Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bóc tách động mạch vành – bệnh tim nguy hiểm ở phụ nữ trẻ

Bóc tách động mạch vành là một bệnh tim hiếm gặp thường xảy ra ở phụ nữ trẻ, khó chẩn đoán và chưa có cách phòng ngừa

Bóc tách động mạch vành là gì? (SCAD-spontaneous coronary artery dissection)

Không giống như các bệnh đột quỵ tim hay gặp khác (nguyên nhân do các mảng xơ vữa ở động mạch), bóc tách động mạch vành do động mạch vành bị rách khiến giảm lưu lượng máu đến tim dẫn đến tình trạng đột quỵ tim.

Mặc dù bệnh này hiếm gặp và chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ trong các bệnh tim mạch nói chung nhưng lại là nguyên nhân của 40% các cơn đột quỵ tim ở phụ nữ dưới 50 tuổi và phần lớn xảy ra ở phụ nữ trẻ.  Đây chính là nguyên nhân gây ra các cơn đau tim ở những người trẻ tuổi mà các bác sỹ đã lãng quên suốt hơn 100 năm qua và mới được đề cập trở lại trong 4-5 năm trở lại đây.

Nhưng người mắc bệnh bóc tách động mạch vành thường là những người khỏe mạnh và không bị mắc bất cứ bệnh tim nào trước đó cũng như không có những yếu tố nguy cơ của bệnh tim mạch như hút thuốc lá, tiểu đường hoặc thừa cân. SCAD thường bị chẩn đoán cà điều trị nhầm nên càng dẫn tới tổn thương động mạch nhiều hơn.

SCAD xảy ra ở nhóm phụ nữ trẻ, gầy và không có các yếu tố nguy cơ vì thế mà ngay cả khi có các cơn đau tim điển hình, các bác sỹ vẫn có thể chẩn đoán nhầm.

Các đột quỵ tim khác thường được chẩn đoán thông qua các xét nghiệm máu và điện tâm đồ nhưng SCAD chỉ có thể được chẩn đoán bằng chụp X-quang mạch vành

Những ai có nguy cơ bị mắc bệnh

Bóc tách động mạch vành có thể xảy ra trong độ tuổi từ 15 đến 80 và độ tuổi trung bình là 42. Khoảng 10-15% các ca xảy ra ở trẻ sơ sinh.

Bệnh  có thể liên quan đến các vấn đề khác của động mạch nhưng đa phần là do loạn sản cơ khiến các tế bào phát triển một cách bất thường ở thành động mạch

Bệnh tiến triển âm thầm không gây ra bất cứ vấn đề sức khỏe nào cho đến khi bác sỹ tim mạch phát hiện ra những hình ảnh bất thường sau một cơn đau tim. Vì vậy những bệnh nhân từng mắc SCAD nên đi kiểm tra sức khỏe thường xuyên đặc biệt các vấn đề về động mạch như phình mạch não, tắc nghẽn, bóc tách hoặc rách động mạch.

Bệnh bóc tách động mạch vành cũng có tính chất di truyền trong gia đình nhưng có rất nhiều bệnh nhân, nguyên nhân gây ra bệnh thường không được biết chắc chắn.

Hiện nay vẫn chưa có cách phòng bệnh và không có có khuyến cáo chung cho tất cả mọi người. Để ngăn ngừa bệnh xảy ra một lần nữa, các bác sỹ thường kê aspirin sử dụng hàng ngày cho các bệnh nhân và họ cũng cần phải tránh:

  • việc mang thai
  • điều trị hóc môn tại nhà
  • các môn thể thao có cường độ cao hoặc mạnh
  • các hoạt động gây ra tác động mạnh như tăng cường cơ bắp hoặc xúc tuyết.
     

Tỷ lệ sống sót của bóc tách động mạch vành

Các bác sỹ thường tiên lượng bệnh bóc tách mạch vành có nguy cơ tử vong cao. Thực ra tỷ lệ tử vong của bệnh thực ra rất thấp chỉ khoảng 1-5%. Nhưng với những người bị bóc tách động mạch vành thì lần thứ hai bị bệnh thì cơ hội sống sót giảm đi rất nhiều chỉ hơn 20%.

Tiêu chuẩn điều trị đột quỵ tim không áp dụng được với SCAD.

