Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

6 triệu chứng thiếu máu hồng cầu hình liềm ở trẻ nhỏ

Trẻ nhỏ rất nhạy cảm. Có rất nhiều yếu tố về môi trường có thể làm trẻ bị tổn thương. Là cha mẹ, trách nhiệm chính của bạn là giữ cho trẻ luôn khỏe mạnh. Dự phòng các bệnh nhiễm trùng là một việc tất cả các bà mẹ đều quan tâm.

6 triệu chứng thiếu máu hồng cầu hình liềm ở trẻ nhỏ

Có một số tình trạng bệnh là do bẩm sinh. Việc giữ gìn vệ sinh, rửa tay hay thực hiện chế độ ăn hợp lý không thể dự phòng và càng không thể chữa khỏi các bệnh này. Một trong số những bệnh như vậy là bệnh thiếu máu hồng cầu hình liềm.

Nguyên nhân gây bệnh hồng cầu hình liềm?

Không giống như các bệnh thiếu máu thông thường, thiếu máu hồng cầu hình liềm là một bệnh di truyền. Bệnh sẽ phát sinh khi cơ thể em bé không có đủ lượng tế bào hồng cầu bẩm sinh.

Tế bào hồng cầu sẽ cung cấp oxy cho toàn bộ cơ thể. Các tế bào hồng cầu khỏe mạnh sẽ có hình tròn đều và có thể di chuyển dễ dàng trong dòng máu. Nhưng những người bị thiếu máu hồng cầu hình liềm sẽ có hồng cầu cứng, dính và hình liềm. Thiếu máu hồng cầu hình liềm sẽ làm giảm dần hoặc thậm chí là làm ngưng hẳn dòng máu và khí oxy cung cấp cho cơ thể. Thiếu máu hồng cầu hình liềm là hậu quả của các đột biến gen và có thể di truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Dân tộc đóng một vai trò quan trọng trong bệnh thiếu máu hồng cầu hình liềm. Phụ nữ gốc Latin và da trắng sẽ có nguy cơ mắc bệnh thấp nhất, trong khi phụ nữ da đen là những phụ nữ có nguy cơ cao sẽ di truyền bệnh thiếu máu hồng cầu hình liềm cho con.

Triệu chứng thiếu máu hồng cầu hình liềm ở trẻ em

Thiếu máu hồng cầu hình liềm sẽ không thể hiện ra ngoài cho đến khi trẻ được 4 tháng tuổi. Nếu trẻ có rối loạn di truyền dạng này, trẻ có thể sẽ có các biểu hiện sau.

Thiếu máu

Như tên gọi của bệnh, rối loạn về máu này có thể sẽ khiến cơ thể không được cung cấp đủ lượng hồng cầu cần thiết, dẫn đến tình trạng thiếu máu.

Đau

Đau có thể sẽ khiến trẻ quấy khóc, và là dấu hiệu cảnh báo của tình trạng thiếu máu hình cầu hình liềm. Cơn đau xuất hiện khi các tế bào hồng cầu hình liềm làm tắc nghẽn dòng máu chảy. Cơn đau có thể thay đổi từ đau nhẹ kéo dài vài giờ cho đến đau dữ dội có thể kéo dài vài tuần và cần nhập viện. Khói thuốc lá có thể làm tăng mức độ và tần số các cơn quấy khóc ở trẻ lên khoảng 90%.

Hội chứng tay chân

Trẻ có bị sưng phù tay chân hay không? Nếu có, bạn nên kiểm tra xem trẻ có bị bệnh thiếu máu hồng cầu hình liềm hay không. Trong đa số các trường hợp, đó sẽ là dấu hiệu đầu tiên của tình trạng thiếu máu hồng cầu hình liềm ở trẻ nhỏ.

Nhiễm trùng tái phát

Nếu trẻ bị nhiễm trùng tái phát, thì có thể nguyên nhân là do bệnh thiếu máu hồng cầu hình liềm. Đôi khi, những tình trạng nhiễm trùng nghiêm trọng cũng có thể gây nguy hiểm đến tính mạng.

Chậm phát triển

Khi cơ thể không có đủ số lượng tế bào hồng cầu trong cơ thể, trẻ có thể sẽ không có đủ chất dinh dưỡng mà trẻ cần để phát triển. Đó là lý do vì sao trẻ bị thiếu máu hình cầu hình liềm thường sẽ bị chậm phát triển.

Rối loạn giấc ngủ.

