Những yếu tố nguy cơ gây COPD

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính COPD khi phát hiện và điều trị ở giai đoạn sớm có thể tránh được các tổn thương phổi, các vấn đề hô hấp, thậm chí là suy tim. Vậy các yếu tố nguy cơ của bệnh là gì?

Theo Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ, CDC, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) là nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ 4 ở Mỹ. Căn bệnh này giết chết hơn 120.000 người Mỹ mỗi năm, tức là cứ 4 phút lại có 1 người chết vì COPD, và con số này đang ngày càng gia tăng.

Tính đến năm 2011, có khoảng 12 triệu người Mỹ được chẩn đoán COPD. Con số đó hiện nay có thể là 16 triệu người và 12 triệu người khác bị bệnh mà chưa được biết đến.

COPD tiến triển từ từ và nặng dần theo thời gian. Ở giai đoạn sớm, bệnh có thể không gây ra triệu chứng nào. Nếu bệnh được phát hiện và điều trị ở giai đoạn này có thể tránh được các tổn thương phổi, các vấn đề hô hấp, thậm chí là suy tim. Bước đầu tiên là cần phát hiện các yếu tố nguy cơ gây phát triển bệnh.

Hút thuốc lá

Yếu tố nguy cơ chính của COPD là hút thuốc, nó gây ra khoảng 90% các trường hợp tử vong do COPD. Những người hút thuốc có nguy cơ chết vì bệnh tăng gấp 13 lần so với những người không hút thuốc.

Tiếp xúc với thuốc lá thời gian dài đặc biệt nguy hiểm. Nếu bạn hút thuốc lá càng nhiều năm và số lượng càng nhiều thì nguy cơ của bạn càng cao. Hút thuốc lá thụ động cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Ô nhiễm không khí

Tiếp xúc với không khí ô nhiễm trong thời gian dài cũng làm tăng nguy cơ mắc COPD. Ô nhiễm không khí trong nhà bao gồm khói thải ra từ quá trình nấu ăn, sưởi ấm, ví dụ như bếp củi thông khí kém, bếp than. Chất lượng không khí trong nhà đóng vai trò quan trọng trong tiến triển của bệnh COPD ở các nước phát triển.

Nhưng ô nhiễm không khí ở đô thị ví dụ như giao thông và ô nhiễm liên quan đến đốt cháy gây ra những nguy cơ sức khỏe lớn trên toàn thế giới.

Các chất hóa học và khói bụi liên quan đến nghề nghiệp

Tiếp xúc với khói bụi và các chất hóa học công nghiệp kéo dài có thể gây kích thích và gây viêm đường hô hấp và phổi, làm tăng nguy cơ mắc COPD. Những người làm nghề thường xuyên phải tiếp xúc với khói bụi và các chất độc hại như công nhân khai thác than, có nguy cơ cao phát triển bệnh. Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng những nguy cơ liên quan đến nghề nghiệp chiếm khoảng 19,2% tổng số người mắc COPD và chiếm 31,1% những người không hút thuốc lá và mắc bệnh.

Yếu tố liên quan đến gen

Ở một vài trường hợp, các yếu tố về gen có thể gây bệnh ở những người không hút thuốc và không tiếp xúc với hóa chất. Rối loại về gen gây thiếu protein α1-antitrypsin (AAT).

Tuổi

COPD hay gặp ở những người từ 40 tuổi trở lên có tiền sử hút thuốc lá. Tỉ lệ mắc bệnh gia tăng theo tuổi.

Mặc dù tuổi tác là không thể thay đổi được nhưng bạn có thể có những biện pháp để sống khỏe. Nếu bạn có những yếu tố nguy cơ của COPD, hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ.

Theo khuyến cáo, bạn nên đến khám bác sĩ nếu bạn ở độ tuổi trên 45, có thành viên trong gia đình mắc bệnh hoặc đang hút thuốc lá, đã từng hút thuốc lá. Phát hiện sớm COPD là chìa khóa trong điều trị bệnh.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 5 hiểu lầm về bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính COPD

Viện y học ứng dụng Việt Nam

Theo Healthline

Từ khóa:

Bình luận

Tin mới

12/10/2026

Chăm sóc và phục hồi làn da bị cước, nẻ gót tay chân ở trẻ nhỏ

Mùa đông tới mang theo không khí khô lạnh khiến làn da vốn mỏng manh của trẻ nhỏ phải đối mặt với nhiều vấn đề sức khỏe. Hiện tượng nẻ gót, bong tróc hay cước tay chân ở trẻ nhỏ là nỗi trăn trở hàng đầu của nhiều bậc phụ huynh. Những vết bong nẻ không chỉ làm bé đau rát, ngứa ngáy mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt, giấc ngủ và sự phát triển toàn diện của trẻ. Việc nhận biết rõ nguyên nhân, dấu hiệu và nắm chắc quy trình chăm sóc da chuẩn khoa học sẽ giúp cha mẹ chủ động bảo vệ toàn diện cho bé trong những ngày giá rét.
12/10/2026