Thông thường các bệnh nhân đột quỵ tim được chỉ định đặt stent để thông lòng mạch nhưng đặt stent trên bệnh nhân SCAD chỉ làm tăng thêm tổn thương mạch mà thôi. Phác đồ điều trị bệnh bóc tách động mạch vành là sự kết hợp điều trị aspirin và các thuốc chống ngưng tập tiểu cầu. Bệnh nhân sẽ được hỗ trợ về mặt tinh thần, giáo dục về tình trạng bệnh và các bài tập thể dục. Đa số các bệnh nhân sẽ tiến triển tốt sau một vài tuần mặc dù việc phục hồi còn phụ thuộc vào việc chẩn đoán đúng bệnh sớm và mức độ tổn thương mạch ra sao.

Một số người trải qua chấn thương tâm lý hoặc có thể cấp tính đột ngột và cường độ mạnh cũng có thể dẫn tới bệnh bóc tách động mạch vành như người thân trong gia đình qua đời, đổ vỡ trong hôn nhân, stress công việc hoặc những bài tập thể dục cường độ cao

Một vài dấu hiệu gợi ý đến tình trạng bóc tách động mạch vành:

  • đau ngực hoặc khó chịu ở ngực
  • khó thở, hơi thở ngắn
  • đau tay, lưng, cổ hoặc hàm
  • buồn nôn, choáng váng, đổ mồ hôi
Bình luận
Tin mới
  • 26/04/2018

    Phổi của người hút thuốc bị tổn hại như thế nào?

    Bạn chắc chắn đã biết rằng, hút thuốc lá không tốt cho sức khỏe. Một báo cáo mới đây được thực hiện bởi các bác sỹ phẫu thuật tại Mỹ chỉ ra rằng, gần nửa triệu số ca tử vong hàng năm là do hút thuốc. Phổi là một trong số những cơ quan bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất bởi thuốc lá.

  • 26/04/2018

    Nguyên nhân thực sự gây suy giảm khả năng nghe

    Trái với suy nghĩ của nhiều người, nguyên nhân chủ yếu gây suy giảm sức nghe ở người có tuổi không phải là do tính chất công việc phải tiếp xúc với tiếng ồn lớn.

  • 26/04/2018

    Mẹo đơn giản giúp xử lý mỡ thừa kém duyên ngay dưới nách

    Mỡ thừa dưới nách khiến chị em kém tự tin, ngại mặc áo khoét nách, 2 dây hay những bộ váy quây ngực quyến rũ. Tìm hiểu ngay làm thế nào để xử lý "đống" mỡ thừa xấu xí này trong bài viết dưới đây!

  • 26/04/2018

    Những lợi ích của dầu oliu

    Dầu oliu có những lợi ích mà bạn không ngờ đến nhưng liệu bạn đã biết cách để sử dụng chúng như thế nào để có thể tận dụng được tối đa hiệu quả của nó chưa?

  • 26/04/2018

    Ngăn ngừa bệnh do dùng máy lạnh

    Mùa hè đang đến, nhiệt độ ngoài trời đang tăng dần. Việc lắp đặt máy điều hòa nhiệt độ (máy lạnh) ở nhà và nơi làm việc trở nên hết sức phổ biến, tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn trong việc tạo ra một môi trường khí hậu thuận lợi để làm việc thì người ta cũng nhận thấy những bất cập và bệnh tật do máy lạnh mang đến cho con người.

  • 26/04/2018

    Dấu hiệu trẻ bị biến chứng sau tiêm văcxin cần lưu ý

    Sau tiêm, nếu cha mẹ thấy con kích thích vật vã, lờ đờ, bú kém... cần đưa đi bệnh viện ngay.

  • 26/04/2018

    Nguyên nhân khiến trẻ lớn vẫn đái dầm

    Đái dầm ở trẻ dưới 5 tuổi rất phổ biến, nhưng nếu tình trạng đái dầm vẫn tiếp diễn khi trẻ trên 5 tuổi thì việc can thiệp sẽ trở nên vô cùng cần thiết.

  • 26/04/2018

    Sụp mi mắt: nguyên nhân cơ chế và cách điều trị

    Bệnh sụp mi có nhiều nguyên nhân, có thể không gây mù mắt, nhưng làm giảm chức năng thị giác (đặc biệt là ở trẻ em) và gây mất thẩm mỹ trên khuôn mặt người bệnh.

Xem thêm