Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bạn biết gì về chất bảo quản thực phẩm TBHQ?

Nếu bạn có thói quen đọc nhãn thực phẩm, chắc hẳn, bạn sẽ thường bỏ qua những thành phần mà bạn không thể đọc/phát âm được. Tertiary butylhydroquinone, hay TBHQ có thể là một trong số các thành phần này.

Bạn biết gì về chất bảo quản thực phẩm TBHQ? 

TBHQ là một loại phụ gia dùng để bảo quản thực phẩm đã chế biến. Nó hoạt động như một chất chống oxy hóa, nhưng, khác với các chất chống oxy hóa lành mạnh trong rau xanh và trái cây, TBHQ có những tác dụng tiêu cực và còn đang gây tranh cãi giữa các nhà khoa học.

TBHQ là gì?

TBHQ, cũng giống như nhiều loại phụ gia thực phẩm khác, được dùng để tăng thời gian bảo quản thực phẩm, ngăn không cho thực phẩm xuất hiện mùi ôi thiu, hôi thối. Đây là một chất dạng tinh thể, có màu sáng trắng và có mùi nhẹ. Vì là một chất chống oxy hóa, TBHQ có thể bảo vệ những thực phẩm có chứa sắt không bị đổi màu, và điều này rất có lợi cho các nhà sản xuất.

TBHQ thường được sử dụng chung với các loại phụ gia thực phẩm khác, như propyl gallate, butylated hydroxyanisole (BHA), và butylated hydroxytoluene (BHT). BHA và TBHQ có mối liên hệ chặt chẽ với nhau: khi cơ thể chuyển hóa BHA thì TBHQ sẽ hình thành.

TBHQ có ở đâu?

TBHQ thường được sử dụng trong các loại sản phẩm có chứa chất béo, bao gồm cả dầu thực vật và mỡ động vật. Rât nhiều các loại thực phẩm chế biến sẵn có chứa chất béo, do vậy, TBHQ được tìm thấy trong rất nhiều loại sản phẩm. Ví dụ: bánh quy giòn để ăn vặt, mỳ ăn liền, đồ ăn nhanh, đồ ăn đông lạnh. TBHQ được cho phép sử dụng với mức độ cao ở các sản phẩm làm từ cá đông lạnh. Nhưng, thực phẩm không phải là nơi duy nhất bạn có thể tìm thấy TBHQ. TBHQ còn có thể tìm thấy trong các sản phẩm chăm sóc da, màu vẽ/sơn và véc ni (dùng cho đồ gỗ).

Hạn chế của FDA với TBHQ

Cục Quản lý Dược phẩm và Thực phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã xác định các chất phụ gia thực phẩm an toàn cho người tiêu dùng Mỹ. FDA đã đặt ra một giới hạn về việc những thành phần nào có thể sử dụng trong thực phẩm. Theo quy định của FDA, TBHQ không được chiếm quá 0.02% thành phần dầu trong thực phẩm vì FDA không có bằng chứng chứng minh rằng lượng TBHQ lớn hơn là an toàn cho sức khỏe. Điều này không có nghĩa là nhiều hơn 0.02% sẽ gây nguy hiểm, mà chỉ cho thấy rằng, liều lượng cao hơn chưa được xác nhận là an toàn.

Các nguy cơ có thể gặp phải

Các nghiên cứu đã chỉ ra mối liên quan giữa TBHQ cùng với BHA với rất nhiều vấn đề sức khỏe có thể xảy ra.

Theo Centers for Science in the Public Interest (CSPI), loại phụ gia thực phẩm này sẽ làm tăng tỷ lệ phát triển khối u trên chuột. Và theo National Library of Medicine (NLM), các trường hợp rối loạn thị lực đã được chứng minh là có liên quan đến việc tiêu thụ TBHQ. NLM cũng có những nghiên cứu chứng minh rằng, TBHQ làm gan bị phì đại, gây nhiễm độc thần kinh, co giật và liệt trên động vật tại phòng thí nghiệm.

Một số nhà khoa học cho rằng, BHA và TBHQ có thể ảnh hưởng đến hành vi và cách cư xử của con người. Đây là một thành phần ở trong “danh sách đen” mà những người bị chứng tăng động giảm chú ý (ADHD) nên tránh ăn.

Có bao nhiêu TBHQ trong thực phẩm?

Như đã nói ở trên, tổ chức FDA đã đưa ra giới hạn về việc sử dụng TBHQ được coi là an toàn, khi sử dụng với lượng nhỏ. Tuy nhiên, một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng, người Mỹ đang tiêu thụ nhiều TBHQ hơn họ tưởng.