Cách giúp đậu dễ tiêu hóa hơn

Mọi người thường tránh ăn đậu vì chúng được biết là gây đầy hơi và chướng bụng. Điều này xảy ra vì đậu chứa một loại đường phức tạp gọi là galacto-oligosaccharide (GOS), một dạng carbohydrate mà các enzyme tiêu hóa của con người không thể phân giải hoàn toàn. Thay vào đó, GOS được vi khuẩn trong ruột già lên men, và sinh ra sản phẩm phụ là khí, gây đầy hơi. Mặc dù không có loại thực phẩm nào có thể ngăn ngừa hoàn toàn tình trạng đầy hơi do đậu gây ra, nhưng việc kết hợp đậu với một số loại thực phẩm cụ thể có thể cải thiện tiêu hóa.
11/10/2026

Thói quen đọc sách giúp giảm nguy cơ bệnh Alzheimer

Làm thế nào để giữ cho trí óc luôn minh mẫn và nhạy bén khi tuổi tác ngày một tăng? Câu trả lời có thể đơn giản nằm ngay trên những trang sách. Đọc sách không chỉ là một hình thức giải trí tuyệt vời mà còn là bài tập hoàn hảo cho não bộ, giúp duy trì sức khỏe tinh thần, bảo vệ trí nhớ và đặc biệt là giảm nguy cơ mắc bệnh Alzheimer.
11/10/2026

Ăn mỡ lợn giảm cân hay tăng cân?

Mỡ lợn lâu nay bị coi là 'thủ phạm' gây tăng cân. Tuy nhiên nghiên cứu cho thấy chuột ăn mỡ lợn tích lũy mỡ thấp hơn dầu thực vật. Đâu là sự thật?
11/10/2026

Cảnh giác bệnh đường hô hấp mùa giao mùa

Giao mùa là thời điểm chuyển giao giữa hai mùa trong năm, khi nhiệt độ, độ ẩm, và hướng gió thay đổi thất thường. Đây cũng chính là giai đoạn mà cơ thể con người dễ bị “sốc nhiệt” – khi chưa kịp thích nghi với điều kiện thời tiết mới. Chính vì vậy, thời điểm này luôn là “cao điểm” của các bệnh lý về đường hô hấp, đặc biệt là ở trẻ em, người cao tuổi và người có hệ miễn dịch yếu. Nếu không chuẩn bị kỹ, các bệnh này không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe mà còn có thể bùng phát thành dịch, lây lan nhanh trong cộng đồng.
10/10/2026

5 thói quen giúp giảm nguy cơ ung thư hiệu quả

Ung thư luôn là nỗi lo lớn của nhiều gia đình, nhưng căn bệnh này hoàn toàn không phải do "may rủi" quyết định. Chúng ta hoàn toàn có thể chủ động phòng ngừa từ 30-50% nguy cơ mắc bệnh chỉ nhờ việc điều chỉnh thói quen hằng ngày. Việc duy trì một lối sống lành mạnh chính là "lá chắn" tự nhiên giúp củng cố hệ miễn dịch và bảo vệ tế bào hiệu quả. Trong bài viết dưới đây, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ 5 cách ngăn ngừa ung thư đơn giản nhưng mang lại lợi ích lâu dài cho sức khỏe của bạn và gia đình.
10/10/2026

Mướp đắng tốt cho sức khỏe thế nào?

Mướp đắng là thực phẩm phổ biến nhưng được nhiều người ưa chuộng vì những công dụng tốt cho sức khỏe.
10/10/2026

Bệnh ho gà - Mối nguy hiểm cho trẻ nhỏ trong mùa đông

Ho gà là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn Bordetella pertussis gây ra, lây lan chủ yếu qua đường hô hấp. Bệnh đặc trưng bởi những cơn ho kéo dài, dữ dội và dai dẳng, thường kết thúc bằng tiếng “rít” đặc trưng khi hít vào. Ho gà có thể gây biến chứng nghiêm trọng, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người già và những người có hệ miễn dịch yếu. Việc tiêm vắc xin đầy đủ và phát hiện sớm đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa và kiểm soát căn bệnh này.