một bát mì nóng hổi, một chút bánh kẹo ngọt hay những món đồ ăn vặt còn sót lại trong tủ lạnh. Sự chiều chuộng bản thân này tưởng chừng như vô hại và giúp giải tỏa căng thẳng rất tốt, nhưng thực chất lại đang âm thầm tạo ra những ảnh hưởng tiêu cực đến cơ thể. Việc thường xuyên nạp thức ăn vào thời điểm cơ thể cần nghỉ ngơi sẽ phá vỡ nhịp độ tự nhiên, kéo theo hàng loạt rủi ro về bệnh lý và làm suy giảm chất lượng cuộc sống của chúng ta.

  • 03/11/2026

    Sởi và Rubella trong mùa đông

    Mùa thu đông là thời điểm dễ bùng phát các bệnh truyền nhiễm do virus, đặc biệt là sởi và Rubella – hai căn bệnh có khả năng lây lan nhanh và gây biến chứng nguy hiểm, nhất là ở trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai. Dù đã có vaccine phòng ngừa hiệu quả, song sự chủ quan và thiếu tiêm chủng đầy đủ khiến nguy cơ dịch bệnh vẫn luôn hiện hữu. Việc hiểu rõ đặc điểm, triệu chứng và cách phòng tránh sởi, Rubella là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe trong mùa lạnh.

  • 02/11/2026

    Tình trạng mất cơ khi dùng thuốc GLP-1: Những điều cần biết

    Các loại thuốc GLP-1 có thể giúp kiểm soát lượng đường trong máu và hỗ trợ giảm cân. Tuy nhiên, một số người có thể lo ngại về tình trạng mất cơ trong quá trình sử dụng các loại thuốc này.

  • 02/11/2026

    Cúm, COVID-19, viêm phổi và RSV – 4 bệnh truyền nhiễm dễ bùng phát khi trời lạnh

    Mùa lạnh là “thời điểm vàng” cho nhiều loại virus đường hô hấp phát triển. Nhiệt độ thấp và độ ẩm giảm khiến hệ miễn dịch suy yếu, niêm mạc mũi họng bị khô, giảm khả năng lọc và tiêu diệt mầm bệnh. Ngoài ra, khi trời lạnh, con người có xu hướng ở trong không gian kín, hạn chế thông gió, tạo điều kiện cho virus dễ lây lan qua giọt bắn và không khí.

  • 01/11/2026

    Chiến dịch Movember và hành trình chủ động bảo vệ sức khỏe phái mạnh

    Để nâng cao nhận thức cộng đồng và khuyến khích nam giới chủ động chăm sóc bản thân, tháng 11 hằng năm đã được chọn là tháng hành động vì sức khỏe nam giới toàn cầu.

  • 01/11/2026

    Lợi ích của hoạt động ngoài trời trong mùa đông

    Khi mùa đông bắt đầu, nhiều người sẽ cảm thấy thiếu sức sống, thiếu năng lượng và cảm thấy buồn chán. Đây là một dạng rối loạn cảm xúc theo mùa (SAD), ảnh hưởng đến hàng triệu người trên toàn thế giới.

  • 31/10/2026

    Nguy cơ đột quỵ và bệnh tim mạch gia tăng khi trời lạnh: Cơ chế và cách phòng ngừa

    Nhiều nghiên cứu dịch tễ học ghi nhận tỷ lệ nhập viện do nhồi máu cơ tim, đột quỵ và suy tim tăng rõ rệt trong những tháng mùa đông so với các thời điểm khác trong năm.

  • 31/10/2026

    Thời tiết nồm ẩm và nguy cơ bệnh tiêu hóa: Triệu chứng và cách phòng ngừa

    Độ ẩm không khí tăng cao không chỉ gây khó khăn cho sinh hoạt mà còn biến môi trường thuận lợi cho các loại mầm bệnh như vi khuẩn, virus và nấm mốc phát triển mạnh mẽ. Điều này khiến thực phẩm dễ hỏng, thức ăn thừa nhanh ôi thiu, dẫn đến nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa, gây đau bụng, nôn mửa thậm chí nguy hiểm đến tính mạng. Viện Y học Ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin hữu ích giúp bạn nhận biết sớm triệu chứng và áp dụng các biện pháp bảo vệ sức khỏe hiệu quả trong giai đoạn này.

Xem thêm