Khoa học đã chứng minh được rằng, điều gì tốt cho cơ thể bạn cũng sẽ tốt cho tâm trí của bạn. Luyện tập thể thao, dinh dưỡng cân bằng và duy trì cân nặng hợp lý đều được coi là những yếu tố có ảnh hưởng tốt đến não bộ, và thậm chí còn làm giảm sự hình thành một loại protein trong não bộ được cho là có liên quan đến bệnh Alzheimer.
Nhưng, cũng có rất nhiều yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến nguy cơ mất trí nhớ liên quan đến tuổi già sau này của bạn. Một số yếu tố rất rõ ràng (ví dụ như yếu tố di truyền), một vài yếu tố khác ít rõ ràng hơn. Dưới đây là một vài yếu tố làm gia tăng nguy cơ mất trí nhớ và thực sự có thể sẽ khiến bạn bất ngờ!
Ô nhiễm không khí
Phụ nữ lớn tuổi sống trong khu vực có mức độ ô nhiễm không khí cao (đặc biệt là những khu vực có mật độ các hạt vật chất nhỏ cao – đây là những hạt bụi có kích thước rất nhỏ và có thể xâm nhập rất sâu vào phổi) có nguy cơ bị chứng mất trí cao hơn khoảng 92% so với những phụ nữ sống tại các khu vực có bầu không khí trong lành hơn, theo như một kết quả nghiên cứu mới đây.
Mối liên hệ này sẽ mạnh mẽ hơn nếu người phụ nữ có có mang gen APOE4 – một đoạn gen có thể làm tăng nguy cơ bị bệnh Alzheimer. Nếu ứng dụng kết quả nghiên cứu này lên toàn thể dân số, thì các nhà nghiên cứu cho rằng, ô nhiễm không khí có thể gây ra khoảng 21% số trường hợp mất trí.
Khi chúng ta hít phải những hạt vật chất rất nhỏ đó, chúng có thể gây ra tình trạng viêm trên toàn cơ thể - Tiến sỹ Richard Isaacson, giám đốc Phòng khám dự phòng bệnh Alzheimer tại New York, thuộc Trung tâm Y tế Presbyterian Weill Cornell cho biết. Và với một số người, tình trạng viêm có thể sẽ “kích hoạt” quá trình phát triển bệnh Alzheimer.
Chất lượng giấc ngủ kém
Bạn hẳn đã biết rằng nếu bạn không ngủ ngon vào đêm hôm trước thì bạn có thể sẽ không tỉnh táo vào ngày hôm sau, nhưng các nghiên cứu còn gợi ý rằng, gián đoạn giấc ngủ theo thời gian có thể có liên quan đến sự tích tụ một loại protein trong não, có liên quan đến bệnh Alzheimer.
Các nhà khoa học tin rằng, luyện tập thể thao có thể làm giảm lượng protein amyloid trong não, và do vậy có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh Alzheimer, nhưng có một giấc ngủ ngon cũng có thể giúp làm giảm lượng protein này. Theo tiến sỹ Isaacson thì giấc ngủ rất cần thiết để loại bỏ các chất không cần thiết và giữ cho não bộ của bạn luôn khỏe mạnh trong thời gian dài.
Khứu giác không nhạy cảm
Khả năng cảm nhận một mùi quen thuộc có thể sẽ trở thành một yếu tố quen thuộc để dự đoán sự phát triển của chứng mất trí. Một nghiên cứu năm 2016 xuất bản trên tạp chí Annals of Neurology chỉ ra rằng, những tình nguyện viên gặp khó khăn trong việc cảm nhận mùi (ví dụ như mùi bạc hà, mùi dâu và mùi chanh) sẽ có nguy cơ mắc bệnh Alzheimer cao hơn.
Tiến sỹ Isaacson cho biết, khi một người không thể phân biệt được sự khác biệt giữa các mùi hương thì đó có thể là dấu hiệu của bệnh Alzheimer. Ông bổ sung thêm, đó cũng có thể là dấu hiệu của bệnh Parkinson và các vấn đề khác về thần kinh. Các chuyên gia khuyến cáo rằng, bài kiểm tra về cảm nhận mùi có thể là một bài kiểm tra ít tốn kém, không xâm lấn nhưng lại có thể giúp các bác sỹ chỉ ra được những bệnh nhân nào có thể sẽ cần điều trị sớm bệnh Alzheimer.
Thói quen ăn uống
Khi các bệnh nhân của tiến sỹ Isaacson hỏi ông rằng, họ có thể làm gì để làm giảm nguy cơ mắc chứng mất trí của mình, tiến sỹ đã khuyên rằng, họ nên ăn tối sớm, và sau bữa tối, không nên ăn bất cứ thứ gì cho tới bữa sáng hôm sau. Không ăn gì trong ít nhất 12 tiếng (vào ban đêm) cũng như việc giảm tiêu thụ calo, nhìn chung, có thể là một cách củng cố sức khỏe của não bộ khi chúng ta về già – tiến sỹ Isaacson cho biết.
