Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tốc độ lão hóa nhanh hơn do mãn kinh, mất ngủ

Các nhà khoa học đã tranh luận nhiều về sự lão hóa khơi nguồn cho sự mãn kinh hay mãn kinh gây nên lão hóa. Hiện nay, nghiên cứu mới khám phá ra vế sau là đúng, sau khi tìm ra rằng phụ nữ càng mãn kinh sớm bao nhiêu thì họ càng lão hóa nhanh bấy nhiêu.

Trong một nghiên cứu mới, công bố trên tờ Proceedings of the National Academy of Sciences, các nhà nghiên cứu cho rằng thời kì mãn kinh đầy nhanh tốc độ lão hóa của tế bào, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến tuổi tác ở phụ nữ.

Một nghiên cứu khác công bố trên tờ Biological Psychiatrycho rằng những dấu hiệu của chứng mất ngủ- thường đi kèm với mãn kinh- cũng đẩy nhanh tốc đô lão hóa ở phụ nữ sau mãn kinh.

Mãn kinh được định nghĩa là thời gian mà phụ nữ xuất hiện chu kì kinh cuối cùng, do buồng trứng ngừng sản xuất hormone estrogen và progesterone. Độ tuổi trung bình của thời kì mãn kinh là 51 tuổi, mặc dù nó có thể diễn ra sớm hoặc muộn hơn.

Mặc dù mãn kinh ảnh hưởng đến mỗi phụ nữ là khác nhau, triệu chứng bao gồm bốc hỏa, gặp vấn đề về giấc ngủ, thay đổi tâm trạng, những vấn đề về buồng trứng và bàng quang.

Bề ngoài, thì có vẻ như lão hóa là nguyên nhân gây nên mãn kinh, và là một quá trình tự nhiên diễn ra vào cuối đời. Những Steve Horvath tại trường đại học California-Los Angeles (UCLA) và các tác giả trước đây của các nghiên cứu, lưu ý rằng qua hàng thập kỉ, các nhà nghiên cứu đã tranh luận điều ngược lại có thể đúng.

“Nó giống như con gà hoặc quả trứng, cái nào có trước? Nghiên cứu của chúng tôi lần đầu tiên cho thấy rằng mãn kinh khiến bạn già nhanh hơn.”

Mãn kinh đẩy nhanh tốc độ lão hóa tế bào 6%

Trong cả 2 nghiên cứu, nhóm tác giả sử dụng một đồng hồ biểu sinh- chế tạo bởi Horvath- theo dõi sự thay đổi biểu sinh qua thời gian; đồng hồ theo dõi những thay đổi trong sự biểu hiện gen tăng lên do các yếu tố bên ngoài hoặc môi trường.

Trong nghiên cứu đầu, Horvath và đồng nghiệp sử dụng đồng hồ biều sinh để theo dõi methylation-một chất hóa học tạo ra bởi tế bào lão hóa- ở những mẫu DNA của hơn 3100 phụ nữ tham gia vào 4 nghiên cứu, một trong số đó là Women's Health Initiative (WHI).

Bằng việc phân tích methylation trong máu, nước bọt, và mẫu thuộc miệng- một miếng gạc từ trong má- nhóm tác giả có thể đánh giá tuổi sinh học của tế bào của người phụ nữ, và họ so sánh điều này với tuổi theo niên đại của chúng.

Từ phân tích, các nhà nghiên cứu thấy rằng mãn kinh đẩy nhanh sự lão hóa của tế bào trong máu đến 6%. “Điều này nghe có vẻ không nhiều, nhưng nó sẽ tăng dần trong cuộc đời người phụ nữ,” Horvath lưu ý.

Ông sử dụng ví dụ về một người phụ nữ trải qua thời kì mãn kinh ở độ tuổi 42; đến tuổi 50, cơ thể của cô ấy dường như già hơn 1 tuổi so với những người phụ nữ khác mà có thời kì mãn kinh bắt đầu ở tuổi 50.

“Trung bình, phụ nữ càng bước vào thời kì mãn kinh càng sớm thì tốc độ lão hóa máu càng nhanh. Điều này là rất đáng kể bởi vì máu của một người có thể phản ánh những gì đang diễn ra trong những phần khác của cơ thể, và điều này có thể kéo theo cái chết và nguy cơ bệnh tật.”

Mất ngủ tăng nguy cơ lão hóa sinh học tới 2 năm

Trong nghiên cứu thứ 2, Horvath và đồng nghiệp sử dụng đồng hồ biều sinh để đánh giá tốc độ lão hóa ở 2078 phụ nữ tham gia WHI. Ngoài ra, các nhà nghiên cứu liên kết sự xuất hiện những triệu chứng của mất ngủ của những người phụ nữ, bao gồm hội chứng chân không yên khi ngủ, khó chìm vào giấc ngủ, gián đoạn giấc ngủ, gặp vấn đề khi ngủ lại, và tỉnh dậy sớm.

Nhóm tác giả thấy rằng những người phụ nữ có 5 triệu chứng của mất ngủ già nhanh hơn 2 tuổi, so với những người phụ nữ trong độ tuổi tương tự nhưng không có triệu chứng của rối loạn giấc ngủ.

Tác giả đầu tiên Judith Caroll thuộc UCLA, lưu ý rằng họ có thể thiết lập mối quan hệ nguyên nhân-kết quả giữa mất ngủ và lão hóa sinh học ở phụ nữ sau mãn kinh.

