Bạn đã từng uống paracetamol (acetaminophen) để giảm đau hoặc hạ sốt chưa? Paracetamol là thành phần của nhiều loại thuốc khác nhau mà bạn có thể mua được ở ngoài hiệu thuốc như Panadol, Decolgen, Hapacol… Vì vậy, bạn có thể đã uống paracetamol nhưng lại không hề hay biết.
Paracetamol cũng có tác dụng phụ. Mặc dù nó không xảy ra ở hầu hết những người sử dụng thuốc nhưng có một vài tác dụng có thể gây nguy hiểm, đặc biệt là nếu bạn uống nhiều hơn liều lượng được khuyến cáo. Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu những tác dụng phụ của thuốc cũng như một số mẹo để xử lí nếu bạn gặp phải và cách phòng tránh nó.

Paracetamol và cách tác dụng
Bạn có thể sử dụng paracetamol để giảm đau mức độ nhẹ và mức độ trung bình. Đó là những loại đau thông thường do cảm lạnh, đau họng, đau đầu, đau mỏi cơ và đau bụng kinh, đau khớp hoặc đau răng. Bạn cũng có thể sử dụng thuốc để hạ sốt.
Cơ chế tác dụng đầy đủ của paracetamol chưa được biết đến. Nó không có tác dụng giảm sưng và viêm nhưng nó vẫn ngăn chặn sự giải phóng một số chát hóa học tạo ra các tín hiệu của cảm giác đau ở não.
Tác dụng phụ
Paracetamol cũng có tác dụng phụ nhưng hầu hết mọi người đều dung nạp thuốc tốt. Ở một số trường hợp hiếm gặp, bạn có thể bị dị ứng thuốc. Tuy nhiên, tác dụng phụ được quan tâm nhất đó chính là tổn thương gan nặng. Nó thường chỉ xảy ra ở những người sử dụng quá liều.
Phản ứng dị ứng
Rất hiếm gặp những người có phản ứng dị ứng với paracetamol. Hãy gọi ngay cho bác sĩ nếu bạn có các biểu hiện dị ứng sau khi uống thuốc:
Tổn thương gan nghiêm trọng
“Cảnh báo tổn thương gan: Tất cả những sản phẩm có chứa paracetamol đều có cảnh báo về gan. Tổn thương gan nghiêm trọng có thể xảy ra nếu bạn:
- Uống nhiều hơn 4g (4000 mg) paracetamol mỗi ngày
- Uống nhiều hơn 1 sản phẩm có chứa paracetamol cùng một lúc
- Uống từ 3 cốc rượu trở lên mỗi ngày khi sử dụng paracetamol.”
Ngộ độc paracetamol có thể xảy ra khi bạn uống quá nhiều. Gan sẽ chuyển hóa paracetamol thành các chất khác nhau. Khi bạn uống quá liều, gan sẽ tạo ra quá nhiều những sản phẩm chuyển hóa nàu và chúng sẽ có thể gây tổn thương gan. Tuy nhiên, nếu bạn uống theo đúng liều được khuyến cáo, tổn thương gan do thuốc sẽ ít khi xảy ra.
Những triệu chứng của tổn thương gan bao gồm:
Nếu bạn nghi ngờ mình đã uống quá nhiều acetaminophen hoặc chú ý thấy bất kì triệu chứng nào kể trên, hãy liên hệ với trung tâm chống độc hoặc đến gặp bác sĩ ngay lập tức. Nếu bạn uống nhiều hơn liều được khuyến cáo, hãy đến phòng cấp cứu gần nhất, ngay cả khi bạn không có bất kì triệu chứng nào của tổn thương gan. Nếu bạn phát hiện một ai đó uống paracetamol và không có đáp ứng với kích thích bên ngoài hoặc ngừng thở, hãy gọi 115 ngay.
Phòng ngừa quá liều paracetamol
Quá liều paracetamol thường gặp hơn bạn nghĩ. Đó là do paracetamol là thành phần phổ biến của nhiều loại thuốc khác nhau. Theo dõi lượng paracetamol mà bạn uống trong một ngày sẽ giúp bạn giảm nguy cơ bị quá liều.
