Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Khi bạn lo lắng, hãy tránh xa những thực phẩm này

Thực phẩm có thể gây tác động lên tâm trạng con người bằng cách tác động lên dẫn truyền thần kinh của não, từ đó làm tăng hoặc giảm hormon gây căng thẳng, lo lắng.

Nếu bạn đã từng ngốn hết một bịch khoai tây chiên sau một ngày đặc biệt căng thẳng thì chắc hẳn bạn cũng hiểu cảm xúc có thể ảnh hưởng đến cảm giác thèm ăn như thế nào. Nhưng bạn có biết rằng chính những thực phẩm bạn ăn cũng có thể tác động đến tâm trạng của bản thân bạn, khiến bạn thêm lo lắng, hoang mang hay không thể tập trung? Theo chuyên gia dinh dưỡng Ali Miller, tình trạng lo âu là do sự thiếu hụt của các chất dẫn truyền thần kinh serotonin và GABA tại não bộ, đây là những chất có tác dụng làm giảm ảnh hưởng của hormon stress cũng như sự tiết ra quá mức của các hormon kích thích như glutamate và epinephrine gây ra lo âu và căng thẳng.

Trong khi một số thực phẩm giúp kích thích sự tăng tiết của các chất hóa học có lợi cho tâm trạng thì một số khác lại làm gia tăng cảm giác lo lắng. Do vậy, chỉ cần biết được những thực phẩm nào là thủ phạm khiến tâm trạng của bạn thêm tồi tệ và tránh xa chúng là bạn cũng có thể yên tâm được phần nào rồi.

Cà phê

Bạn không cần thiết phải từ bỏ thói quen uống cà phê cũng như các đồ uống chứa caffein khác cùng một lúc. Tuy nhiên, nếu bạn đang ở trong tình trạng căng thẳng thì uống cà phê thậm chí sẽ làm tâm trạng của bạn xấu hơn. Caffein là một chất có tác dụng kích thích hệ thần kinh trung ương giải phóng hormon stress cortisol và gây ra phản ứng “chiến đấu hay bỏ chạy” (đáp ứng sinh học trước tình trạng căng thẳng cấp tính), làm gia tăng cảm giác lo âu và các vấn đề về giấc ngủ, đặc biệt là với những người thường xuyên bị hoảng loạn hoặc mắc chứng ám ảnh sợ xã hội.

Và mặc dù caffein có thể làm gia tăng mức nồng độ serotonin khiến bạn cảm thấy sảng khoái lúc ban đầu nhưng sự giải phóng kéo dài của serotonin do tiêu thụ cà phê quá mức có thể khiến chất dẫn truyền thần kinh này bị cạn kiệt. Do vậy, để giảm thiểu tác động của caffein đối với cơ thể, bạn nên cân nhắc giảm lượng cà phê tiêu thụ xuống còn 1-2 cốc cà phê (khoảng 240 ml)/ngày.

Soda ăn kiêng

Soda ăn kiêng và nước tăng lực có thể khiến bạn lo lắng thêm gấp đôi: Không chỉ bởi chúng có chứa caffein mà chúng cũng chứa cả những chất tạo ngọt nhân tạo như aspartame, làm giảm đáng kể mức nồng độ hormon kích thích tâm trạng serotonin tại não bộ. Trên thực tế, một nghiên cứu tại Đại học Northwestern Ohio về tác động của aspartame trên những người có tiền sử trầm cảm đã chỉ ra rằng chất tạo ngọt nhân tạo này làm càng triệu chứng bệnh tiến triển tồi tệ hơn, bao gồm cảm giác lo âu. Do vậy, nếu bạn có thói quen sử dụng các chất làm ngọt cho trà hoặc cà phê thì hãy thử thay thế bằng chất tạo ngọt từ stevia (cỏ ngọt).