Nếu trẻ bị bệnh thiếu máu hồng cầu hình liềm, thì trẻ sẽ có nguy cơ mắc phải các rối loạn giấc ngủ rất cao.

Điều trị thiếu máu hồng cầu hình liềm

Cấy ghép tủy xương là cách điều trị duy nhất cho căn bệnh này. Tuy nhiên, với trẻ nhỏ, thì việc này có thể sẽ gây nguy hiểm đến tính mạng.

Dưới đây là một vài cách để làm giảm thiểu các triệu chứng của thiếu máu hồng cầu hình liềm ở trẻ nhỏ:

Dùng thuốc

Một số loại thuốc có thể được sử dụng để làm giảm triệu chứng của thiếu máu hồng cầu hình liềm.

  • Kháng sinh: kháng sinh như penicillin có thẻ giúp điều trị và dự phòng tình trạng nhiễm trùng tái phát. Trẻ nhỏ có thể sử dụng penicillin nếu trẻ đã đủ 2 tuổi.
  • Thuốc giảm đau: Đau là một triệu chứng khác của bệnh thiếu máu hồng cầu hình liềm. Bác sỹ có thể sẽ kê các loại thuốc có thể giúp làm giảm đau và giúp trẻ thấy dễ chịu hơn.
  • Hydroxyurea: là một loại thuốc trước đây chỉ dùng để điều trị căn bệnh này ở người trưởng thành. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy rằng, loại thuốc này có thể dùng để điều trị bệnh cả ở trẻ nhỏ.

Tiêm vaccine

Nếu trẻ bị thiếu máu hồng cầu hình liềm, bạn cần đảm bảo chắc chắn rằng, trẻ đã tiêm chủng đúng lịch. Hướng dẫn mới của CDC khuyến cáo rằng, trẻ sơ sinh bị thiếu máu hồng cầu hình liềm nên tiêm một loại vaccine đặc biệt để bảo vệ chống lại vi khuẩn gây viêm màng não.

Truyền máu

Một số trẻ cũng sẽ có nguy cơ bị đột quỵ cao hơn vì thiếu máu. Với những trẻ này, bác sỹ có thể sẽ khuyên nên tiến hành truyền máu. Tuy nhiên, truyền máu quá nhiều cũng có thể dẫn đến tình trạng thừa sắt trong cơ thể, và có thể gây ra tổn thương các cơ quan như tim và gan.

Phẫu thuật

Lách bị tổn thương có thể khiến cơ thể trẻ dễ bị nhiễm trùng hơn. Trong những trường hợp này, bác sỹ có thể sẽ gợi ý việc phẫu thuật để cắt bỏ lách. Phẫu thuật cũng có thể sẽ sửa chữa được các vấn đề liên quan đến thị lực – một triệu chứng phổ biến của thiếu máu hồng cầu hình liềm.

Bạn có thể làm gì?

Có rất nhiều cách bạn có thể làm để dự phòng các biến chứng do bệnh thiếu máu hồng cầu hình liềm ở trẻ nhỏ. Ví dụ như:

Cho trẻ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng

Bạn nên cho trẻ bú mẹ cho đến khi trẻ được 6 tháng tuổi. Sau đó, hãy cho trẻ ăn một chế độ ăn cân đối và giàu dinh dưỡng. Bổ sung sắt không có tác dụng với trẻ nhỏ bị bệnh thiếu máu hồng cầu hình liềm. Do vậy, bạn nên trao đổi với bác sỹ trước khi cho trẻ sử dụng các loại thực phẩm bổ sung.

Tránh tiếp xúc với các điều kiện môi trường khắc nghiệt

Không để trẻ tiếp xúc với việc tăng nhiệt độ quá cao vì có thể sẽ làm tăng nguy cơ sốc của trẻ.

Không dùng thuốc tự kê đơn

Không nên tự ý dùng các loại thuốc tự kê đơn mà không tham khảo ý kiến của bác sỹ.

An toàn khi đi máy bay

Nếu bạn đi máy bay với trẻ bị thiếu máu hồng cầu hình liềm, hãy đảo bảo rằng bạn đi bằng cabin điều áp. Cabin không điều áp có thể gây ra những cơn thiếu máu hồng cầu hình liềm.

Tránh du lịch trên cao

Tránh du lịch đến những khu vực cao với trẻ bị thiếu máu hồng cầu hình liềm. Nếu bạn và trẻ bắt buộc phải đi, bạn nên trao đổi với bác sỹ trước khi lên kế hoạch cho những chuyến đi như vậy. Những khu vực ở trên cao có lượng khí oxy rất thấp và có thể làm nặng thêm các triệu chứng thiếu máu hồng cầu hình liềm của trẻ.

