Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

8 mẹo giúp trẻ tự ngủ

Bạn đã dùng rất nhiều cách để dỗ trẻ đi ngủ: bế ru, cho bú, xoa lưng nhưng sau nhiều tháng, bạn sẽ bắt đầu muốn trẻ có thể tự đi ngủ mà không cần dỗ dành. Làm thế nào để trẻ hình thành thói quen tự ngủ và làm thế nào để có thể đẩy nhanh quá trình này?

Mặc dù mỗi trẻ sẽ khác nhau, nhưng dưới đây là một số mẹo giúp trẻ hình thành thói quen tự ngủ.

Sắp xếp thời gian

Rất nhiều bậc phụ huynh bắt đầu nhận thấy trẻ có nhu cầu tự ngủ vào khoảng tháng thứ 3 và thứ 4. Vào tháng thứ 6, đa số trẻ sơ sinh đã có thể ngủ khoảng 8 tiếng hoặc nhiều hơn mà không cần bú đêm/uống sữa ban đêm. Do đó, đây là thời điểm thích hợp để luyện cho bé thói quen tự ngủ và tự ngủ lại nếu chẳng may bé tỉnh dậy giữa đêm.

Thông thường, thời điểm luyện tự ngủ tốt nhất là trước 8-9 tháng, bởi khi trẻ đủ 8-9 tháng, trẻ sẽ bắt đầu nhận ra và phải làm quen với việc phải rời xa mẹ (để mẹ đi làm) và sẽ bắt đầu có các hành vi lo lắng với việc phải rời xa này. Nếu luyện tự ngủ cho trẻ trong giai đoạn này sẽ gặp phải nhiều khó khăn hơn.

Tạo ra một thói quen trước khi đi ngủ

Có rất nhiều lợi ích của việc tạo ra các thói quen trước khi đi ngủ. Kể cả đó chỉ là những việc làm đơn giản, như đọc sách, hát một bài hát hoặc đi tắm – các thói quen trước khi đi ngủ sẽ ra tín hiệu cho cơ thể rằng đã đến giờ đi ngủ.

Thói quen trước khi đi ngủ cũng sẽ tạo ra sự nhất quán. Sự nhất quán là chìa khoá giúp trẻ biết cách để đáp ứng trong từng hoàn cảnh cụ thể. Kể cả khi trẻ chưa thể hiểu hết được những gì bố mẹ nói, nhưng trẻ hoàn toàn có thể học được từ sự nhát quán mà bố mẹ tạo ra trước khi đi ngủ.

Nếu trẻ đủ lớn, cho trẻ ôm một thứ gì đó

Do nguy cơ của hội chứng chết đột ngột ở trẻ sơ sinh, bạn không nên để trẻ dưới 1 tuổi nằm một mình với chăn, gối và đồ chơi trong nôi. Nhưng khi trẻ đã đủ lớn, bạn có thể cho trẻ ôm một món đồ chơi êm mềm hoặc một tấm chăn để giúp trẻ tự ngủ.

Nếu trẻ chưa đủ lớn để ôm thú bông trước khi đi ngủ, bạn có thể cho trẻ ngậm ti giả để tự ngủ.

Tạo ra môi trưởng ngủ yên tĩnh, đủ tối và mát mẻ

Cũng giống như người lớn, trẻ cũng cần một môi trường thoải mái và an toàn để ngủ. Khi trẻ được đưa vào trong một môi trường lý tưởng để ngủ, trẻ có thể sẽ đi ngủ nhanh hơn mà không bị phân tâm. Trẻ cũng sẽ không bị tỉnh dậy giữa đêm do tiếng ồn, bị lạnh hoặc bị nóng quá.

Ngoài ra, để dự phòng hội chứng chết độ ngột ở trẻ sơ sinh, thì môi trường hơi mát một chút sẽ tốt hơn môi trường ấm.

