Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Giúp đỡ người thân vượt qua trầm cảm nhẹ

Trầm cảm là căn bệnh suy nhược có thể đến với bất kì ai, vào bất cứ thời điểm nào trong đời. Ngay cả dạng trầm cảm nhẹ nhất cũng có thể khiến tâm trạng chúng ta chuyển biến xấu và khi đó, hơn bao giờ hết, bạn sẽ cần sự trợ giúp của những người thân.

Giúp đỡ người thân vượt qua trầm cảm nhẹ

Nếu đã từng một lần rơi vào tình trạng trầm cảm, bạn có thể hiểu cảm giác buồn chán, mất hết sự hứng khởi và năng lượng cho bất cứ một hoạt động gì, luôn cảm thấy vô vọng và cô đơn. Nếu người thân yêu của bạn đột ngột có vẻ ủ rũ, chán nản kéo dài hàng tuần, có thể đó là biểu hiện bắt đầu của trầm cảm. Đôi khi, bạn sẽ cảm thấy mình vô dụng và không biết làm cách nào để giúp đỡ người thân của mình. 

May mắn rằng, có rất nhiều cách để bạn giúp đỡ người thân trong những trường hợp như vậy. Dưới đây là năm điều bạn có thể làm để cùng với người thân giảm bớt gánh nặng tinh thần và vượt qua căn bệnh trầm cảm.

Gợi mở vấn đề đúng cách

Đây là điều tốt nhất và sớm nhất bạn có thể làm khi nhận thấy người thân đang rơi vào trạng thái trầm cảm. Hãy cùng nhau nói chuyện về điều đó một cách cởi mở, nhẹ nhàng và thân thiết. Cũng giống như việc một vết thương nhỏ cần phải xử lý sớm để tránh những tổn thương nặng nề hơn, bạn không thể cứ thế làm ngơ trước một vấn đề nghiêm trọng như trầm cảm – ngay cả khi bạn nghĩ rằng các dấu hiệu chỉ ở mức độ nhẹ.

Nếu bạn không biết làm cách nào để mở lời, hãy thử cách này: thay vì phản ứng tiêu cực về suy nghĩ hoặc cảm xúc của người thân lúc đó (VD: “tại sao anh/em không bao giờ muốn đi xem phim?” hay “tại sao anh/em lại hét vào mặt tôi?”) hãy thử hỏi một câu hỏi khiến anh ấy hoặc cô ấy nghĩ rằng cảm xúc của họ không phải là điều sai trái. Chẳng hạn, “Anh gần đây có vẻ mệt mỏi và xuống tinh thần, anh có muốn tâm sự không?”. Câu hỏi này sẽ mở ra một cuộc hội thoại, mở ra cánh cửa của sự chân thật, có thể giúp bạn tìm thấy gốc rễ vấn đề.

Cùng nhau đi ra khỏi nhà

Trầm cảm luôn khiến mọi người cảm thấy bất lực, nhưng thực tế chúng ta có khả năng kiểm soát tốt hơn nhiều. Một số những hoạt động thường ngày rất đỗi bình thường của cuộc sống có tác động mạnh mẽ trong việc giảm trầm cảm. Một trong những triệu chứng điển hình của trầm cảm là tự cô lập với xã hội và điều này thường khiến nạn nhân có tâm trạng tồi tệ hơn.

Vì vậy, hãy giúp người thân của bạn tham gia những hoạt động xã hội nhiều nhất có thể, như: gặp gỡ những người mà họ yêu quý, lên kế hoạch một bữa ăn tối ấm cúng hoặc gợi ý người thân đi chơi với hội bạn. Đó là những việc rất đơn giản mà người đó cần để cải thiện tâm trạng. Hãy đi cùng với họ nếu cần thiết.

Lên kế hoạch đi bộ vào buổi sáng

Không khí trong lành và ánh sáng trong trẻo vào buổi sáng có thể là liều thuốc chống trầm cảm hữu hiệu. Kể cả đi bộ ngắn vào một ngày không nhiều nắng cũng  đủ để tạo sự thay đổi cho tâm trạng.

Đi bộ cũng có tác dụng kép. Một trong những phương diện của liệu pháp hành vi nhận thức là “kích hoạt hành vi” – giúp đỡ ai đó bắt đầu lại những việc họ từng làm. Đi bộ vào buổi sáng giúp người thân của bạn có thêm vitamin D từ mặt trời – giúp thúc đẩy tâm trạng và đồng thời giúp họ thực hiện các hoạt động ngoài trời. Các hành vi thay đổi bản thân cũng sẽ trở nên dễ dàng hơn nếu có ai đó đồng hành.  

Tập luyện cùng nhau

Những ai bị căng thẳng một khi bắt đầu tập luyện sẽ có cảm giác không muốn dừng lại sau khi họ nhận được lợi ích cải thiện tâm trạng, cảm xúc từ các bài thể dục.

Luyện tập thể dục có lợi ích đáng kể đối với trầm cảm nhẹ. Thay vì cố gắng thúc giục họ tập luyện thường xuyên, hãy nói với họ: “Anh trông khá lên nhiều khi chăm chỉ tập luyện”. Sự hỗ trợ từ những người xung quanh cũng có vai trò quan trọng. Điều này giúp người trầm cảm có nhiều sự cam kết hơn khi luyện tập. 

