Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Thực phẩm ăn dặm cho bé

Trẻ em lớn rất nhanh, sau 6 tháng đầu đời, cân nặng của em bé có thể tăng gấp đôi so với cân nặng sơ sinh.

Lúc này con bạn cũng đã bắt đầu biết nhai và cắn vì vậy đây là giai đoạn hợp lí để bổ sung thực phẩm khác cho bé bắt đầu ăn dặm. Sau đây là một số mẹo nhỏ đã được sử dụng và thử nghiệm để giới thiệu những thực phẩm rắn đầu tiên cho bé.

Khi con bạn được 6 tháng tuổi, bạn có thể giới thiệu cho bé các loại thực phẩm tuyệt vời trên thế giới. Bạn bắt buộc phải bổ sung thức ăn dặm cho bé vào thời gian này vì lúc này, em bé lớn rất nhanh và sữa mẹ hoặc sữa công thức không thể cung cấp đủ các nhu cầu chất dinh dưỡng cho bé được nữa. Nhưng bạn vẫn nên tiếp tục cho con bú ít nhất là khi bé được tròn một tuổi hoặc hơn nữa, miễn là bé và cả bạn đều thấy thoải mái.

Quá trình chuyển đổi từ chế độ ăn chỉ bú sữa mẹ hoặc bú bình sang kết hợp thức ăn rắn khác được gọi là ăn bổ sung - ăn dặm. Nếu đây là con đầu lòng, chắc hẳn bạn sẽ có rất nhiều câu hỏi về thức ăn bổ sung cho bé. Hãy tiếp tục đọc để tìm ra một vài lời khuyên thiết thực giúp bạn bắt đầu dễ dàng hơn.

Nên cho bé ăn những gì?

Thức ăn dặm phải phù hợp với khả năng ăn cũng như tiêu hóa của bé. Bạn hãy giữ cho thức ăn đủ mềm, nhuyễn và dễ nuốt để bé cảm thấy thích thú trong quá trình học ăn những thực phẩm mới. Khi em bé phát triển khả năng nhai và cắn, hãy thay đổi các thực phẩm và cách chế biến, độ nhuyễn, mịn của thức ăn để giúp bé có những trải nghiệm đa dạng về thức ăn.

Gạo là thức ăn đầu tiên bạn nên bắt đầu cho bé ăn vì nó ít khả năng gây ra các phản ứng có hại cho em bé. Sau đó bạn có thể thêm vào một số loại hạt như yến mạch chất lượng cao, lúa mạch và cháo lúa mì để cung cấp thêm năng lượng.

Bạn cũng nên bắt đầu với việc bổ sung sắt vào ngũ cốc vì nó sẽ đáp ứng đủ nhu cầu sắt của bé trong giai đoạn này. Thiếu sắt trong 2 năm đầu đời  có thể là gây nên thiếu máu cho trẻ. Nó có thể ngăn cản khả năng phát triển của trẻ trong học tập, vui chơi và cả sức khỏe.

Bạn cũng có thể bổ sung cả hoa quả mềm và rau củ đã nấu chín nhừ cho trẻ. Hầu hết các em bé sẽ thích vị ngọt tự nhiên hơn là vị chua và đắng, do vậy hãy chọn những loại rau, hoa quả như cà rốt, khoai tây, bông cải, chuối...cho giai đoạn này.

Thực phẩm giàu protein cũng có thể dễ dàng cho trẻ ăn như sữa đậu nành, đậu lăng nghiền và cá nghiền nhỏ. Con bạn đã cải thiện khả năng nhai và cắn, vì vậy có thể bổ sung cả thịt băm nhỏ và thịt gia cầm xé nhỏ vào trong chế độ ăn của bé 

Cho ăn với lượng bao nhiêu là phù hợp?