Hình thành thói quen ngủ đúng giờ

Cũng giống như các thói quen trước khi đi ngủ, nhất quán về giờ ngủ sẽ giúp ra tín hiệu với cơ thể về việc đi ngủ. Nhịp sinh học sẽ giúp cơ thể biết được nên buồn ngủ vào khung giờ nào và do đó, sẽ giúp trẻ cảm thấy buồn ngủ vào chính xác khung giờ mà bạn muốn.

Cân nhắc đến việc tách giờ ăn và giờ ngủ

Nếu trẻ thường buồn ngủ khi đang bú sữa hoặc bú bình thì thực ra trẻ vẫn chưa tự ngủ dược.

Trong trường hợp này, bạn nên chuyển cữ ăn trước khi ngủ của trẻ lên sớm hơn một chút để trẻ có thể học cách tự ngủ trong khi vẫn đảm bảo là đã no bụng.

Mặc dù nghe có vẻ đơn giản nhưng việc này có thể sẽ khiến trẻ khóc lóc vì trẻ sẽ cần một cách khác để tự “ru ngủ” bản thân. Trong những lần đầu tiên, bạn có thể sẽ cần phải đứng cạnh nôi của trẻ, dỗ dành trẻ một chút hoặc xoa lưng cho trẻ để trẻ làm quen với việc đi ngủ mà không được bú sữa hoặc không có mẹ ở bên.

Đảm bảo rằng tất cả nhu cầu của trẻ đều đã được đáp ứng trước khi đi ngủ

Khi trẻ đã quá mệt mỏi, sẽ rất khó để trẻ uống nốt chỗ sữa trong bình hoặc không quấy khóc khi thay đổi môi trường. Vì nhiều lý do khác nhau, khi trẻ đã quá mệt, khả năng kiểm soát cảm xúc và tự ngủ của trẻ sẽ giảm đi (cũng giống như người lớn thường sẽ cảm thấy mất kiểm soát khi quá mệt mỏi).

Bằng cách dự đoán trước các nhu cầu của trẻ, trẻ sẽ được chuẩn bị đầy đủ trước khi đi ngủ và nhiều khả năng sẽ tự ngủ được. Nếu trẻ cảm thấy vui vẻ trước khi đi ngủ, thì việc trẻ tự ngủ mà không cần hỗ trợ sẽ diễn ra dễ dàng hơn.

Cố gắng để trẻ ngủ trong nôi thay vì ở các vị trí khác.

Lý tưởng nhất là trẻ nên buồn ngủ ở trong nôi và tự ngủ trong nôi. Nếu trẻ cảm thấy buồn ngủ khi đang được bế trên tay và sau đó bạn đặt trẻ vào nôi, trẻ có thể sẽ bị đánh thức vì thay đổi môi trường. Trẻ có thể sẽ trở nên cáu gắt và sẽ khó tự ngủ hơn. Kể cả những trẻ rất nhỏ cũng sẽ hình thành thói quen này. Do vậy, nếu trẻ được học rằng mình buồn ngủ và sẽ ngủ trong nôi thì sẽ tự ngủ dễ hơn. Bạn nên đặt trẻ vào nôi khi trẻ đã bắt đầu buồn ngủ, nhưng chưa ngủ hẳn. Việc này sẽ giúp trẻ có thời gian điều chỉnh và thích nghi với môi trường ở trong nôi khi trẻ bắt đầu ngủ.