Gợi ý gặp chuyên gia tâm lý

Một khi người thân cởi mở về cảm giác của họ, hãy gợi ý xem họ có sẵn sàng gặp ai đó để khắc phục tâm trạng của mình không. Thực sự không dễ để phân biệt giữa trầm cảm nhẹ và cảm giác đau buồn do một tình huống cụ thể nào đó (mất đi người thân, đổ vỡ trong mối quan hệ tình cảm hoặc sau khi phẫu thuật...). Cũng rất khó để biết trầm cảm nhẹ thực sự là gì. Chuyên gia tâm lý có thể nhận biết các yếu tố như triệu chứng, tình trạng sức khỏe và tiền sử gia đình để đưa ra chẩn đoán chính xác và kế hoạch khắc phục.

Mọi người có xu hướng sợ liệu pháp tâm lý hay việc phải đến gặp bác sĩ tâm lý. Tuy nhiên, các nghiên cứu đã gợi ý rằng một buổi tư vấn tâm lý cũng có tác dụng giống như thuốc chống trầm cảm. Hãy đảm bảo người thân của bạn nghĩ rằng bạn ủng hộ quyết định của họ. Những người cảm thấy không được hỗ trợ bởi gia đình thường tăng nguy cơ tiến triển trầm cảm, theo nghiên cứu của Đại học Michigan. Hãy lưu ý điều đó và cân nhắc thái độ của bản thân, đó là yếu tố quan trọng để giúp đỡ người thân của mình.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Ảnh hưởng của trầm cảm lên cơ thể

Ths.Bs.Trần Thu Nguyệt - Viện Y học ứng dụng Việt Nam
Bình luận
Tin mới
  • 12/03/2026

    Cách giảm mỡ mặt - 8 mẹo hiệu quả giúp khuôn mặt thon gọn tự nhiên

    Bạn đang cảm thấy tự ti với đôi má bánh bao, nọng cằm hay vùng cổ kém thon gọn? Bạn không đơn độc. Mặc dù trên thị trường có rất nhiều loại đai định hình hay thiết bị massage được quảng cáo là "thần dược" giúp mặt thon gọn, nhưng thực tế có rất ít bằng chứng khoa học ủng hộ các phương pháp này.

  • 11/03/2026

    Tăng cường miễn dịch như thế nào cho đúng cách?

    Tăng cường miễn dịch đúng cách là một lộ trình dài hạn dựa trên việc giảm thiểu stress oxy hóa và duy trì hoạt động ổn định của các tế bào lympho. Các nghiên cứu về dược liệu học gần đây đã chỉ ra rằng, các hợp chất sinh học có trong thảo mộc truyền thống như Kim ngân hoa, Cúc hoa hay Cam thảo không chỉ có khả năng trung hòa gốc tự do mà còn hỗ trợ điều hòa các chất trung gian gây viêm.

  • 11/03/2026

    4 nguồn thực phẩm bù đắp lượng vitamin D bị thiếu hụt trong mùa đông

    Dù cơ thể có thể tự sản sinh vitamin D từ ánh nắng mặt trời nhưng thực phẩm cũng là một nguồn cung cấp vitamin D quan trọng giúp bù đắp sự thiếu hụt vitamin D trong những tháng thiếu nắng mùa đông.

  • 11/03/2026

    Đau thần kinh tọa vào mùa đông

    Khi trời trở lạnh, việc đau thần kinh tọa sẽ trở nên vô cùng đau đớn, đôi lúc còn có chuyển biến xấu. Thời tiết lạnh có thể làm các cơ cột sống của bạn co cứng lại, và cơn đau của bạn có thể trầm trọng hơn do áp suất khí quyển và căng thẳng thể chất. May mắn thay, có những bước bạn có thể thực hiện để giúp giảm đau thần kinh tọa.

  • 10/03/2026

    Thảo mộc và các bệnh mạn tính không lây

    Bệnh mạn tính không lây (non-communicable diseases - NCDs) là nhóm bệnh bao gồm các bệnh như bệnh tim mạch, đột quỵ, tiểu đường type 2, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), rối loạn mỡ máu, béo phì, một số loại ung thư, hen… Bệnh mạn tính không lây là nguyên nhân tử vong và tàn phế hàng đầu ở nhiều quốc gia và đặt gánh nặng lớn lên hệ thống y tế và xã hội.

  • 10/03/2026

    Ăn chất béo từ các loại hạt giúp giảm cân hiệu quả, vì sao?

    Trái với nỗi sợ tăng cân, khoa học chứng minh việc ăn các loại hạt giúp giảm cân, đánh bay mỡ thừa hiệu quả hơn các chế độ ăn kiêng khắt khe. Bí mật nằm ở cơ chế chuyển hóa đặc biệt, kích hoạt quá trình đốt mỡ tự nhiên mà ít ai biết tới.

  • 10/03/2026

    Các nguyên nhân gây ợ nóng thường gặp

    Ợ nóng là cảm giác đau rát ở ngực, thỉnh thoảng xuất hiện, hoặc trở nên tồi tệ hơn sau khi ăn, vào ban đêm, khi nằm xuống hoặc cúi người. Đây là một triệu chứng của bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD).

  • 09/03/2026

    6 loại trái cây có chỉ số đường huyết thấp tốt cho người bệnh tiểu đường

    Trái cây vẫn có thể xuất hiện trong thực đơn của người bệnh tiểu đường nếu lựa chọn đúng loại và kiểm soát khẩu phần. Các chuyên gia khuyến nghị ưu tiên thực phẩm có chỉ số đường huyết (GI) thấp để hỗ trợ ổn định glucose máu.

Xem thêm