Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Gluten và tiểu đường typ 1

Trong những thập kỷ gần đây, số người mắc tiểu đường tăng lên đột biến, không chỉ ảnh hưởng đến những người có tuổi mà còn mở rộng ra ở những lứa tuổi nhỏ hơn (trẻ em và vị thành niên).

Gluten và tiểu đường typ 1

Tỷ lệ người mắc tiểu đường đang ngày càng tăng lên, do vậy việc phòng ngừa tiểu đường càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Những năm gần đây, đã có những nghiên cứu đánh giá ảnh hưởng của gluten lên nguy cơ tiểu đường. Một câu hỏi luôn làm đau đầu các nhà nghiên cứu và cả những người quan tâm đến sức khỏe là: Chế độ ăn không có gluten liệu có giúp ngăn ngừa tiểu đường hay không?

Hãy cùng "soi" kỹ xem các nhà nghiên cứu đã tìm được gì nhé!  

Mối liên quan giữa Gluten- tiểu đường

Hệ miễn dịch nắm giữ nhiệm vụ vô vùng quan trọng trong việc phân biệt các tác nhân ngoại sinh hay nội sinh xâm nhập vào tế bào. Nếu quá trình này bị gián đoạn, cơ thể  bắt đầu tấn công lại chính các tế bào của cơ thể mình. Hiện tượng nguy hiểm này được gọi là quá trình tự miễn, gây nên những căn bệnh rất khó điều trị là bệnh tự miễn.

Cơ chế miễn dịch cũng chính là cơ chế trong bệnh tiểu đường typ 1, hệ miễn dịch tấn công lại chính tế bào beta ở tuyến tụy. Những tế bào beta này chịu trách nhiệm cho việc tiết ra hormone insulin, loại hormone chịu trách nhiệm kiểm soát và điều hòa đướngf máu trong cơ thể. Do vậy, một khi tế bào beta bị hỏng hóc thì việc điều hòa đường máu sẽ không hiệu quả. Hậu quả là những người mắc tiểu đường typ 1 phải phụ thuộc vào việc tiêm insulin để duy trì lượng đường huyết trong máu.

Một vài nghiên cứu đã đề cập đến mối liên quan giữa gluten và tiểu đường. Những trẻ bị bệnh không dung nạp gluten (celiac) có nguy cơ mắc tiểu đường typ 1 cao gấp 2,4 lần so với những trẻ không mắc. Thêm vào đó, các bệnh nhân phát hiện ra bệnh celiac muộn cũng có nguy cơ mắc các bệnh tự miễn cao hơn những bệnh nhân được chẩn đoán sớm. Điều đó gợi ý rằng tiếp xúc với gluten có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tự miễn chẳng hạn như tiểu đường typ 1.

Còn những người  không mắc bệnh celiac thì sao? Những bằng chứng nghiên cứu trên những người không bị celiac rất ít và chủ yếu là nghiên cứu thực nghiệm (trên động vật).

Liệu rằng lúa mỳ có trở  nên nguy hiểm?

Một nhóm các nhà nghiên cứu ở Israel đã kiểm tra thử khả năng gây bệnh tiểu đường của bột lúa mỳ ngày nay và so sánh với bột  mỳ từ những giống lúa mỳ truyền thống. Họ phát hiện ra rằng, những con vật được ăn  bột lúa mỳ truyền thống có nguy cơ mắc tiểu đường typ 1  thấp hơn so với  những con vật được nuôi bằng bột lúa mỳ hiện đại ngày nay.

Đây không phải là nghiên cứu đầu tiên phát  hiên ra sự khác nhau của lúa mỳ hiện đại và lúa mỳ truyền thống. Một  nhóm nghiên cứu khác đến từ Hà Lan cũng tìm ra  rằng lúa mỳ hiện đại ngày nay có thể làm gia tăng nguy cơ kém dung nạp gluten ở con người.

