Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Giúp đỡ người thân vượt qua trầm cảm nhẹ

Trầm cảm là căn bệnh suy nhược có thể đến với bất kì ai, vào bất cứ thời điểm nào trong đời. Ngay cả dạng trầm cảm nhẹ nhất cũng có thể khiến tâm trạng chúng ta chuyển biến xấu và khi đó, hơn bao giờ hết, bạn sẽ cần sự trợ giúp của những người thân.

Giúp đỡ người thân vượt qua trầm cảm nhẹ

Nếu đã từng một lần rơi vào tình trạng trầm cảm, bạn có thể hiểu cảm giác buồn chán, mất hết sự hứng khởi và năng lượng cho bất cứ một hoạt động gì, luôn cảm thấy vô vọng và cô đơn. Nếu người thân yêu của bạn đột ngột có vẻ ủ rũ, chán nản kéo dài hàng tuần, có thể đó là biểu hiện bắt đầu của trầm cảm. Đôi khi, bạn sẽ cảm thấy mình vô dụng và không biết làm cách nào để giúp đỡ người thân của mình. 

May mắn rằng, có rất nhiều cách để bạn giúp đỡ người thân trong những trường hợp như vậy. Dưới đây là năm điều bạn có thể làm để cùng với người thân giảm bớt gánh nặng tinh thần và vượt qua căn bệnh trầm cảm.

Gợi mở vấn đề đúng cách

Đây là điều tốt nhất và sớm nhất bạn có thể làm khi nhận thấy người thân đang rơi vào trạng thái trầm cảm. Hãy cùng nhau nói chuyện về điều đó một cách cởi mở, nhẹ nhàng và thân thiết. Cũng giống như việc một vết thương nhỏ cần phải xử lý sớm để tránh những tổn thương nặng nề hơn, bạn không thể cứ thế làm ngơ trước một vấn đề nghiêm trọng như trầm cảm – ngay cả khi bạn nghĩ rằng các dấu hiệu chỉ ở mức độ nhẹ.

Nếu bạn không biết làm cách nào để mở lời, hãy thử cách này: thay vì phản ứng tiêu cực về suy nghĩ hoặc cảm xúc của người thân lúc đó (VD: “tại sao anh/em không bao giờ muốn đi xem phim?” hay “tại sao anh/em lại hét vào mặt tôi?”) hãy thử hỏi một câu hỏi khiến anh ấy hoặc cô ấy nghĩ rằng cảm xúc của họ không phải là điều sai trái. Chẳng hạn, “Anh gần đây có vẻ mệt mỏi và xuống tinh thần, anh có muốn tâm sự không?”. Câu hỏi này sẽ mở ra một cuộc hội thoại, mở ra cánh cửa của sự chân thật, có thể giúp bạn tìm thấy gốc rễ vấn đề.

Cùng nhau đi ra khỏi nhà

Trầm cảm luôn khiến mọi người cảm thấy bất lực, nhưng thực tế chúng ta có khả năng kiểm soát tốt hơn nhiều. Một số những hoạt động thường ngày rất đỗi bình thường của cuộc sống có tác động mạnh mẽ trong việc giảm trầm cảm. Một trong những triệu chứng điển hình của trầm cảm là tự cô lập với xã hội và điều này thường khiến nạn nhân có tâm trạng tồi tệ hơn.

Vì vậy, hãy giúp người thân của bạn tham gia những hoạt động xã hội nhiều nhất có thể, như: gặp gỡ những người mà họ yêu quý, lên kế hoạch một bữa ăn tối ấm cúng hoặc gợi ý người thân đi chơi với hội bạn. Đó là những việc rất đơn giản mà người đó cần để cải thiện tâm trạng. Hãy đi cùng với họ nếu cần thiết.

Lên kế hoạch đi bộ vào buổi sáng

Không khí trong lành và ánh sáng trong trẻo vào buổi sáng có thể là liều thuốc chống trầm cảm hữu hiệu. Kể cả đi bộ ngắn vào một ngày không nhiều nắng cũng  đủ để tạo sự thay đổi cho tâm trạng.

Đi bộ cũng có tác dụng kép. Một trong những phương diện của liệu pháp hành vi nhận thức là “kích hoạt hành vi” – giúp đỡ ai đó bắt đầu lại những việc họ từng làm. Đi bộ vào buổi sáng giúp người thân của bạn có thêm vitamin D từ mặt trời – giúp thúc đẩy tâm trạng và đồng thời giúp họ thực hiện các hoạt động ngoài trời. Các hành vi thay đổi bản thân cũng sẽ trở nên dễ dàng hơn nếu có ai đó đồng hành.  

Tập luyện cùng nhau

Những ai bị căng thẳng một khi bắt đầu tập luyện sẽ có cảm giác không muốn dừng lại sau khi họ nhận được lợi ích cải thiện tâm trạng, cảm xúc từ các bài thể dục.