Điều quan trọng nhất, nên hình thành thói quen ngủ an toàn

Mặc dù trẻ hoàn toàn có thể buồn ngủ ở một tư thế không an toàn hoặc ở một vị trí không an toàn, nhưng trẻ không nên ngủ một mình mà không có người lớn ở nơi không an toàn 100%. Nếu bạn muốn trẻ tự ngủ khi không có người lớn thì bạn nên đảm bảo rằng trẻ ngủ ở một vị trí an toàn và trong một tư thế an toàn. Nôi rung, ghế ô tô hoặc các vị trí khác không phải các vị trí an toàn và trẻ không nên ngủ tại các vị trí này một mình mà không có sự giám sát của người lớn.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Trẻ ngủ càng nhiều thì càng cao? - Phần 2

Bình luận
Tin mới
  • 21/03/2026

    Trà thảo mộc và cơ chế sinh học giúp thư giãn tinh thần

    Trong đời sống hiện đại, các trạng thái căng thẳng tinh thần mức nhẹ như mệt mỏi, khó tập trung, áp lực công việc hay rối loạn giấc ngủ thoáng qua ngày càng phổ biến. Phần lớn các tình trạng này chưa đến mức bệnh lý, nhưng nếu kéo dài có thể ảnh hưởng rõ rệt đến chất lượng sống và hiệu suất lao động.

  • 21/03/2026

    7 thức uống giúp thanh lọc phổi tự nhiên

    Thời tiết lạnh kèm ô nhiễm không khí gây ảnh hưởng không nhỏ tới phổi và hệ hô hấp. Bên cạnh tập luyện và dinh dưỡng nâng cao chức năng phổi, hãy tham khảo 7 loại thức uống dưới đây giúp hỗ trợ phổi khỏe mạnh tự nhiên.

  • 21/03/2026

    Khi cảm lạnh chuyển thành viêm xoang

    Bạn bị nghẹt mũi, ho, và có thể cả đau họng. Có vẻ như đó là cảm lạnh thông thường. Nhưng sau vài ngày, các triệu chứng của bạn không thuyên giảm. Liệu cảm lạnh có thể biến thành viêm xoang không?

  • 20/03/2026

    Đản hoa – Thảo mộc thường bị bỏ quên

    Trong kho tàng y học cổ truyền Việt Nam và khu vực Đông Nam Á, nhiều loài thảo mộc đã được sử dụng lâu đời như kim ngân hoa, cam thảo, cúc hoa… Tuy nhiên, bên cạnh các vị thuốc quen thuộc, vẫn tồn tại những thảo dược ít được chú ý, dù có giá trị sinh học đáng kể.

  • 20/03/2026

    Sương mù não do hóa trị

    Hóa trị có thể giúp bạn chống lại ung thư , nhưng tác dụng phụ gần như chắc chắn. Bạn thường có một tâm trí mơ hồ, được gọi là " sương mù não do hóa trị ", trong và sau khi điều trị. Có thể bạn gặp khó khăn khi nhớ tên hoặc không thể làm nhiều việc cùng lúc tốt như trước đây.

  • 19/03/2026

    Trẻ khó ngủ, mất ngủ do tăng động: Dấu hiệu không nên bỏ qua

    Giấc ngủ đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển thể chất và não bộ của trẻ nhỏ. Tuy nhiên, không ít phụ huynh tại nước ta đang đối mặt với tình trạng trẻ khó ngủ, ngủ không sâu giấc, hay thức giấc ban đêm – đặc biệt ở nhóm trẻ có biểu hiện tăng động, hiếu động quá mức.

  • 19/03/2026

    Bệnh sốt xuất huyết

    Sốt xuất huyết nhẹ gây sốt cao và các triệu chứng giống cúm. Sốt xuất huyết nặng, còn gọi là sốt xuất huyết Dengue, có thể gây chảy máu nghiêm trọng, tụt huyết áp đột ngột (sốc) và tử vong.

  • 19/03/2026

    Thảo mộc giàu flavonoid và vai trò trong hỗ trợ giảm nguy cơ ung thư

    Khoảng 30–50% tử vong do ung thư có thể được phòng tránh bằng việc điều chỉnh các yếu tố nguy cơ đã biết: không hút thuốc, duy trì cân nặng hợp lý, ăn uống lành mạnh (nhiều rau củ quả), vận động đều đặn, hạn chế rượu và tuân thủ các chương trình tầm soát phù hợp.

Xem thêm