Một cuộc lượng giá được tiến hành bởi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chỉ ra rằng, trung bình, lượng tiêu thụ TBHQ tại Mỹ vào khoảng 0.62mg/kg cân nặng cơ thể ở người bình thường. Tỷ lệ này tương đương khoảng 90% lượng TBHQ khuyến nghị nên sử dụng. Đối với những người ăn chế độ ăn giàu chất béo, lượng tiêu thụ TBHQ lên tới 1.2mg/kg cân nặng cơ thể, tương đương với 180% lượng TBHQ có thể chấp nhận được – một con số khá lớn và đáng lo ngại.

Phòng tránh TBHQ

Cho dù bạn đang kiểm soát chế độ ăn của trẻ bị tăng động giảm chú ý hay chỉ đơn giản là quan tâm đến những nguy cơ sức khỏe của các loại chất bảo quản thực phẩm, thì thói quen đọc kỹ nhãn thực phẩm có thể giúp bạn tránh được TBHQ và các chất bảo quản thực phẩm khác.

Bạn nên cẩn thận với các nhãn thực phẩm mà trên đó có ghi:
  • tert-butylhydroquinone
  • tertiary butylhydroquinone
  • TBHQ
  • butylated hydroxyanisol

TBHQ, cũng như nhiều chất bảo quản thực phẩm khác, được tìm thấy trong các loại thực phẩm chế biến sẵn, có nghĩa là những loại thực phẩm này có thể dùng được trong một thời gian dài. Do vậy, tránh sử dụng các loại thực phẩm đóng gói, chế biến sẵn, thay vào đó, sử dụng các loại thực phẩm tươi sống là cách chắc chắn nhất để hạn chế việc tiêu thụ TBHQ trong chế độ ăn.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Cách lựa chọn, bảo quản, chế biến thực phẩm tối ưu

PGs.Ts.Bs. Nguyễn Xuân Ninh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Tổng hợp từ Healthline
Bình luận
Tin mới
  • 20/07/2018

    Tập thể lực sau khi hiến máu, có được không?

    Hiến máu tình nguyện là một trong những việc làm ý nghĩa nhất mà chúng ta làm để giúp đỡ người khác khi chúng ta may mắn có sức khỏe tốt.

  • 20/07/2018

    Viêm mô tế bào quanh mắt ở trẻ em

    Viêm mô tế bào quanh mắt là một căn bệnh nhiễm trùng khá nghiêm trọng ở mí mắt và các mô xung quanh mắt. Nó thường chỉ ảnh hưởng tới một bên mắt và không có xu hướng lây sang bên còn lại. Căn bệnh này khá phổ biến ở trẻ em dưới 6 tuổi.

  • 20/07/2018

    Giải mã những hiện tượng “thần bí” trong cuộc sống

    Trong cuộc sống có những điều diễn ra thật “thần bí” mà chúng không thể giải thích được. Và câu trả lời phần nhiều nằm trong tâm trí của chính chúng ta.

  • 20/07/2018

    11 lời khuyên dinh dưỡng giúp thúc đẩy quá trình trao đổi chất

    Tham khảo bài viết dưới đây nếu bạn cần những lời khuyên về dinh dưỡng giúp thúc đẩy trao đổi chất của cơ thể.

  • 20/07/2018

    Infographic: Hiểu về vẩy nến theo cách đơn giản nhất

    Bệnh vẩy nến là một tình trạng tự miễn mạn tính gây ra sự tích tụ nhanh chóng của các tế bào da chết trên bề mặt da. Sự tích tụ này khiến da sưng, đỏ, ngứa ngáy và có nhiều vẩy trắng trên bề mặt da. Nó là kết quả của quá trình các tế bào da phát triển quá mức.

  • 20/07/2018

    10 dấu hiệu có thể cảnh báo ung thư sớm

    Cơ hội chữa khỏi ung thư sẽ tăng lên khi được phát hiện sớm. Bạn cần chú ý tới tình trạng cơ thể và nhận biết một số dấu hiệu có thể cảnh báo ung thư.

  • 20/07/2018

    6 loại gia vị và thảo mộc đẩy lùi bệnh tiểu đường

    Tiểu đường luôn là một vấn đề nhận được nhiều sự quan tâm ở các quốc gia trên thế giới. Với những người được chẩn đoán mắc bệnh tiểu đường – typ 1 hoặc typ 2 – điều quan trọng nhất là duy trì ổn định đường huyết.

  • 20/07/2018

    Ganh tị giữa anh chị em khi nhà có em bé mới

    Nhiều cha mẹ khi sinh thêm con phải đau đầu với tình trạng các con của mình không ngừng so bì tị nạnh với nhau. Có khi anh chị ghen tị với em nhỏ và ngược lại. Tình trạng này không chỉ xuất hiện khi trẻ còn nhỏ mà trong nhiều trường hợp kéo dài tới tuổi vị thành niên và tuổi già.

Xem thêm