Những yếu tố nguy cơ gây COPD

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính COPD khi phát hiện và điều trị ở giai đoạn sớm có thể tránh được các tổn thương phổi, các vấn đề hô hấp, thậm chí là suy tim. Vậy các yếu tố nguy cơ của bệnh là gì?

Theo Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ, CDC, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) là nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ 4 ở Mỹ. Căn bệnh này giết chết hơn 120.000 người Mỹ mỗi năm, tức là cứ 4 phút lại có 1 người chết vì COPD, và con số này đang ngày càng gia tăng.

Tính đến năm 2011, có khoảng 12 triệu người Mỹ được chẩn đoán COPD. Con số đó hiện nay có thể là 16 triệu người và 12 triệu người khác bị bệnh mà chưa được biết đến.

COPD tiến triển từ từ và nặng dần theo thời gian. Ở giai đoạn sớm, bệnh có thể không gây ra triệu chứng nào. Nếu bệnh được phát hiện và điều trị ở giai đoạn này có thể tránh được các tổn thương phổi, các vấn đề hô hấp, thậm chí là suy tim. Bước đầu tiên là cần phát hiện các yếu tố nguy cơ gây phát triển bệnh.

Hút thuốc lá

Yếu tố nguy cơ chính của COPD là hút thuốc, nó gây ra khoảng 90% các trường hợp tử vong do COPD. Những người hút thuốc có nguy cơ chết vì bệnh tăng gấp 13 lần so với những người không hút thuốc.

Tiếp xúc với thuốc lá thời gian dài đặc biệt nguy hiểm. Nếu bạn hút thuốc lá càng nhiều năm và số lượng càng nhiều thì nguy cơ của bạn càng cao. Hút thuốc lá thụ động cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Ô nhiễm không khí

Tiếp xúc với không khí ô nhiễm trong thời gian dài cũng làm tăng nguy cơ mắc COPD. Ô nhiễm không khí trong nhà bao gồm khói thải ra từ quá trình nấu ăn, sưởi ấm, ví dụ như bếp củi thông khí kém, bếp than. Chất lượng không khí trong nhà đóng vai trò quan trọng trong tiến triển của bệnh COPD ở các nước phát triển.

Nhưng ô nhiễm không khí ở đô thị ví dụ như giao thông và ô nhiễm liên quan đến đốt cháy gây ra những nguy cơ sức khỏe lớn trên toàn thế giới.

Các chất hóa học và khói bụi liên quan đến nghề nghiệp

Tiếp xúc với khói bụi và các chất hóa học công nghiệp kéo dài có thể gây kích thích và gây viêm đường hô hấp và phổi, làm tăng nguy cơ mắc COPD. Những người làm nghề thường xuyên phải tiếp xúc với khói bụi và các chất độc hại như công nhân khai thác than, có nguy cơ cao phát triển bệnh. Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng những nguy cơ liên quan đến nghề nghiệp chiếm khoảng 19,2% tổng số người mắc COPD và chiếm 31,1% những người không hút thuốc lá và mắc bệnh.

Yếu tố liên quan đến gen

Ở một vài trường hợp, các yếu tố về gen có thể gây bệnh ở những người không hút thuốc và không tiếp xúc với hóa chất. Rối loại về gen gây thiếu protein α1-antitrypsin (AAT).

Tuổi

COPD hay gặp ở những người từ 40 tuổi trở lên có tiền sử hút thuốc lá. Tỉ lệ mắc bệnh gia tăng theo tuổi.

Mặc dù tuổi tác là không thể thay đổi được nhưng bạn có thể có những biện pháp để sống khỏe. Nếu bạn có những yếu tố nguy cơ của COPD, hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ.

Theo khuyến cáo, bạn nên đến khám bác sĩ nếu bạn ở độ tuổi trên 45, có thành viên trong gia đình mắc bệnh hoặc đang hút thuốc lá, đã từng hút thuốc lá. Phát hiện sớm COPD là chìa khóa trong điều trị bệnh.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 5 hiểu lầm về bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính COPD

Viện y học ứng dụng Việt Nam

Theo Healthline

Từ khóa:

Bình luận

Tin mới

26/05/2026

3 nhóm người nên ăn hoặc uống nước dâu tằm

Dâu tằm là loại quả dân dã nhưng giàu dinh dưỡng, đặc biệt là hàm lượng chất chống oxy hóa dồi dào có lợi cho sức khỏe, nhất là với một số nhóm người cụ thể.
26/05/2026

Chiều cao của người Việt: Không chỉ là câu chuyện bữa ăn

Mặc dù chiều cao trung bình của người Việt đã cải thiện đáng kể song vẫn còn khá khiêm tốn so với thế giới. Hành trình nâng cao tầm vóc cho thế hệ trẻ đòi hỏi một chiến lược đồng bộ, dài hạn từ chính sách vĩ mô đến từng bữa ăn của mỗi gia đình.
26/05/2026

Cha mẹ cần làm gì nếu con chán ăn khi bị ốm?

Tình trạng trẻ em từ chối thực phẩm trong giai đoạn mắc bệnh cấp tính, hay còn gọi là chán ăn bệnh lý (Pathological Anorexia), là một cơ chế tự vệ sinh học nhưng đồng thời cũng là một thách thức đối với quá trình điều trị.
25/05/2026

Bài thuốc lá mơ lông - trứng gà trị tiêu chảy

Lá mơ lông từ lâu được dùng trong dân gian để hỗ trợ giảm triệu chứng rối loạn tiêu hóa, trong đó có tiêu chảy. Kết hợp lá mơ lông với trứng gà khá phổ biến, nhưng cần hiểu đúng và dùng hợp lý để bảo đảm an toàn.
25/05/2026

Bổ sung kẽm có thực sự giúp cải thiện giấc ngủ và năng lượng?

Giấc ngủ là một hành vi sinh lý thiết yếu, giúp điều hòa hoạt động của cơ thể ở mọi lứa tuổi. Chất lượng giấc ngủ tốt có liên quan mật thiết đến trí nhớ, khả năng học tập và sức khỏe tinh thần. Tuy nhiên, theo thời gian, tình trạng rối loạn giấc ngủ ngày càng gia tăng, bao gồm ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA), hội chứng chân không yên (RLS), mất ngủ và thiếu ngủ kéo dài. Tỷ lệ rối loạn giấc ngủ ở người trẻ được ghi nhận khá cao, ảnh hưởng rõ rệt đến hiệu suất làm việc, năng suất cá nhân và tạo ra gánh nặng kinh tế lớn cho xã hội.
24/05/2026

4 loại rau xanh hỗ trợ giải độc và bảo vệ gan

Rau xanh cung cấp chất xơ, vitamin và chất chống oxy hóa giúp giảm gánh nặng cho gan. Một số loại rau phổ biến có thể hỗ trợ chức năng gan giải độc, nên ăn luân phiên hàng ngày.
24/05/2026

Phòng tránh ung thư: Những thói quen nhỏ tạo nên sự khác biệt lớn

Ung thư hiện là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu tại Việt Nam và trên thế giới. Tuy nhiên, khoảng 30–50% các trường hợp ung thư có thể phòng ngừa được thông qua thay đổi lối sống.
23/05/2026

Điều gì xảy ra với đường huyết khi ăn gạo lứt?

Nhiều người lo ngại việc ăn tinh bột sẽ làm tăng đường huyết nhưng gạo lứt lại mang đến một phản ứng hoàn toàn khác biệt. Vậy điều gì xảy ra với đường huyết khi ăn gạo lứt?