Không có đủ giấc ngủ để hồi phục lại sức khỏe có thể gây nhiều tác hại đến hoạt động chức năng của chúng ta vào ngày hôm sau; nó có thể ảnh hưởng đến tỉ lệ mà đồng đồ sinh học của chúng ta đánh nhịp.

Trong tương lai, chúng ta sẽ cần tiến hành nhiều nghiên cứu trên nhiều cá nhân trong thời gian dài hơn để xác định mối quan hệ nguyên nhân-kết quả giữa tuổi sinh học và rối loạn giấc ngủ.

Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng những kết quả của nghiên cứu không phải đều là tin xấu; họ chỉ ra rằng đồng hồ biểu sinh có thể là một công cụ tiện lợi để kết nối những ảnh hưởng của phương pháp điều trị, ví dụ liệu pháp hormone- như là liệu pháp chống lão hóa.

“Câu hỏi lớn ở đây là liệu pháp hormone nào đưa ra có tác dụng chống lão hóa mạnh nhất nhưng lại hạn chế được tối đa nguy cơ sức khỏe,” Horvath cho biết.

“Không lâu nữa các nhà nghiên cứu sẽ  không cần theo dõi bệnh nhân trong nhiều năm để theo dõi sức khỏe của họ và những bệnh đang diễn ra. Thay vào đó chúng ta có thể sử dụng đồng hồ biểu sinh để đánh giá tỉ lệ già hóa của tế bào và đánh giá liệu pháp nào làm chậm quá trình lão hóa sinh học. Nó có thể giảm mạnh thời gian và tiền bạc cho thử nghiệm lâm sàng và đẩy nhanh lợi ích cho phụ nữ.”

Bình luận
Tin mới
  • 10/11/2026

    Ung thư hắc tố da

    Ung thư hắc tố là một dạng ung thư da nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến bất kỳ ai, bất kể mùa nào. Bệnh bắt nguồn từ các tế bào sản xuất sắc tố của da, được gọi là tế bào hắc tố. Quan niệm sai lầm cho rằng nguy cơ mắc ung thư hắc tố giảm đáng kể vào mùa đông là hoàn toàn sai lầm, vì tia UV - nguyên nhân chính gây ung thư - vẫn còn hiện hữu trong mùa đông.

  • 09/11/2026

    Chứng vẽ da là gì?

    Chứng vẽ da (tên khoa học là dermatographia) là một tình trạng gây ra các vết nổi gồ lên trên da. Phản ứng này xuất hiện khi da bị gãi, cọ xát hoặc chịu áp lực. Các vết này thường tự biến mất trong vòng 30 phút mà không cần điều trị. Cùng tìm hiểu về tình trạng này qua bài viết sau!

  • 09/11/2026

    Vì sao mùa đông dễ gây đột quỵ và nhồi máu cơ tim?

    Khi thời tiết chuyển lạnh, không chỉ làn da và hệ hô hấp chịu ảnh hưởng mà tim mạch cũng phải đối mặt với nhiều rủi ro nghiêm trọng. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, mùa đông là thời điểm tỷ lệ đột quỵ và nhồi máu cơ tim tăng cao nhất trong năm.

  • 08/11/2026

    Cúm mùa khi giao mùa: Nhận diện sớm triệu chứng và biện pháp phòng ngừa chủ động

    Cúm mùa là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm (Influenza virus) gây ra, có khả năng lây lan nhanh trong cộng đồng, đặc biệt vào thời điểm giao mùa khi điều kiện thời tiết thuận lợi cho virus phát triển.

  • 08/11/2026

    Top 5 thực phẩm "vàng" nên dự trữ trong mùa mưa bão

    Mỗi khi mùa bão lũ tràn về, nguồn cung ứng thực phẩm và điện nước thường xuyên bị gián đoạn. Để giúp các gia đình chủ động chăm sóc sức khỏe và đảm bảo dinh dưỡng trong những ngày thiên tai, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những gợi ý về việc chuẩn bị thực phẩm dự trữ mùa bão lũ an toàn và khoa học.

  • 07/11/2026

    Các loại vaccine nên tiêm trong mùa đông

    Khi những cơn gió lạnh đầu mùa ùa về cũng là lúc hệ miễn dịch của trẻ nhỏ phải đối mặt với một thử thách lớn. Mùa đông không chỉ mang theo không khí rét buốt mà còn tạo ra điều kiện môi trường vô cùng lý tưởng để vô số các loại mầm bệnh sinh sôi và lây lan trong không khí.

  • 07/11/2026

    Bí quyết bù nước mỗi ngày cho người mắc bệnh Crohn

    Bệnh Crohn là một dạng bệnh viêm ruột mạn tính, thường gây tiêu chảy kéo dài khiến người bệnh dễ rơi vào tình trạng mất nước và mất cân bằng điện giải. Việc xây dựng thói quen bù nước phù hợp có thể giúp giảm bớt gánh nặng này.

  • 06/11/2026

    5 quan niệm sai lầm phổ biến về sàng lọc ung thư vú

    Sàng lọc ung thư vú là một công cụ quan trọng để phát hiện sớm các trường hợp bệnh và điều trị trước khi chúng có cơ hội lan rộng. Tuy nhiên, một số lầm tưởng và quan niệm sai lầm khiến mọi người không đi khám sàng lọc cần thiết. Bài viết này sẽ đề cập đến những quan niệm sai lầm phổ biến và thảo luận về những phát hiện của nghiên cứu.

Xem thêm