Thịt bò khô

Thịt bò khô được coi là một thức ăn vặt yêu thích của nhiều người và khá lành mạnh nếu như không chứa các phụ gia thực phẩm. Bò khô bán sẵn lại thường chứa monosodium glutamate (MSG) có thể làm tăng nồng độ của glutamate và gây ra căng thẳng, stress. Ngoài ra, các thực phẩm khác có chứa chất này có thể gây ra tác dụng tương tự như khoai tây chiên, thịt nguội, nước sốt đóng sẵn…

Kem không sữa

Nhiều loại kem không sữa thường có chứa các loại dầu hydrogen hóa có hại và các chất béo chuyển hóa. Những chất béo này có thể làm cản trở lưu thông máu, bao gồm các mạch máu tới não, và đây có thể là một trong những nguyên nhân gây ra chứng trầm cảm, lo âu và các căn bệnh tâm thần khác. Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng những người tiêu thụ nhiều thực phẩm chiên rán, thịt chế biến sẵn, sữa béo và các loại đồ tráng miệng quá nhiều đường sẽ có nguy cơ mắc chứng trầm cảm cao hơn tới 58% so với những người tuân theo một chế độ dinh dưỡng gồm các thực phẩm toàn bộ (whole food). Một nghiên cứu khác cũng cho thấy tiêu thụ các chất béo chuyển hóa kéo dài có thể gia tăng mức độ lo lắng trên mô hình chuột.

Mỳ ống

Các loại carb tinh chế như mỳ ống trắng, bánh mỳ trắng, bánh vòng doughnut, kẹo và đồ uống có đường có thể phá hoại tâm trạng của bạn bằng cách khiến nồng độ đường huyết tăng vọt rồi hạ thấp đột ngột. Mới đây, các nhà khoa học thuộc Đại học Columbia đã khám phá ra rằng nếu sau khi tiêu thụ đường và ngũ cốc tinh chế nồng độ đường huyết của một phụ nữ càng cao thì người đó càng có nguy cơ mắc bệnh trầm cảm. Vào năm 2010, một nghiên cứu tại Đại học Princeton đã chỉ ra rằng chuột khi được nuôi bằng một chế độ dinh dưỡng giàu chất đường càng trở nên căng thẳng và lo lắng khi loại bỏ đường, cũng tương tự như hội chứng cai thuốc ở người. Tin tốt là chỉ cần áp dụng một chế độ ăn giàu các thực phẩm toàn bộ như gạo lứt, hạt diêm mạch, có thể giảm đáng kể nguy cơ trầm cảm.

Sốt cà chua

Các loại gia vị như nước sốt salad và tương cà chua thường chứa sirô bắp (HFCS) với hàm lượng cao, và tương tự như mỳ ống, chúng có thể gây ra lo âu do làm tăng và giảm đột ngột đường huyết. Thậm chí  sirô bắp còn có hại hơn đường, làm tăng cảm giác đói và lượng thức ăn nạp vào, gây tăng cân.

Đồ uống có cồn

Mặc dù nhiều người khi buồn bã căng thẳng thường tìm đến rượu để “giải sầu” nhưng trên thực tế, tâm trạng của bạn chỉ được cải thiện tạm thời lúc ban đầu để rồi sẽ trở nên tồi tệ hơn về sau. Ngay cả với những người chưa bao giờ gặp phải những vấn đề gây căng thẳng rồi cũng trở nên nghiện rượu. Có một số nguyên nhân: Thứ nhất, rượu là một chất ức chế có thể gây rối loạn hoạt động hoạt động của hệ thần kinh trung ương và cả cảm xúc; thứ hai, rượu có thể dẫn đến tình trạng lo âu do tăng và hạ đường huyết đột ngột; thứ ba, rượu là một chất lợi tiểu, có thể gây mất nước, làm suy giảm chức năng nhận  thức và khả năng tập trung – cả hai điều này đều góp phần khiến con người có cảm giác lo âu. Các chuyên gia khuyên rằng, khi căng thẳng bạn nên uống trà hoa cúc thay vì rượu.

Bình luận
Tin mới
  • 19/11/2026

    Bệnh khàn tiếng kéo dài ở giáo viên và cách phòng ngừa hiệu quả

    Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.

  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

  • 18/11/2026

    Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế, Phó Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế

    Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.

  • 18/11/2026

    Bữa sáng ảnh hưởng thế nào đến trí nhớ và khả năng tập trung của trẻ?

    Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.

  • 17/11/2026

    Stress ảnh hưởng đến ham muốn tình dục như thế nào?

    Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.

  • 17/11/2026

    Những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ cần đi khám phụ khoa sớm

    Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?

  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

Xem thêm