Hạn chế việc ăn đêm có thể sẽ khiến cơ thể phải đốt cháy ketone - một loại chất béo có trong não bộ khỏe mạnh, thay vì đốt cháy carbohydrate. Việc này sẽ khiến não bộ được nạp một nguồn năng lượng mới, không chỉ hiệu quả hơn mà còn có tác dụng chống lão hóa.
Chấn thương vùng đầu
Với những người có tiền sử gia đình bị Alzheimer, một chấn thương vùng đầu có thể sẽ gây ra những thay đổi về nhận thức và thay đổi về não bộ, có liên quan đến bệnh tật. Trong một nghiên cứu mới đây được đăng trên tạp chí Brain, người trưởng thành trẻ tuổi và trung niên đã từng có ít nhất một chấn thương vùng đâu và có yếu tố di truyền của bệnh Alzheimer sẽ có ít chất xám hơn tại một số vùng của não, và việc này có liên quan đến chứng mất trí, so với những đối tượng nghiên cứu khác.
Cùng những đối tượng này sẽ có kết quả bài kiểm tra trí nhớ kém hơn, từ đó cho thấy những thay đổi này tại não bộ có thể đem lại những hậu quả về chức năng ghi nhớ. Các nhà nghiên cứu hy vọng rằng, họ có thể sử dụng kết quả này để nhận biết những người có khả năng bị bệnh Alzheimer vào giai đoạn sớm.
Sự cô đơn
Các nhà nghiên cứu chứng minh rằng, người lớn tuổi cảm thấy bị xã hội bỏ rơi có thể sẽ có nguy cơ bị bệnh Alzheimer cao hơn. Trong một nghiên cứu năm 2016 trên tạp chí JAMA Psychiatry, những cư dân thành thị có kết quả chụp não cho thấy sự hình thành của protein amyloid trong não, sẽ có khả năng được xếp vào nhóm người cô đơn cao hơn khoảng 7,5 lần so với những người có kết quả chụp não âm tính với amyloid.
Các chuyên gia chưa dám khẳng định yếu tố nào xảy ra trước: các triệu chứng mất trí khiến mọi người xa lánh các hoạt động xã hội hay cảm thấy cô đơn sẽ khiến chứng mất trí phát triển, nhưng các chuyên gia nghi ngờ rằng, đây là một mối quan hệ hai chiều.
Tăng huyết áp
Bạn hẳn đã biết rằng, tăng huyết áp sẽ có tác động không tốt đến cơ thể và trí não của bạn, nhưng kết quả của một nghiên cứu gần đây trên tạp chí Alzheimer's & Dementia có thể sẽ khiến bạn bất ngờ: khi bệnh tăng huyết áp phát triển ở người cao tuổi, thì bệnh lại có khả năng làm giảm nguy cơ mắc bệnh Alzheimer. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là bạn không cần thiết phải lo lắng về chứng tăng huyết áp khi còn trẻ. Nghiên cứu đã khẳng định rằng, người trẻ và người trung niên nếu bị tăng huyết áp không điều trị thì nguy cơ bị mất trí của họ sẽ tăng lên. Hiểu rõ các chỉ số của cơ thể, bao gồm chỉ số huyết áp, mỡ máu, BMI và trao đổi với bác sỹ về những cách bạn có thể làm để luôn duy trì những chỉ số này ở mức khỏe mạnh vẫn là một trong số những điều quan trọng nhất bạn có thể làm.
Thông tin thêm về chứng mất trí trong bài viết: 10 dấu hiệu sớm của mất trí
Rối loạn cương dương không còn là vấn đề riêng của nam giới lớn tuổi. Ngày càng nhiều nam giới trẻ gặp phải tình trạng này do lối sống và áp lực tâm lý. Vậy nguyên nhân do đâu và làm thế nào để cải thiện?
Nhịn ăn gián đoạn là chế độ ăn tập trung vào thời điểm ăn thay vì loại thực phẩm được ăn. Một số nghiên cứu ghi nhận lợi ích đối với cân nặng và chuyển hóa, tuy nhiên phương pháp này không phù hợp với tất cả mọi người.
Nhiều người coi việc xem tivi là cách thư giãn sau một ngày làm việc mệt mỏi. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy thói quen này ở độ tuổi trung niên có thể để lại hậu quả không nhỏ cho não bộ khi về già.
Liệt mặt hai bên là tình trạng yếu cơ ở cả hai bên mặt cùng lúc, đây là tình trạng bệnh lý hiếm gặp và thường là dấu hiệu cảnh báo một bệnh lý tiềm ẩn về toàn thân, thần kinh hoặc nhiễm trùng cần được thăm khám kỹ lưỡng. Cùng tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết sau!
Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.
Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.
Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.
Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.