Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tổng quan về chế độ ăn GAPS - Phần 2

Chế độ ăn GAPS cho rằng việc loại bỏ các loại thực phẩm như ngũ cốc và đường có thể giúp mọi người điều trị các vấn đề ảnh hưởng đến não, chẳng hạn như chứng tự kỷ và chứng khó đọc.

Làm thế nào để thực hiện chế độ ăn kiêng GAPS?

Tuân theo chế độ ăn kiêng GAPS cần loại bỏ ngũ cốc, đường, đậu nành, các chế phẩm từ sữa, rau củ chứa nhiều tinh bột và thực phẩm chế biến công nghiệp ra khỏi chế độ ăn. Đây cũng là một trong những chế độ ăn rất giới hạn.

Có ba giai đoạn trong chế độ ăn kiêng GAPS:

1. Giai đoạn giới thiệu

Trước khi tuân theo một chế độ GAPS đầy đủ thì người ăn được khuyên nên ăn theo một chế độ giới thiệu để làm quen với GAPS.

Tuy là một chế độ ăn rất giới hạn, giai đoạn này nhằm mục đích chữa lành ruột và giảm nhanh các triệu chứng tiêu hóa. Giai đoạn này có thể kéo dài từ vài tuần đến thậm chí là 1 năm.

Giai đoạn giới thiệu được chia thành sáu giai đoạn nhỏ. Mỗi giai đoạn được bổ sung một loại thực phẩm mới. Người ăn không nên chuyển sang giai đoạn tiếp theo nếu gặp các triệu chứng về tiêu hóa bao gồm:

  • Bệnh tiêu chảy
  • Chướng bụng
  • Đầy hơi
  • Táo bón
  • Đau bụng

Giai đoạn 1

Ở giai đoạn 1, chế độ ăn bao gồm:

  • Nước dùng xương tự làm
  • Thịt hoặc cá luộc
  • Rau nấu chín
  • Men vi sinh, chẳng hạn như nước rau quả lên men, sữa chua, và váng sữa lên men
  • Trà gừng hoặc trà hoa cúc với mật ong
  • Nước lọc

Giai đoạn 2

Giai đoạn 2 có thể bổ sung các loại thực phẩm sau:

  • Lòng đỏ trứng gà
  • Thịt hầm với thịt và rau
  • Bơ tự làm

Giai đoạn 3

Trong giai đoạn 3, thêm các loại thực phẩm sau:

  • Quả bơ
  • Dưa cải bắp và các loại rau củ muối
  • Bánh pancake theo tiêu chuẩn GAPS
  • Trứng chưng với bơ tự làm, hoặc mỡ gia cầm
  • Bổ sung men vi sinh

Giai đoạn 4

Các loại thực phẩm sau có thể được thêm vào giai đoạn này gồm:

  • Thịt nướng
  • Dầu ô liu ép lạnh
  • Nước ép cà rốt
  • Milkshake theo tiêu chuẩn GAPS
  • Bánh mì theo tiêu chuẩn GAPS

Giai đoạn 5

Trong giai đoạn 5, thêm các loại thực phẩm sau:

  • Puree táo nấu chín
  • Rau sống, như rau xà lách và dưa chuột bỏ vỏ
  • Nước ép trái cây

Giai đoạn 6

Trong giai đoạn 6, thêm các loại thực phẩm sau:

  • Táo gọt vỏ
  • Trái cây tươi
  • Mật ong
  • Các loại bánh nướng có trái cây sấy khô

Sau khi hoàn thành giai đoạn giới thiệu này, nhiều người sẽ chuyển sang một chế độ ăn GAPS đầy đủ.

2. Chế độ ăn GAPS đầy đủ

Trong chế độ ăn GAPS, cần tránh tất cả các loại ngũ cốc, đường, rau củ nhiều tinh bột, carbohydrate tinh chế và thực phẩm chế biến sẵn công nghiệp. Giai đoạn này thường kéo dài khoảng 1,5-2 năm.

