Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

4 cách để bạn ngừng chạm tay lên mặt

Chạm tay lên mặt là một thói quen khó bỏ, nhưng không phải là không thể.

Nếu bạn đang lo lắng về sự lan rộng của virus SARS-CoV-2, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đưa ra lời khuyên về cách bảo vệ bạn khỏi COVID-19 rất đơn giản: hãy ở nhà nếu bạn bị bệnh, đừng đứng quá gần với ai có biểu hiện ho hoặc hắt hơi, rửa tay nhiều lần trong ngày và ngừng chạm tay vào mặt. Tuy nhiên, việc ngừng chạm tay vào mặt thường dễ nói hơn là làm. 

Chạm tay lên mặt là một thói quen phổ biến và điều này đặc biệt nguy hiểm, nhất là trong những đợt bùng phát dịch bệnh truyền nhiễm như hiện tại. Khi chạm tay lên mắt, mũi và miệng sẽ khiến cho các tác nhân gây bệnh từ tay xâm nhập vào các màng nhầy gây nhiễm trùng. Những vùng da lành trên tay sẽ không bị nhiễm trùng, nhưng niêm mạc vùng mắt, mũi và miệng lại là những nơi các tác nhân gây bệnh có thể xâm nhập rất dễ dàng.

Mặc dù virus SARS-CoV-2 lây lan chủ yếu qua tiếp xúc gần với người nhiễm bệnh, nhưng theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa bệnh tật (CDC) Hoa Kỳ, virus này cũng có thể lây lan qua bề mặt có các giọt bắn từ người bị nhiễm virus khi họ ho hoặc hắt hơi. Bởi vậy nhiễm bệnh sau khi vô tình chạm vào các bề mặt đó sau đó cho tay lên mặt.

Dưới đây là một vài lời khuyên của chuyên gia để giúp bạn đi duy trì điều này lâu dài.

Hãy chú ý đến hành động của mình trong suốt cả cả ngày

Chạm tay lên mặt thường là hành vi mà ta làm trong vô thức. Theo Hiệp hội Chuyên gia về Kiểm soát Nhiễm trùng và Dịch tễ học (APIC), một người thường chạm lên mặt khoảng 23 lần/giờ và ngay cả các chuyên gia y tế cũng gặp khó khăn trong việc dừng chạm tay vào mặt. 

Dịch COVID-19 bùng phát và việc nhắn tin liên tục để tuyên truyền về việc ngừng chạm tay lên mặt đôi khi lại không giúp ích gì bởi theo các chuyên gia, việc khuyên mọi người đừng làm một hành vi nào đó vốn là thói quen lại khiến họ làm điều đó nhiều hơn. Trong khi bạn nỗ lực ghi nhớ ngừng làm việc gì đó thì điều đó sẽ luôn ở trong tâm trí và thôi thúc bạn làm điều đó nhiều hơn.

Xác định những nguyên nhân khiến bạn chạm tay lên mặt

Theo các chuyên gia, mọi người chạm tay vào mặt vì nhiều lý do khác nhau, và bước đầu tiên để giảm điều đó là xác định xem phần nào trên khuôn mặt bạn hay chạm vào nhất và tại sao. Có thể là thói quen ngoáy mũi, bóc da khô trên môi, gãi lông mày, chạm vào lông mi. Và đó chủ yếu là vì các giác quan của chúng ta (thị giác, thính giác, khứu giác) về cơ bản được đặt trên mặt và đầu nên mọi người thường để ý tới khuôn mặt.

Rất nhiều thói quen chạm vào mặt có thể là kết quả của các yếu tố kích thích như chải tóc ra khỏi mặt, nổi mụn trên trán, gãi ngứa trên mũi. Căng thẳng và buồn chán cũng có thể làm tăng tần suất đưa tay lên mặt. Tất nhiên, cách tốt nhất để giải tỏa căng thẳng và lo lắng dai dẳng là tìm kiếm sự giúp đỡ từ các chuyên gia, nhưng nếu bạn thấy mình cắn móng tay thường xuyên hơn khi xem tin tức về virus SARS-CoV-2, có lẽ đã đến lúc bạn nên hạn chế những điều đó lại một chút.

Tìm những hành vi khác để làm khi bạn muốn chạm vào mặt

Với bất kỳ thói quen nào khó dừng lại bạn nên thực hiện một hành vi cạnh tranh với thói quen đó. Có nghĩa là khi bạn có nhu cầu chạm tay lên mặt thì thay vào đó bạn hãy chạm vào một phần khác của cơ thể, chẳng hạn như cánh tay của bạn. Đây là một giải pháp để chuyển hướng thói quen. Một cách khác để chuyển hướng là làm cho tay bạn không thể chạm vào khuôn mặt, ví dụ như ngồi trên tay một lúc. Hành động này có thể giúp thay đổi thói quen của bạn. Việc này có thể mất một thời gian, nhưng sau vài tuần, bạn thực sự có thể bỏ thói quen chạm vào mặt mình. 

