Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Kiểm soát khó thở ở bệnh nhân giai đoạn cuối cuộc đời

Bài viết này sẽ giải thích cho bạn khó thở là gì, nguyên nhân gây khó thở cũng như các điều trị/can thiệp dùng thuốc hoặc không dùng thuốc có thể giúp bệnh nhân dễ thở hơn.

Kiểm soát khó thở ở bệnh nhân giai đoạn cuối cuộc đời

Khó thở là gì?

Khó thở là tình trạng thở dốc, hụt hơi hoặc mất nhiều sức mới có thể thở được, thường xảy ra bất ngờ. Những người bị khó thở thường miêu tả cơn khó thở bằng các từ ngữ như ngực căng tức, cố hít thở hoặc cảm thấy không thở được.

Trong một số trường hợp, nhịp thở của bệnh nhân sẽ tăng lên và ngực của họ có thể co thắt do bệnh nhân cố gắng lấy đủ không khí khi thở. 

Nguyên nhân gây khó thở?

Có nhiều nguyên nhân gây khó thở ở bệnh nhân giai đoạn cuối. Thông thường, nguyên nhân liên quan trực tiếp đến tình trạng bệnh của bệnh nhân - đặc biệt nếu bệnh nhân có mắc các bệnh liên quan đến hệ hô hấp, ví dụ như ung thư phổi và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Khó thở có thể xảy ra do nguyên nhân thứ phát, ví dụ viêm phổi hoặc hóa trị. Thông thường, nhiều yếu tố sẽ cùng góp phần dẫn đến tình trạng khó thở ở bệnh nhân giai đoạn cuối.

Ước tính khoảng 55-70% ở bệnh nhân giai đoạn cuối của cuộc đời thấy khó thở và một số bệnh nhân thấy tình trạng khó thở còn khiến họ cảm thấy khó chịu và lo lắng hơn là những cơn đau về mặt thể chất.

Sự lo lắng có thể gây nên biểu hiện về nhận thức, cảm xúc, thái độ và thể chất có thể làm tăng thêm tình trạng khó thở, do đó cần kiểm soát sự lo lắng của bệnh nhân.

Can thiệp y khoa với tình trạng khó thở

Do mục tiêu chăm sóc giảm nhẹ là cung cấp sự thoải mái cho bệnh nhân giai đoạn cuối. Trong những trường hợp này, nếu người thân của bạn bị khó thở, bạn nên liên hệ với bác sĩ điều trị ngay lập tức. Bác sĩ hoặc y tá sẽ hướng dẫn bạn cách tốt nhất để tạo sự thoải mái cho người bệnh. 

Điều trị/can thiệp y khoa với trong giai đoạn cuối thường tập trung vào cảm giác khó thở của bệnh nhân, ví dụ:

  • Oxy: cung cấp oxy thường là điều trị ban đầu
  • Thuốc: Nếu nguyên nhân gây khó thở là bệnh mạn tính, như COPD, thuốc được sử dụng cho bệnh này có thể được đánh giá lại và điều chỉnh nếu cần thiết.

Morphine thường được sử dụng để giảm khó thở, giảm nhịp thở, tăng độ sâu của hơi thở- tất cả đều có thể giảm mức độ lo lắng của bệnh nhân. Trong khi thuốc chống lo lắng giảm cảm giác lo lắng của bệnh nhân và tăng mức độ thoải mái, tuy nhiên chúng cũng có thể khiến khó thở nặng hơn.

Can thiệp khó thở không liên quan đến y khoa

Can thiêp không liên quan đến y khoa rất quan trọng trong điều trị khó thở và có thể được thực hiện kết hợp với điều trị y khoa hoặc trong khi bạn chờ sự trợ giúp y tế. Một số điều bạn có thể thực hiện bao gồm:

  • Làm mát phòng và đảm bảo bệnh nhân  mặc quần áo mỏng
  • Tăng độ ẩm cho phòng
  • Sử dụng quạt để thổi không khí trực tiếp vào mặt bệnh nhân, tạo cảm giác dễ chịu
  • Mở cửa sổ để cung cấp thêm không khí
  • Cho bệnh nhân ngồi thẳng trên giường và thở sâu
  • Thử kĩ thuật thư giãn như nghe nhạc, mát xa hoặc xoa bóp cho bệnh nhân. 
  • Khuyến khích động viên bệnh nhân để bệnh nhân yên tâm.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Giai đoạn cuối của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính

CTV Võ Dung - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Verywell
Bình luận
Tin mới
  • 19/11/2026

    Bệnh khàn tiếng kéo dài ở giáo viên và cách phòng ngừa hiệu quả

    Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.

  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

  • 18/11/2026

    Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế, Phó Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế

    Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.

  • 18/11/2026

    Bữa sáng ảnh hưởng thế nào đến trí nhớ và khả năng tập trung của trẻ?

    Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.

  • 17/11/2026

    Stress ảnh hưởng đến ham muốn tình dục như thế nào?

    Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.

  • 17/11/2026

    Những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ cần đi khám phụ khoa sớm

    Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?

  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

Xem thêm