Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Caffeine và bệnh viêm ruột mạn tính (IBD)

Một chất kích thích trong nhiều loại thực phẩm và đồ uống khác nhau – caffeine - ảnh hưởng đến cơ thể theo nhiều cách.

Hầu hết mọi người biết rằng caffeine trong cà phê, chè, cola, nhưng nó cũng có thể ở trong sôcôla, kem vị cà phê, sữa chua, nước uống năng lượng và một số thuốc (đặc biệt là các thuốc giảm đau không theo đơn). Có khoảng 80% số người trưởng thành tại Mỹ tiêu thụ caffein như một thói quen hàng ngày. Trên toàn thế giới, tỉ lệ người sử dụng caffeine lên đến  90%

Những người mắc bệnh viêm ruột cũng sử dụng caffeine, nhưng câu hỏi đặt ra là sử dụng caffeine có an toàn cho những bệnh nhân mắc bệnh đường tiêu hóa mạn tính hay không?

Caffeine cũng có những ảnh hưởng lên sức khỏe, nhưng cách thức vận chuyển cũng khá quan trọng. Thức ăn và đồ uống chứa caffeine có ảnh hưởng lớn tới triệu chứng của bệnh viêm ruột. Với hầu hết những thứ liên quan đến chế độ ăn thì vừa đủ là yếu tố quan trọng, và sử dụng caffeine cũng không ngoại lệ.

Ảnh hưởng của caffeine lên cơ thể

Caffeine có xu hướng tích cực, do chúng có thể làm tăng sự tỉnh táo, tạo sự thể hiện tốt hơn ở trường và trong công việc. Caffein cũng kích thích chuyển hóa và giảm lo lắng ở một số người. Tuy nhiên, nó cũng có những tác dụng phụ, ví dụ làm giảm chất lượng giấc ngủ.

Giấc ngủ đặc biệt quan trọng với những bệnh nhân bị bệnh viêm ruột, và họ cần được chăm sóc  để giảm ảnh hưởng của caffeine lên giấc ngủ.

Caffeine và hệ tiêu hóa

Khi nói đến hệ tiêu hóa, thực phẩm và đồ uống chứa caffeine thường gây nên nhiều vấn đề. Cà phê chứa khoảng 80-130 mg caffeine, và có liên quan đến bệnh trào ngược dạ dày-thực quản.

Một số người uống cà phê vào buổi sáng để kích thích nhu động ruột. Caffein thường được cho là có tác dụng kích thích ruột, nhưng đó thường là do những chất hóa học khác có trong cà phê. Với những bệnh nhân bị bệnh viêm ruột, nhu động ruột quá thường xuyên sẽ gây ra vấn đề đặc biêt nếu người bệnh thường xuyên bị tiêu chảy mạn.

Caffeine và trẻ em

Trẻ mắc bệnh viêm ruột có nguy cơ biến chứng, đặc biệt do thiếu dinh dưỡng. Caffein có thể làm giảm cảm giác ngon miệng, và ở trẻ em vốn đã bị bệnh viêm ruột và chán ăn, thì caffeine có thể gây nên vấn đề. Trẻ nhỏ và người lớn mắc bệnh viêm ruột bị thiếu cân nên được chăm sóc để đảm bảo họ không bị chán ăn dẫn đến thiếu hụt năng lượng hằng ngày để duy trì cân nặng.

Caffeine có gây mất nước

Caffeine là chất lợi tiểu, nó khiến mọi người đi tiểu nhiều hơn. Vẫn chưa rõ liệu ảnh hưởng này của caffein có thể góp phần gây mất nước hay không. Tuy nhiên mất nước cũng khiến phân cứng hơn, gây táo bón. Bất kì ai có nguy cơ bị táo bón cũng nên uống đủ nước để làm giảm nhẹ hoặc tránh mắc phải tình trạng này.

Caffeine và giấc ngủ              

Ảnh hưởng của caffeine lên cơ thể cao nhất vào khoảng 1 giờ sau khi được tiêu hóa. Caffeine không được dự trữ trong cơ thể và bị đào thải qua nước tiểu, nhưng nó có thể tiếp tục có ảnh hưởng kéo dài từ 4-6 giờ. Ăn hoặc uống caffeine vài giờ trước khi đi ngủ có thể gây gián đoạn giấc ngủ. Những người mắc bệnh viêm ruột mạn tính vốn đã có nguy cơ mắc phải các vấn đề về giấc ngủ, đặc biệt là việc tiểu đêm, nên càng phải hạn chế sử dụng caffein trước khi đi ngủ.

Caffeine và thuốc

Nhiều người quên rằng, caffeine cũng là một loại thuốc và có thể tương tác với thuốc kê đơn và thuốc tự mua. Một số thuốc có thể tương tác với caffeine bao gồm kháng sinh, thuốc chống đông, thuốc ức chế monoamine oxidase (MAOIs hay thuốc ức chế MAO), Tagamet (cimetidine). Bệnh nhân bị bệnh viêm ruột nên nói chuyện với bác sĩ về việc sử dụng caffeine và tương tac của nó với các thuốc khác.