Thiếu máu hồng cầu hình liềm là một căn bệnh nguy hiểm nhưng sẽ không vì thế mà hạn chế cuộc sống của trẻ. Với việc điều trị và dự phòng tốt, trẻ hoàn toàn có thể tận hưởng một cuộc sống khỏe mạnh bình thường.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Bệnh hồng cầu hình liềm: phân loại, triệu chứng và điều trị

Ts.Bs.Trương Hồng Sơn - Viện Y học ứng dụng Việt Nam
Bình luận
Tin mới
  • 19/01/2018

    Tiêm nhiều loại vắc-xin trong một buổi có an toàn cho trẻ?

    Theo lịch tiêm chủng cho trẻ em, một số loại vắc-xin được tiêm chủng trong cùng một buổi tiêm chủng hoặc do trì hoãn tiêm chủng theo lịch, một số trẻ được chỉ định tiêm bù, có thể dùng từ hai loại vắc-xin trong một buổi tiêm chủng. Một số cha mẹ bày tỏ băn khoăn khi cùng lúc dùng nhiều vắc-xin.

  • 19/01/2018

    Các nhiễm khuẩn đường sinh sản và bệnh lây qua đường tình dục

    Các nhiễm khuẩn đường sinh sản tác động chủ yếu vào các cơ quan sinh sản và sinh dục. Bao gồm các bệnh lây qua đường tình dục và các nhiễm khuẩn đường sinh sản do sự phát triển quá mức của các vi khuẩn bình thường có trong âm đạo, như viêm âm đạo do trực khuẩn và viêm âm đạo do nấm Candida.

  • 19/01/2018

    Rách tầng sinh môn khi sinh

    Mang thai và sinh nở là một trải nghiệm tuyệt vời, đặc biệt là với những phụ nữ lần đầu làm mẹ. Tuy nhiên, quá trình này sẽ đi kèm với một số hiện tượng không mong muốn, ví dụ như rách tầng sinh môn.

  • 19/01/2018

    Một số tiến bộ trong điều trị bệnh lý tim mạch

    Bệnh lý Tim mạch đã và đang là bệnh thường gặp nhất ở các nước phát triển cũng như đang phát triển, là một trong những nhóm bệnh có tỷ lệ tử vong rất cao. Đặc biệt là tăng huyết áp với khoảng 17,5 triệu người tử vong mỗi năm vì các biến chứng của bệnh trên Thế giới. Hơn thế nữa, bệnh lý tim mạch có nhiều biến chứng nặng nề không những ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân mà còn là gánh nặng cho xã hội và gia đình, chi phí cho chăm sóc và điều trị cũng rất tốn kém.

  • 19/01/2018

    Biến chứng của HIV

    Cách tốt nhất để phòng tránh những biến chứng của HIV là bắt đầu điều trị sớm và tuân thủ điều trị. Cùng với đó là sống lối sống khỏe mạnh: ăn uống khoa học, luyện tập thể thao và cai thuốc lá.

  • 19/01/2018

    Khối u mô đệm đường tiêu hóa

    Khối u mô đệm đường tiêu hóa là các khối u hoặc một nhóm các tế bào tăng sinh phát triển tại hệ tiêu hóa. Hệ tiêu hóa là hệ cơ quan chịu trách nhiệm tiêu hóa, hấp thu thực phẩm và các chất dinh dưỡng. Hệ tiêu hóa bao gồm thực quản, dạ dày, ruột non, và ruột già.

  • 19/01/2018

    Giới trẻ với quả bóng cười: Khi người thân khóc

    Chủ đề về khí cười (N2O) gần đây đã được nhiều báo chí khai thác dưới khía cạnh một chất giải trí và ảnh hưởng của nó đến xã hội. Trong phạm vi bài viết này, sẽ đề cập đến khí cười dưới góc nhìn y học về cả ứng dụng cũng hệ quả không mong muốn của nó.

  • 19/01/2018

    Duy trì một khung xương chắc khỏe cho nam giới

    Khi bước vào tuổi trung niên, hệ xương khớp đã bắt đầu thoái hóa. Vì vậy chăm sóc sức khỏe xương khớp cần được thực hiện từ sớm chứ không phải đợi đến ngưỡng 40.

Xem thêm