Rất nhiều năm trước đây các nhà khoa học đã có những hiểu biết nhất định về việc thức ăn ảnh hưởng đến hệ miễn dịch như thế nào ở trẻ nhỏ. Trong một nghiên cứu, các nhà khoa học theo dõi những trẻ em có nguy cơ bị tiểu đường typ 1 từ lúc sinh ra đến khi được gần 5 tuổi, đã nhận thấy việc trẻ tiếp xúc với các loại ngũ cốc (lúa mỳ, lúa mạch, gạo) trước 3 tháng hoặc sau 7 tháng tuổi có xu hướng nguy cơ mắc bệnh tự miễn tuyến tụy cao hơn các trẻ bắt đầu ăn dặm từ lúc  4-6 tháng tuổi.

Tuy nhiên, cần thêm rất nhiều nghiên cứu để khẳng định chắc chắn liệu gluten có liên quan gì đến tiểu đưởng typ 1 và typ 2 hay không.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Hiểu lầm về chế độ ăn không chứa gluten

Ts.Bs.Trương Hồng Sơn - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Tổng hợp từ Chriskresser
Bình luận
Tin mới
  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 15/11/2026

    Vaccine cúm – Tầm quan trọng của tiêm chủng trong mùa đông

    Mùa đông là thời điểm virus cúm hoạt động mạnh, khiến số ca mắc tăng nhanh, đặc biệt ở người già, trẻ nhỏ và người có bệnh mạn tính. Tiêm vaccine cúm không chỉ giúp phòng bệnh hiệu quả mà còn giảm nguy cơ biến chứng nặng, nhập viện và tử vong trong mùa dịch.

  • 14/11/2026

    Dấu hiệu rụng trứng và cách xác định ngày dễ thụ thai

    Rụng trứng là thời điểm noãn trưởng thành được phóng ra khỏi buồng trứng và có thể gặp tinh trùng để thụ tinh. Nhận biết đúng các dấu hiệu rụng trứng giúp các cặp vợ chồng xác định khoảng thời gian có khả năng thụ thai cao nhất trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt.

  • 14/11/2026

    Rhino Virus – Nguyên nhân gây cảm trong lúc giao mùa

    Đây là một nguyên nhân gây bệnh cảm lạnh và viêm hô hấp thường gặp ở vào thời tiết ẩm ướt, thời tiết đặc trưng trong lúc giao mùa đông sang xuân.

  • 13/11/2026

    Hội chứng alpha-gal là gì?

    Hội chứng alpha-gal (AGS) là một dạng dị ứng nghiêm trọng, có khả năng đe dọa tính mạng, được kích hoạt bởi vết cắn của ve và gây ra dị ứng với một phân tử đường có trong thịt, các sản phẩm từ động vật có vú. Cùng tìm hiểu về hội chứng alpha-gal qua bài viết sau!

  • 13/11/2026

    Cách phòng ngừa "nước ăn chân" và ghẻ lở mùa mưa lũ

    Mùa mưa lũ không chỉ mang đến thiệt hại về tài sản và môi trường sống mà còn tạo ra môi trường lý tưởng cho nhiều loại bệnh da liễu phát triển mạnh. Nước ngập bẩn chứa hỗn hợp vi khuẩn, vi nấm, ký sinh trùng và hóa chất trở thành mối đe dọa nghiêm trọng đối với hàng rào bảo vệ tự nhiên của da.

  • 12/11/2026

    Hội chứng dị ứng miệng (OAS) khi ăn trái cây sống

    Nhiều người thường cảm thấy ngứa rát môi, sưng nhẹ lưỡi hoặc ngứa cổ họng ngay khi cắn một miếng táo, đào, dưa hấu hay dưa chuột sống. Đây không phải là ngộ độc thực phẩm mà là biểu hiện của Hội chứng dị ứng miệng (OAS) - một phản ứng chéo kỳ lạ giữa phấn hoa và thực phẩm.

Xem thêm