Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bụi phổi Amiang

Bụi phổi Amiang là một trong những bệnh có tính chất nghề nghiệp mắc phải, phổ biến ở những người lao động ở các ngành nghề có thể phải tiếp xúc với bụi amiang.

Bụi phổi Amiang là gì?

Bụi phổi Amiang là bệnh phổi có nguyên nhân do các sợi amiang xâm nhập vào phổi và gây sẹo cho phổi. Những vết sẹo do amiang gây ra gây hạn chế khả năng hô hấp của phổi, cản trở khả năng xâm nhập của oxy vào trong máu.

Một tên gọi khác của bụi phổi amiang là xơ phổi, hay viêm phổi kẽ. Bệnh mất nhiều năm để có thể phát hiện, nguyên nhân đến từ việc phơi nhiễm với amiang trong thời gian dài.

Các triệu chứng của bệnh bụi phổi Amiang

Trong hầu hết các trường hợp, các triệu chứng dường như không xuất hiện cho đến khi đối tượng đủ thời gian phơi nhiễm xấp xỉ 20 năm (trong khoảng từ 10 đến 40 năm).

  1. Một số triệu chứng bao gồm:
  • Thở nông, thở ngắn
  • Cảm giác chèn ép ngực
  • Ho khan dai dẳng
  • Đau tức ngực
  • Chán ăn
  • Dị tật móng tay
  • Phì đại đầu ngón tay
  1. Nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ liên quan đến bệnh bụi phổi amiang

Khi bạn hít phải các sợi amiang, chúng sẽ bám vào nhu mô phổi và dần dần dẫn đến hình thành các mô sẹo trong phổi. Các sẹo này chính là nguyên nhân chính dẫn đến bệnh bụi phổi amiang. Các sẹo này khi xuất hiện trong phổi sẽ làm phổi giảm khả năng nở ra và co lại, kéo theo đó gây khó khăn cho quá trình hô hấp bình thường.

Những người thường xuyên đối mặt với các nguy cơ sẽ có khả năng phát triển bệnh cao hơn so với người bình thường, nhất là khi môi trường làm việc có liên quan đến loại bụi này. Amiang thường được tìm thấy trong các ngành công nghiệp xây dựng, chống cháy. Trên những người hút thuốc lá, nguy cơ tiến triển bệnh còn cao hơn nữa.

  1. Các bài kiểm tra đánh giá và chẩn đoán mắc bụi phổi amiang

Tại các cơ sở y tế, bác sĩ sẽ thực hiện các xét nghiệm để đánh xem bạn có bị mắc bệnh hay không, đồng thời cũng để loại trừ các bệnh lý khác có triệu chứng tương tự. Các phương pháp đánh giá bao gồm như đánh giá quá trình thở, chụp X-quang phổi hay nghe tiếng thở. Trong đó, nghiệm pháp đo chức năng thông khí phổi có thể là đặc hiệu, giúp đo lượng không khí bạn hít vào và thở ra để đánh giá tình trạng tắc nghẽn hay không.

Bác sĩ cũng có thể sử dụng các hình thức đánh giá lượng oxy bão hòa trong máu từ phổi, để đánh giá khả năng cung cấp oxy cho cơ thể qua hô hấp còn tốt hay đã bị suy giảm. Chụp CT-scan cũng là một đánh giá chi tiết để xem xét nếu có các tổn thương.

Và một xét nghiệm nữa có thể được chỉ định, đó là sinh thiết phổi để tìm chính các sợi amiang trong phổi.

Điều trị bụi phổi amiang như thế nào?

Bụi phổi amiang là không thể chữa khỏi, vì khi tạo các sẹo trong mô phổi, chúng không thể lành lại bình thường được. Tuy nhiên, việc điều trị sẽ giúp kiểm soát và làm giảm nhẹ các triệu chứng của bệnh.

Bệnh nhân mắc bệnh có thể được sử dụng các thuốc dạng xịt, dạng hít giúp giảm tắc nghẽn phổi. Đồng thời, việc bổ sung oxy qua thở oxi gọng mũi hay qua mặt nạ cũng sẽ giúp cung cấp thêm oxi cho cơ thể khi quá trình hô hấp không cung cấp đủ lượng oxi mà cơ thể cần.

Một nguyên tắc nữa của phương pháp điều trị bệnh bụi phổi amiang chính là ngăn ngừa các yếu tố nguy cơ tác động khiến bệnh trở nên trầm trọng hơn. Theo đó, dừng hoàn toàn việc tiếp xúc với bụi amiang, dừng hút thuốc chính là những việc cần thực hiện đầu tiên để giảm thiểu ảnh hưởng của bệnh.

Biến chứng của bệnh?

Một trong những biến chứng có thể kể đến của bệnh chính là tiến triển ung thư biểu mô ác tính ở phổi. Đây là một dạng ung thử phổi ác tính rất nghiêm trọng. Nếu có kèm theo hút thuốc lá, việc tiến triển các loại ung thư khác cũng hoàn toàn có thể xảy ra. Tràn dịch màng phổi – do tích tụ chất lỏng xung quanh và bên trong khoang màng phổi cũng có thể xuất hiện trong bệnh.