Trong giai đoạn bắt đầu tập ăn dặm, hãy nhớ mục đích của quá trình chuyển sang chế độ ăn dặm là để bé có thể học cách nuốt. Bắt đầu bằng việc cho bé ăn từng thìa café nhỏ thức ăn cho tới khi bé lớn và phát triển hơn, bạn hãy tăng phần thức ăn cho bé dần dần bằng việc xây dựng các bữa ăn nhỏ để bé tự ăn thay vì được cho ăn.

Sử dụng hướng dẫn cho ăn để lập kế hoạch về thực đơn bao gồm đa dạng thức ăn trong một phần ăn và đáp ứng đủ nhu cầu dinh dưỡng của bé.

Khẩu phần ăn dặm hàng ngày của trẻ vẫn không thể thiếu sữa. Một cách đơn giản để biết trẻ đã ăn đủ chưa là theo dõi cân nặng, chiều cao và so sánh chúng với biểu đồ tăng trưởng.

Hãy tham khảo bảng dưới đây khuyến nghị cho bé từ 6 tháng tuổi cho đến tròn 12 tháng tuổi:

Nhóm thức ăn

Số phần ăn/ngày

Một số ví dụ

Gạo lứt và bánh mì làm từ ngũ cốc nguyên hạt

1-2

 

  • 2 bát cháo(500g)
  • 1 phần khoai tây, nghiền nhừ (180g)

Trái cây

(trái cây không nên thay thế cho rau củ và ngược lại vì chúng chưa các chất dinh dưỡng khác nhau)

1-2

 

  • 1 quả táo nhỏ, cam , lê hoặc xoài xay nhuyễn(130g)
  • 1 phần dứa, đu đủ hoặc dưa hấu xay nhuyễn(130g)
  • 1 trái chuối vừa, xắt nhỏ(130g)

Rau củ

1-2

 

  • 1 chén các loại rau nhiều lá hoặc không lá đã được nấu chín hoặc xay nhuyễn (100g)
  • 1 đĩa loại rau có lá hoặc củ xay nhuyễn

Thịt và các loại khác

1-2

 

  • Cá, thịt nạc và gia cầm không da (90g)
  • Đậu phụ(170g)

Sữa mẹ/ sữa công thức (đã bao gồm lượng sữa khuyến nghị bên cạnh việc đáp ứng đủ nhu cầu thịt và các loại thực phẩm khác)

750ml

 

 

Hướng dẫn cho ăn cho trẻ từ 6 tháng (181 ngày) đến 12 tháng tuổi

Nên cho bé ăn khi nào?

Thời điểm tốt nhất để cho bé ăn trong ngày là khi em bé muốn ăn nhưng không quá đói. Thông thường giữa buổi sáng là thời điểm tốt nhất để cho em bé ăn. Sau đó, thêm các thức ăn rắn khác vào thực đơn của bé để khiến nó ngày càng giống một bữa ăn của người lớn và thêm các bữa ăn vặt, đồng thời luyện cho bé cách ăn cùng các bữa ăn bình thường của người lớn.

Bạn hãy khiến cho bé cảm thấy ăn như một trải nghiệm thú vị. Để cho em bé ngồi an toàn trên 1 chiếc ghế cao và hạn chế việc mất tập trung của bé. Hãy giới hạn cho bé một thời gian thích hợp để hoàn thành bữa ăn của mình và không nên bắt ép bé ăn nếu bé không đói hoặc không hứng thú khi ăn.

Cho ăn như thế nào?

Học cách ăn là một thành công lớn của em bé. Để một lượng ngũ cốc nhỏ mịn và dễ tiêu hóa khoảng nửa thìa café trong một muỗng tròn, bé phù hợp khuôn miệng của bé. Để chiếc muỗng đó đến gần miệng của bé và nếu em bé mở miệng ra thì bạn hãy nhẹ nhàng đưa muỗng thức ăn vào phần cuối lưỡi của bé. Sau đó bạn nhẹ nhàng đưa muỗng ra và để bé tự học cách nuốt.