Luyện tập thể dục có lợi ích đáng kể đối với trầm cảm nhẹ. Thay vì cố gắng thúc giục họ tập luyện thường xuyên, hãy nói với họ: “Anh trông khá lên nhiều khi chăm chỉ tập luyện”. Sự hỗ trợ từ những người xung quanh cũng có vai trò quan trọng. Điều này giúp người trầm cảm có nhiều sự cam kết hơn khi luyện tập. 

Gợi ý gặp chuyên gia tâm lý

Một khi người thân cởi mở về cảm giác của họ, hãy gợi ý xem họ có sẵn sàng gặp ai đó để khắc phục tâm trạng của mình không. Thực sự không dễ để phân biệt giữa trầm cảm nhẹ và cảm giác đau buồn do một tình huống cụ thể nào đó (mất đi người thân, đổ vỡ trong mối quan hệ tình cảm hoặc sau khi phẫu thuật...). Cũng rất khó để biết trầm cảm nhẹ thực sự là gì. Chuyên gia tâm lý có thể nhận biết các yếu tố như triệu chứng, tình trạng sức khỏe và tiền sử gia đình để đưa ra chẩn đoán chính xác và kế hoạch khắc phục.

Mọi người có xu hướng sợ liệu pháp tâm lý hay việc phải đến gặp bác sĩ tâm lý. Tuy nhiên, các nghiên cứu đã gợi ý rằng một buổi tư vấn tâm lý cũng có tác dụng giống như thuốc chống trầm cảm. Hãy đảm bảo người thân của bạn nghĩ rằng bạn ủng hộ quyết định của họ. Những người cảm thấy không được hỗ trợ bởi gia đình thường tăng nguy cơ tiến triển trầm cảm, theo nghiên cứu của Đại học Michigan. Hãy lưu ý điều đó và cân nhắc thái độ của bản thân, đó là yếu tố quan trọng để giúp đỡ người thân của mình.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Ảnh hưởng của trầm cảm lên cơ thể

Ths.Bs.Trần Thu Nguyệt - Viện Y học ứng dụng Việt Nam
Bình luận
Tin mới
  • 22/11/2026

    Thoái hóa điểm vàng dạng teo địa lý: Bệnh tiến triển như thế nào và có thể kiểm soát ra sao?

    Thoái hóa hoàng điểm dạng teo địa lý là giai đoạn tiến triển của thoái hóa điểm vàng thể khô, có thể gây mất thị lực trung tâm vĩnh viễn. Vậy bệnh tiến triển theo thời gian như thế nào và người bệnh có thể làm gì để bảo tồn thị lực còn lại?

  • 21/11/2026

    Ngừng đột ngột thuốc giảm cân GLP-1 có thể làm tăng nguy cơ đau tim và đột quỵ

    Một nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn theo dõi người bệnh sau khi ngưng sử dụng các loại thuốc giảm cân nhóm GLP-1 (như Ozempic, Wegovy, Mounjaro) vừa đưa ra lời cảnh báo: các lợi ích bảo vệ tim mạch có thể biến mất nhanh chóng sau khi dừng thuốc, đi kèm với nguy cơ biến cố nhồi máu cơ tim và đột quỵ tăng tới 22%.

  • 21/11/2026

    Rối loạn cương dương ở nam giới trẻ: Nguyên nhân và cách khắc phục

    Rối loạn cương dương không còn là vấn đề riêng của nam giới lớn tuổi. Ngày càng nhiều nam giới trẻ gặp phải tình trạng này do lối sống và áp lực tâm lý. Vậy nguyên nhân do đâu và làm thế nào để cải thiện?

  • 20/11/2026

    Nhịn ăn gián đoạn: Cơ chế, lợi ích và những người không nên áp dụng

    Nhịn ăn gián đoạn là chế độ ăn tập trung vào thời điểm ăn thay vì loại thực phẩm được ăn. Một số nghiên cứu ghi nhận lợi ích đối với cân nặng và chuyển hóa, tuy nhiên phương pháp này không phù hợp với tất cả mọi người.

  • 20/11/2026

    Xem tivi quá nhiều ở tuổi 40-50 có thể ảnh hưởng đến sức khỏe não bộ

    Nhiều người coi việc xem tivi là cách thư giãn sau một ngày làm việc mệt mỏi. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy thói quen này ở độ tuổi trung niên có thể để lại hậu quả không nhỏ cho não bộ khi về già.

  • 19/11/2026

    Liệt mặt hai bên: Những điều cần biết

    Liệt mặt hai bên là tình trạng yếu cơ ở cả hai bên mặt cùng lúc, đây là tình trạng bệnh lý hiếm gặp và thường là dấu hiệu cảnh báo một bệnh lý tiềm ẩn về toàn thân, thần kinh hoặc nhiễm trùng cần được thăm khám kỹ lưỡng. Cùng tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết sau!

  • 19/11/2026

    Bệnh khàn tiếng kéo dài ở giáo viên và cách phòng ngừa hiệu quả

    Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.

  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

Xem thêm