Các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ nghiêm trọng của bệnh bao gồm thời gian bạn tiếp xúc với amiang và lượng chất này bạn hít phải. Tình trạng này tiến triển với tốc độ chậm hơn sau khi bạn ngừng tiếp xúc với amiăng. Những người mắc bệnh nhưng không tiến triển các biến chứng có thể sống thêm hàng chục năm.

Tổng kết

Bụi phổi amiang là bệnh tổn thương phổi do tiếp xúc và hít phải sợi amiang – chất xuất hiện nhiều trong ngành vật liệu xây dựng, chữa cháy hay vật liệu chịu nhiệt. Được xếp vào nhóm bệnh nghề nghiệp, các triệu chứng bệnh dường như không xuất hiện cho đến khi đối tượng đủ thời gian phơi nhiễm xấp xỉ 20 năm sau khi phơi nhiễm.

Các triệu chứng của bệnh đa dạng, nhưng được xếp chính vào 3 nhóm bao gồm khó thở, đau tức ngực và ho. Bệnh có thể kéo theo các biến chứng nặng nề khác như ung thư, tràn dịch,…

Nếu bạn đang gặp phải tình trạng này kéo dài trên 10 năm, bạn nên đến khám bác sĩ và chụp x-quang hàng năm để đánh giá tình hình. Hãy đảm bảo rằng bản thân cần tránh khỏi các yếu tố nguy cơ của bệnh, đồng thời có một lối sống lành mạnh để duy trì sức khỏe ổn định.

Tham khảo thêm thông tin tại: Bụi mịn: Kẻ giết người vô hình

 

Bình luận
Tin mới
  • 20/10/2026

    Hiểu đúng về cholesterol

    Từ lâu, cholesterol trong thực phẩm như trứng, tôm bị coi là "thủ phạm" hàng đầu gây tăng cholesterol máu.

  • 19/10/2026

    Đo chức năng hô hấp (Spirometry): phương pháp đơn giản giúp phát hiện sớm tổn thương phổi

    Đo chức năng hô hấp bằng máy đo (Spirometry) là phương pháp thăm dò không xâm lấn, thực hiện nhanh chóng, dễ dàng chỉ trong 10-15 phút tại các cơ sở y tế. Phương pháp này có khả năng phát hiện chính xác các tổn thương tắc nghẽn đường thở từ sớm, trước khi người bệnh xuất hiện triệu chứng khó thở rõ rệt.

  • 19/10/2026

    8 bài tập giúp xương chắc khỏe, phòng ngừa loãng xương

    Loãng xương khiến xương trở nên giòn, dễ gãy, đặc biệt ở người lớn tuổi.

  • 18/10/2026

    Hiện tượng “dòng thác kê đơn” khi sử dụng thuốc – mối hiểm họa rình rập

    Bạn bắt đầu bằng một viên thuốc hạ huyết áp, vài tuần sau xuất hiện phù chân, bác sĩ kê thêm thuốc lợi tiểu. Sau khi uống thuốc lợi tiểu, bạn xét nghiệm thấy tăng axit uric gây đau khớp, và thế là bạn lại được kê thêm thuốc giảm đau. Vòng xoáy nguy hiểm này trong y khoa được gọi là “Dòng thác kê đơn - Prescribing Cascade” - một cái bẫy với nhiều hiểm họa và rất phổ biến ở người cao tuổi.

  • 18/10/2026

    FDA phê duyệt Foundayo – viên uống giảm cân GLP-1 dùng một lần mỗi ngày

    Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt Foundayo (hoạt chất orforglipron) – một loại thuốc uống thuộc nhóm GLP-1 dùng một lần mỗi ngày, giúp hỗ trợ giảm cân và duy trì cân nặng lâu dài ở người trưởng thành thừa cân, béo phì.

  • 17/10/2026

    Những lợi ích tuyệt vời của việc duy trì quan hệ tình dục đều đặn

    Tình dục không đơn thuần là hành vi mang tính bản năng hay phục vụ mục đích duy trì nòi giống, mà còn đóng vai trò cốt lõi trong việc chăm sóc sức khỏe toàn diện cho con người. Việc duy trì hoạt động tình dục đều đặn, lành mạnh mang lại hàng loạt tác động tích cực về cả thể chất lẫn tinh thần. Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn khoa học và đúng đắn hơn về chủ đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin và phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 17/10/2026

    Nhận diện các loại côn trùng thường gặp và cách xử trí

    Ve, muỗi, kiến lửa, bọ chét hay nhện độc... là những "vị khách không mời" quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt vào mùa mưa ẩm.

  • 16/10/2026

    Xét nghiệm máu: Phương pháp mới giúp đánh giá sớm nguy cơ ung thư

    Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy việc theo dõi sự thay đổi của các chỉ số xét nghiệm máu theo thời gian có thể giúp nhận diện nguy cơ ung thư sớm hơn so với việc chỉ đánh giá kết quả của một lần xét nghiệm.

Xem thêm