Các loại thực phẩm được chấp nhận bao gồm:

  • Trứng
  • Thịt, cá và động vật có vỏ (tươi hoặc đông lạnh)
  • Rau quả tươi
  • Tỏi
  • Chất béo tự nhiên, chẳng hạn như dầu ô liu, dầu dừa và bơ tự làm
  • Một lượng vừa phải các loại hạt
  • Bánh nướng làm bằng bột của các loại hạt

Chế độ ăn kiêng GAPS cũng khuyến nghị mọi người:

  • Sử dụng thực phẩm hữu cơ càng thường xuyên càng tốt
  • Tránh tất cả các thực phẩm chế biến và đóng gói sẵn
  • Ăn thực phẩm lên men với mỗi bữa ăn
  • Uống nước canh xương với mỗi bữa ăn
  • Tránh ăn trái cây trong bữa ăn
  • Kết hợp các loại thực phẩm giàu protein với rau

3. Giai đoạn giới thiệu lại

Sau ít nhất 6 tháng tiêu hóa bình thường, mọi người có thể chọn chuyển sang giai đoạn giới thiệu lại.

Giai đoạn cuối cùng của chế độ ăn kiêng GAPS liên quan đến việc giới thiệu lại dần các mặt hàng thực phẩm trong vài tháng.

Chế độ ăn uống khuyến nghị bắt đầu với khoai tây và ngũ cốc lên men. Nên bắt đầu với khẩu phần nhỏ và tăng dần khẩu phần, miễn sao không xảy ra vấn đề về tiêu hóa. Sau đó có thể bổ sung thêm các loại rau củ nhiều tinh bột, ngũ cốc và các loại đậu đỗ.

Danh sách thực phẩm ăn kiêng GAPS

Mọi người có thể ăn các loại thực phẩm sau đây trong chế độ ăn kiêng GAPS:

  • Nước hầm xương
  • Thịt, tốt nhất là không có hormone hoặc được cho ăn cỏ tự nhiên
  • Động vật có vỏ
  • Chất béo động vật
  • Trứng
  • Trái cây tươi và rau củ không chứa tinh bột
  • Thực phẩm và đồ uống lên men
  • Phô mai tự nhiên
  • Dừa, nước cốt dừa và dầu dừa
  • Các loại hạt
  • Đậu thận trắng
  • Rượu vang khô

Những thực phẩm cần loại bỏ trong chế độ ăn GAPS bao gồm:

  • Đường và chất tạo ngọt nhân tạo
  • Các loại siro
  • Rượu, nhưng người lớn có thể thỉnh thoảng uống một ly rượu vang khô
  • Thực phẩm chế biến và đóng gói sẵn
  • Các loại ngũ cốc như gạo, ngô, lúa mì và yến mạch
  • Các loại rau củ có tinh bột, chẳng hạn như khoai tây và khoai mỡ
  • Sữa
  • Các loại đậu đỗ, ngoại trừ đậu trắng và đậu xanh
  • Cà phê
  • Trà đặc
  • Các chế phẩm từ đậu nành

Kế hoạch bữa ăn mẫu GAPS

Bắt đầu một ngày với một trong những điều sau đây:

Một ly nước chanh

Một ly nước ép trái cây và rau quả tươi

Bữa sáng:

Bánh pancake phủ bơ hoặc mật ong

Một tách trà chanh với gừng

Bữa trưa:

Thịt hoặc cá với rau

Nước hầm xương

Đố ăn muối, chẳng hạn như kim chi, dưa cải bắp, sữa chua

Bữa tối:

Rau được nấu với nước hầm xương

Món ăn có lên men, chẳng hạn như kim chi, dưa cải bắp, sữa chua

Tóm lại

Chế độ ăn GAPS tuyên bố rằng giúp điều trị bệnh tự kỷ và các vấn đề về hành vi và tâm lý khác. Tuy nhiên, không có kết quả nghiên cứu đáng tin cậy bổ trợ những tuyên bố này.

Vì vậy tại thời điểm này, GAPS dường như là để quảng cáo chứ chưa có một thống kê xác thực nào về việc điều trị tự kỉ..

Nên tiến hành thận trọng...

Những ai đang quan tâm đến việc thử chế độ ăn GAPS trước hết có thể tham khảo ý kiến của các chuyên gia dinh dưỡng rồi đưa ra quyết định. 