Khi em bé trở nên tự tin hơn, hãy tăng dần dần phần ăn cho bé. Sử dụng hướng dẫn cho ăn để ước tính một cách phù hợp phần ăn và đồ ăn nhẹ cho bé.

Khuyến khích em bé học cách tự ăn. Bạn hãy cho phép trẻ nhặt thức ăn bằng tay tự ăn hoặc cầm thìa và học cách cho chúng vào miệng. Dạy con bạn cách uống nước từ cốc nhỏ và sau đó chuyển dần sang các cốc uống nước thông thường trong gia đình.

Chú ý khi cho bé ăn dặm

Luôn luôn cho em bé ăn những thức ăn sạch sẽ và an toàn đồng thời quan sát khả năng tiếp nhận, nhai nuốt của em bé trong quá trình ăn. Chắc chắn rằng các thành phần trong thức ăn dặm luôn thích hợp với khả năng ăn uống của bé. Tránh các loại thực phẩm làm bé bị hóc. Đồng thời hãy thay đổi thức ăn có thể nhuyễn hơn nếu như bé chưa sẵn sàng để ăn hoặc bị hóc, khó nuốt. Khi bé ăn đã tốt hơn, hãy giảm dần việc xay nhuyễn mịn, thức ăn để bé quen dần với thức ăn thô hơn.

Mỗi lần chỉ giới thiệu một loại thực phẩm mới. Tiếp tục cho bé ăn cùng một thực phẩm trong 3 ngày liên tục và quan sát mọi dấu hiệu bất thường của bé như phát ban hoặc tiêu chảy. Nếu bạn thấy rằng em bé có khả năng hấp thu thức ăn tốt thì hãy thêm các thực phẩm mới vào trong thực đơn.

Nếu như gia đình có tiền sử dị ứng, hãy cẩn thận để tránh các loại thực phẩm gây dị ứng này.

Theo thời gian, em bé sẽ có thể trải nghiệm và thích thú với nhiều hương vị khác nhau và điều đó sẽ làm em bé thưởng thức được nhiều thức ăn mới.

Hãy luôn nhớ rằng

  • Cho trẻ bú sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu. Sau 6 tháng, cho trẻ ăn bổ sung với các loại thực phẩm có chất dinh dưỡng thiết yếu và an toàn khi kết hợp với sữa mẹ.
  • Bắt đầu với các thực phẩm mịn và dễ nuốt, sau đó đa dạng các loại thực phẩm và cách chế biến. Cho bé ăn các loại thực phẩm đã được băm nhỏ và nghiền kĩ phù hợp với khả năng của bé. Khuyến khích em bé tự ăn.
  • Sử dụng hướng dẫn cho ăn để hướng con bạn ăn những thực phẩm có trong bữa ăn bình thường của người lớn và thêm các bữa ăn vặt với số lượng phù hợp với độ tuổi của bé.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những điều nên làm và không nên làm khi cho trẻ ăn dặm

Ts.Bs. Trương Hồng Sơn - Viện Y học ứng dụng Việt Nam
Bình luận
Tin mới
  • 01/03/2026

    Bệnh lao dễ lây hơn trong mùa nồm ẩm: Nguy cơ và cách bảo vệ

    Mùa nồm ẩm với những cơn mưa phùn và không khí luôn ẩm ướt là kiểu thời tiết đặc trưng khi giao mùa. Không chỉ khiến nhà cửa lúc nào cũng nhớp nháp, khó chịu, đây còn là thời điểm lý tưởng để các loại vi khuẩn, nấm mốc sinh sôi và gây hại cho sức khỏe. Đáng chú ý, vi khuẩn lao trở thành mối lo ngại hàng đầu vì chúng rất dễ phát tán và tồn tại lâu hơn trong môi trường thiếu ánh nắng này. Để giúp bạn và gia đình chủ động phòng bệnh, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin về nguy cơ lây nhiễm lao trong mùa nồm cũng như các cách bảo vệ sức khỏe hiệu quả nhất.