Caffeine trong nên văn hóa của chúng ta

Ở Mỹ, sử dụng caffein được xem như một phong tục. Khoảng một nửa người dân Mỹ uống cà phê vào buổi sáng. Caffeine đắng và thường được làm dịu đi bằng các chất phụ gia làm ngọt, tất cả đều từ đường và sữa. Trong khi một số người uống cà phê buổi sáng ở nhà, thì một số thường đến quán cà phê hoặc cửa hàng ăn nhanh để uống cà phê. Cà phê và trà cũng được phục vụ vào bữa tối với đồ tráng miệng hoặc buổi chiều để chống lại mệt mỏi. Những người thường xuyên sử dụng cà phê hoặc trà thường sẽ bị phụ thuộc và caffeine. Sự phụ thuộc vào caffein có thể là vấn đề lớn và việc phá bỏ vòng tròn phụ thuộc vào caffein thường rất khó

Kết luận

Trong khi hầu hết những người uống cà phê buổi sáng nên cân nhắc cẩn thận thì những  bệnh nhân bị bệnh viêm ruột có thể có những ảnh hưởng cả tích cực và tiêu cực từ việc sử dụng caffeine. Sử dụng caffein bao nhiêu trong ngày nên được tư vấn bởi bác sĩ tiêu hóa để không có những tương tác thuôc và biến chứng tiềm ẩn.

CTV Võ Dung - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Verywell
Bình luận
Tin mới
  • 24/10/2026

    Vắc xin EV71 giải pháp phòng ngừa bệnh tay chân miệng hiệu quả cho trẻ

    Bệnh tay chân miệng là căn bệnh truyền nhiễm phổ biến ở trẻ em dưới 6 tuổi, gây ra nhiều nỗi lo lắng cho các bậc phụ huynh do tốc độ lây lan nhanh chóng. Bệnh thường có các dấu hiệu điển hình như sốt, loét niêm mạc miệng và nổi các nốt phỏng nước trên lòng bàn tay, bàn chân. Mặc dù đa phần các ca bệnh đều ở thể nhẹ, sự xuất hiện của các chủng vi rút độc lực cao luôn tiềm ẩn nguy cơ gây ra biến chứng nặng nề. Nhằm giúp cha mẹ nâng cao kiến thức bảo vệ sức khỏe cho con em mình, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những thông tin chi tiết và chuyên sâu dưới đây.

  • 24/10/2026

    Rối loạn kinh nguyệt ở người trẻ:

    Chu kỳ kinh nguyệt được ví như chiếc gương phản chiếu sức khỏe sinh sản và trạng thái nội tiết của phái đẹp. Tuy nhiên, áp lực từ công việc và gia đình trong nhịp sống hiện đại đang khiến hệ nội tiết phụ nữ rơi vào trạng thái quá tải, gây ra tình trạng rối loạn kinh nguyệt.

  • 23/10/2026

    Tại sao ăn ít mà bụng vẫn to?

    Bụng to không phải lúc nào cũng do ăn nhiều, cũng như ăn ít chưa chắc đã là cách ăn phù hợp để kiểm soát cân nặng và giữ vòng eo thon gọn.

  • 23/10/2026

    Phòng ngừa dị ứng thức ăn cho trẻ khi bắt đầu ăn dặm

    Giai đoạn trẻ tròn 6 tháng tuổi và bắt đầu làm quen với những muỗng thức ăn đầu đời luôn là một cột mốc vô cùng đáng nhớ đối với bất kỳ gia đình nào. Bên cạnh niềm vui khi thấy trẻ khám phá những hương vị mới, một trong những nỗi lo lắng lớn nhất của các bậc làm cha mẹ chính là nguy cơ trẻ bị dị ứng.

  • 23/10/2026

    Tăng huyết áp có nên ăn cá ngừ?

    Cá ngừ là nguồn cung cấp protein và axit béo omega-3 tuyệt vời, những chất dinh dưỡng có liên quan đến huyết áp khỏe mạnh. Tuy nhiên, loại cá ngừ bạn chọn, cách đóng gói và phương pháp chế biến đều ảnh hưởng mạnh mẽ đến tác dụng của nó đối với chế độ ăn uống.

  • 22/10/2026

    5 cách loại bỏ vi nhựa khỏi cơ thể bạn

    Các nghiên cứu ban đầu đã xác định được mối tương quan tiềm tàng giữa vi nhựa (các mảnh nhựa nhỏ hơn 5 milimét) và các vấn đề sức khỏe như stress oxy hóa, viêm nhiễm và phản ứng miễn dịch bất thường.

  • 22/10/2026

    Xây dựng thói quen chăm sóc bản thân cho người bệnh Crohn

    Bệnh Crohn không chỉ gây ra những triệu chứng khó chịu về thể chất như đau bụng, tiêu chảy, mệt mỏi mà còn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của người bệnh. Xây dựng một thói quen chăm sóc bản thân phù hợp chính là cách để sống chung với bệnh nhẹ nhàng hơn.

  • 21/10/2026

    Chỉ số HbA1c ở mức nào là nguy hiểm?

    HbA1c là chỉ số phản ánh mức đường huyết trung bình trong khoảng 3 tháng gần nhất, được sử dụng rộng rãi trong chẩn đoán và theo dõi bệnh đái tháo đường.

Xem thêm