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Thực hiện chế độ ăn Keto bạn cần biết 4 điều này

Ngân Hà - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Medical News Today
Bình luận
Tin mới
  • 30/04/2026

    3 cách ăn quả lựu tốt nhất giúp chống lão hóa

    Quả lựu từ lâu được xem là thực phẩm hỗ trợ làm đẹp da nhờ giàu chất chống oxy hóa. Các hoạt chất này giúp bảo vệ tế bào, làm chậm lão hóa, nên lựu được ứng dụng rộng rãi trong mỹ phẩm và thực phẩm chức năng.

  • 30/04/2026

    Rối loạn tiêu hóa ở người cao tuổi

    Khi tuổi thọ trung bình ngày càng tăng, điều quan trọng cần phải chú trọng là những thay đổi của cơ thể khi quá trình lão hóa bắt đầu. Những thay đổi về đường tiêu hóa ở người cao tuổi rất là phổ biến, dẫn đến rối loạn tiêu hóa. Một số rối loạn tiêu hóa là do sinh lý, còn lại là do bệnh lý của người cao tuổi ảnh hưởng tới hệ tiêu hóa.

  • 29/04/2026

    Cách dùng rau mồng tơi chữa lành da mụn trứng cá

    Mồng tơi không chỉ là loại rau quen thuộc trong những bát canh giải nhiệt ngày hè mà còn là nguồn dưỡng chất tốt cho làn da. Với đặc tính mát, chứa nhiều chất nhầy và vitamin, mồng tơi từ lâu đã được sử dụng như một phương thuốc tự nhiên để hỗ trợ làm dịu làn da trứng cá.

  • 29/04/2026

    Dinh dưỡng hỗ trợ trí nhớ trong mùa thi

    Mùa thi cử luôn là giai đoạn căng thẳng, đòi hỏi sự nỗ lực bền bỉ và khả năng tập trung cao độ từ các sĩ tử. Trong bối cảnh áp lực học tập đè nặng, bộ não cơ quan điều khiển thầm lặng của mỗi người buộc phải hoạt động với cường độ liên tục. Để giúp các em vượt qua thử thách này với sự minh mẫn và hiệu suất tối ưu, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin về dinh dưỡng khoa học, cung cấp đủ dinh dưỡng để bảo vệ sức khỏe trí não lâu dài.

  • 29/04/2026

    8 thói quen hàng ngày có thể giúp bạn đi vệ sinh đều đặn hơn

    Mặc dù việc đi đại tiện đều đặn hỗ trợ sức khỏe hệ tiêu hóa và sức khỏe tổng thể, nhưng việc đi đại tiện theo một lịch trình đều đặn có thể là một thách thức. Tuy nhiên, việc tuân theo các thói quen giúp cải thiện độ đặc của phân, thiết lập thời gian đi vệ sinh đều đặn và thúc đẩy quá trình làm rỗng ruột có thể hỗ trợ việc đi đại tiện đều đặn hơn.

  • 28/04/2026

    Thời điểm 'vàng' uống nước dừa làm đẹp da

    Nước dừa từ lâu được biết đến là một loại nước giải khát tự nhiên tuyệt vời, nhưng ít ai biết rằng đây còn là một kho tàng dưỡng chất cho vẻ đẹp của làn da.

  • 28/04/2026

    Thời tiết nắng nóng ảnh hưởng thế nào tới sức khỏe con người?

    Nắng nóng không chỉ đơn thuần là một sự khó chịu khi ở ngoài trời – đó còn là một mối nguy hiểm sức khỏe nghiêm trọng. Trên thực tế, sốc nhiệt là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong liên quan đến thời tiết trên toàn thế giới. Khi biến đổi khí hậu khiến nhiệt độ tăng cao và các đợt nắng nóng xuất hiện thường xuyên hơn, số lượng người phải tiếp xúc với nhiệt độ cực cao đang tăng lên mỗi năm.

  • 27/04/2026

    3 bí quyết trị thâm và khôi phục sắc môi hồng tự nhiên

    Đôi môi hồng hào, tươi tắn không chỉ là biểu tượng của vẻ đẹp rạng rỡ mà còn phản ánh tình trạng sức khỏe tốt. Tuy nhiên, do tác động từ môi trường, thói quen sinh hoạt hoặc việc sử dụng mỹ phẩm không đảm bảo, nhiều người phải đối mặt với tình trạng môi thâm xỉn, khô ráp.

Xem thêm