Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Hội chứng suy nhược do HIV

Hội chứng suy nhược do HIV được định nghĩa là quá trình sụt cân tiến triển, ngoài mong muốn, thường thấy ở bệnh nhân HIV.

Hội chứng suy nhược do HIV

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) đã phân loại hội chứng suy nhược do HIV như một điều kiện để xác định AIDS vào năm 1987, và đã được xác định theo các tiêu chí sau:

  • Giảm ít nhất 10% trọng lượng cơ thể;
  • Sụt cân xảy ra cùng với tình trạng tiêu chảy mạn tính
  • Sụt cân xảy ra đồng thời với tình trạng sốt
  • Sụt cân trong thời gian ít nhất 30 ngày;
  • Sụt cân mà không phải là do một tình trạng nào khác ngoài HIV.

Không nên nhầm lẫn sụt cân với việc giảm cân. Giảm cân (weight loss) là mất đi khối lượng chung của toàn cơ thể, còn sụt cân (wasting) là sự giảm cả về kích thước và khối lượng cơ thể, đáng chú ý nhất là giảm khối lượng cơ. Ví dụ, một trường hợp có thể xảy ra là người có HIV có thể giảm đáng kể khối lượng cơ trong khi lại tăng chất béo trong cơ thể.

Nguyên nhân gì gây ra hội chứng suy nhược do HIV?

Trong thời kỳ nhiễm HIV, cơ thể có thể tiêu thụ rất nhiều năng lượng dự trữ. Thực tế, các nghiên cứu đã chỉ ra rằng những người nhiễm HIV - ngay cả những người vẫn còn khoẻ và không có triệu chứng - sẽ đốt cháy trung bình nhiều hơn 10% calo so với những người bình thường. Vì protein dễ chuyển đổi thành năng lượng hơn chất béo nên cơ thể sẽ chuyển hóa protein tại cơ đầu tiên khi nguồn cung cấp năng lượng cho cơ thể cạn kiệt hoặc không đủ.

Sự cạn kiệt protein huyết thanh có thể là do suy dinh dưỡng hoặc rối loạn hấp thu – tình trạng mà cơ thể không thể hấp thụ chất dinh dưỡng.

Trong các trường hợp suy nhược do HIV, tiêu chảy mãn tính thường đi kèm với sự giảm hấp thu dinh dưỡng và có thể là kết quả của việc nhiễm HIV vì vi rút HIV sẽ gây tổn thương các mô niêm mạc ruột.

Sự mất khối cơ sẽ xảy ra từ từ và thường được ghi nhận ở người bị AIDS, mặc dù nó có thể xảy ra ở bất kỳ giai đoạn nào của quá trình nhiễm HIV.

Suy nhược do HIV và Điều trị Kháng Vi-rút HIV

Trước khi phối hợp điều trị ARV tỷ lệ suy nhược ở người bệnh HIV ước tính cao đến 37%. Một số nghiên cứu cho thấy rằng, khi điều trị ARV, tỷ lệ bị suy nhược sẽ giảm chỉ còn từ 20% đến 34% bệnh nhân.

Trong khi ARV được biết là cải thiện tình trạng sụt cân và suy dinh dưỡng ở những người HIV, nhưng ARV có thể không thực sự có thể ngăn ngừa việc mất khối cơ hoặc không thể hồi phục được việc mất khối cơ sau khi cân nặng được phục hồi. Vấn đề khiến nhiều người có HIV lo lắng là mất khối cơ sẽ làm tăng nguy cơ tử vong. Ước tính, mất 3% khối cơ sẽ bắt đầu làm tăng nguy cơ tử vong và mất trên 10% khối cơ sẽ làm tăng nguy cơ tử vong lên từ 4-6 lần.

Điều trị và dự phòng suy nhược do HIV

Hiện nay không có phương pháp tiếp cận chuẩn để điều trị suy nhược do HIV vì thường có những nhân tố chồng chéo góp phần vào tình trạng này (ví dụ: bệnh đồng thời, tác dụng điều trị thuốc, suy dinh dưỡng). Tuy nhiên, có những hướng dẫn chung để kiểm soát hiệu quả tình trạng suy dược do HIV:

  • Bắt đầu sử dụng ARV để giảm nguy cơ nhiễm trùng cơ hội, bao gồm cả các nhiễm trùng đường tiêu hóa.
  • Điều chỉnh chế độ ăn uống để tăng lượng calo lên 10% (và lên đến 30% ở những người hồi phục sau bệnh tật). Thực hiện chế độ ăn uống cân bằng, bao gồm giữ nguyên lượng chất béo, carbohydrate và protein. Tiến hành truyền thông và tư vấn dinh dưỡng cho những người mắc phải các vấn đề về cân nặng (ví dụ như cân nặng thấp hoặc mắc phải hội chứng chuyển hóa) hoặc với những người không thể tiếp cận tới nguồn thực phẩm lành mạnh. 
  • Đảm bảo tập thể dục thường xuyên, tập trung vào việc tập luyện có sức cản để xây dựng hoặc duy trì cơ bắp. 
  • Các sản phẩm dinh dưỡng lỏng có thể hữu ích cho những người gặp khó khăn khi ăn thức ăn cứng hoặc những người ăn nhưng không thể tăng cân. Tuy nhiên, giống như thực phẩm chức năng, các sản phẩm này không thể  thay thế một chế độ ăn uống hợp lý, cân bằng.
  • Mặc dù việc uống đa vitamin hàng ngày được khuyếnnghị để đảm bảo nhu cầu dinh dưỡng, nhưng có rất ít bằng chứng cho thấy việc này có hiệu quả với những người bị suy nhược do HIV.
  • Trong trường hợp tiêu chảy dai dẳng hoặc mãn tính, cần tiến hành chẩn đoán lâm sàng và chẩn đoán xác định. Thuốc chống tiêu chảy nên được kê đơn để giúp làm giảm tần số hoặc giảm mức độ nghiêm trọng của tình trạng tiêu chảy. Thuốc Mytesi (crofelemer) đã được Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ phê duyệt trong năm 2012 để điều trị tiêu chảy ở những người có HIV.
  • Trong trường hợp suy nhược nghiêm trọng, việc sử dụng hoóc môn tăng trưởng của người (GH) có thể giúp khôi phục khối lượng cơ trong một số trường hợp, mặc dù việc điều trị rất tốn kém và hiệu quả sẽ giảm xuống khi ngừng điều trị.

Tham khảo thêm thông tin trong bài viết: Kiểm soát phản ứng phụ của việc điều trị HIV

Bình luận
Tin mới
  • 22/09/2020

    8 thực phẩm giúp tăng cường testosterone cho cơ thể

    Testosterone là 1 loại hormone ở nam giới có ảnh hưởng đến rất nhiều khía cạnh của sức khỏe không chỉ về mặt tình dục. Vậy làm cách nào để tăng lượng hormone này bằng cách tự nhiên và an toàn?

  • 21/09/2020

    Vì sao bạn nên ăn rau cần tây mỗi ngày?

    Cần tây là một loại rau quen thuộc với bữa ăn hàng ngày của nhiều gia đình. Loại rau này mang lại rất nhiều dưỡng chất thiết yếu cho cơ thể nên có khả năng phòng một số bệnh nguy hiểm.

  • 21/09/2020

    Dầu lạc thực sự tốt cho sức khỏe tim mạch?

    Dầu lạc là loại dầu thực vật được lựa chọn phổ biến để nấu ăn ở nhiệt độ cao. Theo nghiên cứu, mặc dù dầu đậu phộng có một số đặc tính đem lại lợi ích cho sức khỏe tim mạch tuy nhiên vẫn còn tiềm ẩn một số nhược điểm bạn cần lưu ý.

  • 21/09/2020

    Dấu hiệu cảnh báo ung thư tiền liệt tuyến

    Nếu ung thư tiền liệt tuyến được phát hiện và điều trị sớm, người bệnh có thể sống được nhiều năm, thậm chí có thể chữa khỏi hoàn toàn. Nam giới nên theo dõi sức khỏe thường xuyên để đề phòng dấu hiệu ung thư tiền liệt tuyến.

  • 21/09/2020

    Bà bầu ăn su su có tốt không?

    Su su là một trong những thực phẩm cung cấp rất nhiều vitamin và khoáng chất tốt cho sức khỏe. Thế nhưng đối với phụ nữ mang thai, liệu thực phẩm này có mang lại lợi ích và đảm bảo an toàn cho thai nhi?

  • 21/09/2020

    “Điểm mặt” những thói quen tai hại gây tắc nghẽn lỗ chân lông

    Lỗ chân lông bị tắc nghẽn là nguyên nhân khiến bạn nổi nhiều mụn, da sần sùi, xuất hiện nhiều nếp nhăn và nhanh lão hóa hơn. Chính những thói quen thường ngày tưởng như vô hại của bạn lại bất ngờ là “thủ phạm” gây tắc nghẽn lỗ chân lông.

  • 21/09/2020

    Nên làm gì nếu bạn lỡ ăn trước khi xét nghiệm máu?

    Trước khi xét nghiệm máu, bạn sẽ được yêu cầu phải nhịn ăn trước khi xét nghiệm. Thời gian nhịn ăn sẽ phụ thuộc vào các loại xét nghiệm máu khác nhau, thông thường là từ 8-12 tiếng.

  • 20/09/2020

    Rượu bia giúp bạn chìm vào giấc ngủ nhanh hơn chứ không giúp bạn ngủ ngon hơn!

    Một số người tìm đến các đồ uống có chứa cồn như rượu, bia với mong muốn có giấc ngủ ngon hơn mỗi đêm. Tuy nhiên, điều này không hẳn chính xác.

Xem thêm