  • 01/03/2026

    Lợi ích bất ngờ khi đi bộ ngang

    Bên cạnh đi bộ tiến thông thường, đi bộ ngang - hay còn gọi là đi bộ nghiêng - giúp kích hoạt các nhóm cơ ít được sử dụng, cải thiện thăng bằng và tăng cường sự tham gia của não bộ, đặc biệt có lợi cho người lớn tuổi.

  • 01/03/2026

    Ban xuất huyết Henoch-Schonlein

    Bất kỳ ai cũng có thể mắc ban xuất huyết Henoch-Schonlein. Tuy nhiên, bệnh thường phổ biến nhất ở trẻ em từ 3 đến 10 tuổi. Bệnh thường tự khỏi mà không cần điều trị, nhưng nếu bệnh ảnh hưởng đến thận hoặc dẫn đến các vấn đề sức khỏe khác thì bạn cần đến gặp bác sĩ ngay. Cùng tìm hiểu về ban xuất huyết Henoch-Schonlein qua bài viết sau đây!

  • 28/02/2026

    Trà Thanh nhiệt Dr Thanh dưới góc nhìn của y học cổ truyền

    Không chỉ là một thức uống giải khát thông thường, Trà Thanh nhiệt Dr Thanh được phát triển dựa trên sự giao thoa giữa tri thức y học cổ truyền phương Đông và công nghệ sản xuất hiện đại.

  • 28/02/2026

    Ăn hạt dẻ có tác dụng gì? 9 lợi ích sức khỏe bất ngờ của hạt dẻ

    Hạt dẻ không chỉ là thức quà dân dã trong mùa đông mà còn là nguồn dinh dưỡng với nhiều lợi ích sức khỏe, xứng đáng có mặt trong thực đơn lành mạnh của mọi gia đình.

  • 28/02/2026

    Bí quyết giúp bạn ngủ ngon và chìm vào giấc ngủ nhanh chóng

    Chắc hẳn ai trong chúng ta cũng từng trải qua cảm giác trằn trọc, nhìn đồng hồ điểm từng giờ trong vô vọng khi cơn buồn ngủ mãi không tới. Thay vì coi giấc ngủ là một cuộc chiến, hãy coi đó là một quá trình chuẩn bị để cơ thể tự nguyện nghỉ ngơi. Dưới đây là những phương pháp đơn giản, dễ hiểu đã được các chuyên gia chứng minh hiệu quả, giúp bạn "tắt nguồn" tâm trí và bước vào giấc ngủ sâu một cách tự nhiên nhất.

  • 27/02/2026

    6 lý do bạn nên ăn dâu tây mỗi ngày

    Không chỉ được mệnh danh là 'nữ hoàng' của các loại quả mọng nhờ hương vị ngọt ngào và vẻ ngoài rực rỡ, dâu tây còn chứa nhiều hợp chất đặc biệt có lợi cho sức khỏe. Dưới đây là 6 lý do chúng ta nên ăn dâu tây mỗi ngày.

  • 27/02/2026

    Phòng ngừa các bệnh đường hô hấp phổ biến khi thời tiết nồm ẩm

    Độ ẩm không khí tăng cao là "nỗi ám ảnh" đối với sức khỏe của nhiều gia đình tại miền Bắc. Đây là thời điểm mà nhiệt độ thay đổi thất thường, không khí trong nhà luôn trong tình trạng bí bách không chỉ gây bất tiện trong sinh hoạt mà còn là tác nhân hàng đầu khiến các ca bệnh đường hô hấp bùng phát mạnh mẽ. Trong bài viết này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ hướng dẫn nhận diện sớm các nguy cơ và cách chăm sóc sức khỏe cho cả gia đình.

Xem thêm