Giới hạn ngộ độc paracetamol cũng tùy thuộc vào tuổi và một số thói quen nhất định. Tổn thương gan nghiêm trọng có nhiều khả năng xảy ra nếu:
Trước khi cho trẻ uống paracetamol, cần đọc kĩ hưỡng dẫn sử dụng, kiểm tra liều lượng vì liều cho trẻ sử dụng phải tùy thuộc vào tuổi và cân nặng. Bác sĩ hoặc dược sĩ có thể giúp bạn chia liều nếu bạn không rõ. Đói với trẻ dưới 2 tuổi, bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi cho trẻ sử dụng paracetamol. Và bạn cần lưu ý rằng không bao giờ cho con bạn uống những sản phẩm có chứa paracetamol nếu chúng có ghi là chỉ sử dụng cho người lớn.
Trao đổi với bác sĩ
Khi sử dụng với liều đúng, paracetamol là một thuốc an toàn và hiệu quả. Nó thường không gây ra tác dụng phụ. Tuy nhiên, nếu bạn sử dụng quá nhiều, nó có thể gây ra những tác dụng phụ nghiêm trọng và thậm chí là tử vong. Bạn cần biết những thuốc nào có chứa paracetamol để đảm bảo không sử dụng quá liều quy định. Nếu paracetamol là một phần trong chế độ điều trị của bạn, hãy hỏi bác sĩ về giới hạn liều lượng mà bạn có thể sử dụng.
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Nguy cơ của việc lạm dụng thuốc giảm đau
Đo chức năng hô hấp bằng máy đo (Spirometry) là phương pháp thăm dò không xâm lấn, thực hiện nhanh chóng, dễ dàng chỉ trong 10-15 phút tại các cơ sở y tế. Phương pháp này có khả năng phát hiện chính xác các tổn thương tắc nghẽn đường thở từ sớm, trước khi người bệnh xuất hiện triệu chứng khó thở rõ rệt.
Loãng xương khiến xương trở nên giòn, dễ gãy, đặc biệt ở người lớn tuổi.
Bạn bắt đầu bằng một viên thuốc hạ huyết áp, vài tuần sau xuất hiện phù chân, bác sĩ kê thêm thuốc lợi tiểu. Sau khi uống thuốc lợi tiểu, bạn xét nghiệm thấy tăng axit uric gây đau khớp, và thế là bạn lại được kê thêm thuốc giảm đau. Vòng xoáy nguy hiểm này trong y khoa được gọi là “Dòng thác kê đơn - Prescribing Cascade” - một cái bẫy với nhiều hiểm họa và rất phổ biến ở người cao tuổi.
Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt Foundayo (hoạt chất orforglipron) – một loại thuốc uống thuộc nhóm GLP-1 dùng một lần mỗi ngày, giúp hỗ trợ giảm cân và duy trì cân nặng lâu dài ở người trưởng thành thừa cân, béo phì.
Tình dục không đơn thuần là hành vi mang tính bản năng hay phục vụ mục đích duy trì nòi giống, mà còn đóng vai trò cốt lõi trong việc chăm sóc sức khỏe toàn diện cho con người. Việc duy trì hoạt động tình dục đều đặn, lành mạnh mang lại hàng loạt tác động tích cực về cả thể chất lẫn tinh thần. Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn khoa học và đúng đắn hơn về chủ đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin và phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.
Ve, muỗi, kiến lửa, bọ chét hay nhện độc... là những "vị khách không mời" quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt vào mùa mưa ẩm.
Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy việc theo dõi sự thay đổi của các chỉ số xét nghiệm máu theo thời gian có thể giúp nhận diện nguy cơ ung thư sớm hơn so với việc chỉ đánh giá kết quả của một lần xét nghiệm.
Đột quỵ là biến cố cấp tính nguy hiểm xảy ra khi dòng máu nuôi não bị tắc nghẽn hoặc bị gián đoạn, khiến tế bào não bị hoại tử nhanh chóng. Nếu không được cấp cứu trong "thời gian vàng", bệnh có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề như liệt, rối loạn ngôn ngữ. Hiện nay, căn bệnh này đang có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt là ở nam giới. Nhằm giúp cộng đồng chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cốt lõi giúp nhận diện nguyên nhân và phòng ngừa đột quỵ hiệu quả.