Nếu điều đó không hiệu quả, hãy chuẩn bị một số thứ hoặc tạo thói quen vẫn cho phép bạn chạm vào mặt nhưng có thể làm giảm nguy cơ nhiễm trùng. Ví dụ như mang theo khăn giấy mọi lúc để bạn có thể lau nước mắt hoặc dùng khi hắt hơi hoặc ho. Sử dụng phần mặt ngoài đốt ngón tay của bạn để chạm vào nút thang máy thay vì đầu ngón tay của bạn, hoặc dùng một chiếc khăn giấy để mở cửa thay vì dùng bàn tay không để mở. Bạn nên mang theo dung dịch sát khuẩn tay và sử dụng nó thường xuyên.  Bạn nên sử dụng thêm kem dưỡng ẩm để đôi tay của bạn không bị khô khi sử dụng những dung dịch sát khuẩn đó. 

Và nếu tất cả đều thất bại, hãy tìm đến sự giúp đỡ khác. Thử đặt một lời nhắc nhở thường xuyên vào điện thoại vài phút báo một lần, để nhắc nhở bản thân hãy đừng chạm vào mặt. Bạn càng nhìn thấy tin nhắn nhắc nhở thì dần dần việc không chạm mặt sẽ trở thành thói quen mới của bạn. Hoặc yêu cầu bạn bè và gia đình sẽ nhắc bạn mỗi khi họ thấy bạn chạm tay  và bạn cũng nên làm điều tương tự với người thân việc đó còn giúp bạn nhận thức rõ hơn về tần suất bạn chạm tay lên mặt . 

Hãy nhớ rằng, dừng chạm tay lên mặt là một cách để bảo vệ chính bạn

Việc dừng chạm tay lên mặt có thực sự quan trọng ? Tất nhiên là có, nhưng có một điều còn quan trọng nữa là bạn đừng quên các biện pháp phòng ngừa khác cũng giúp bạn tránh khỏi nguy cơ nhiễm COVID-19. Theo CDC, các biện pháp phòng chống cúm khác có thể giúp bạn phòng bệnh bao gồm: ở nhà khi bạn cảm thấy không khỏe và tránh lại gần những người bị bệnh, rửa tay thường xuyên (hoặc sử dụng chất khử trùng tay chứa cồn với nồng độ cồn tối thiểu là 60%) trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh; làm sạch các bề mặt và đồ vật bạn thường chạm vào.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những bộ phận trên cơ thể không nên chạm vào

 

Bình luận
Tin mới
  • 11/11/2026

    Chiều dài cổ tử cung: Tại sao yếu tố này lại quan trọng trong thai kỳ?

    Trong thai kỳ, cổ tử cung có thể bị ngắn lại quá sớm. Tình trạng này làm tăng nguy cơ chuyển dạ sớm và sinh non. Chuyển dạ sinh non thường xảy ra trong khoảng thời gian từ tuần thứ 20 đến tuần thứ 37 của thai kỳ. Sinh non càng sớm thì nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe của em bé càng cao.

  • 11/11/2026

    Thể dục trong mùa đông giúp cải thiện hệ miễn dịch

    Mùa đông không chỉ mang theo cái lạnh mà còn khiến cơ thể dễ mệt mỏi, cảm cúm và suy giảm sức đề kháng. Tuy nhiên, thay vì “ngủ đông”, việc duy trì vận động nhẹ như đi bộ, chạy chậm hay tập yoga lại là cách tự nhiên giúp hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn. Tập thể dục đều đặn giúp tăng tuần hoàn, kích hoạt tế bào bảo vệ và giảm viêm – từ đó giúp cơ thể chống lại virus, giữ năng lượng và tinh thần khỏe mạnh suốt mùa lạnh.

  • 10/11/2026

    Bí mật hormone hạnh phúc và sợi dây kết nối tình yêu đôi lứa

    Tình yêu đôi lứa không chỉ mang lại những rung cảm diệu kỳ mà còn ẩn chứa những biến chuyển bên trong cơ thể. Cảm giác say mê thăng hoa, sự gắn kết bền chặt hay niềm bình yên khi ở bên người bạn đời đều chịu sự chi phối mạnh mẽ từ hệ thống nội tiết và các tín hiệu thần kinh. Việc thấu hiểu cơ chế kỳ diệu này giúp chúng ta biết cách trân trọng, chủ động vun đắp và bảo vệ mối quan hệ lứa đôi luôn thắm thiết, bền vững theo thời gian. Nhằm mang đến cái nhìn sâu sắc và toàn diện hơn, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những thông tin chi tiết cùng các góc nhìn chuyên môn ngay sau đây.

  • 10/11/2026

    Ung thư hắc tố da

    Ung thư hắc tố là một dạng ung thư da nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến bất kỳ ai, bất kể mùa nào. Bệnh bắt nguồn từ các tế bào sản xuất sắc tố của da, được gọi là tế bào hắc tố. Quan niệm sai lầm cho rằng nguy cơ mắc ung thư hắc tố giảm đáng kể vào mùa đông là hoàn toàn sai lầm, vì tia UV - nguyên nhân chính gây ung thư - vẫn còn hiện hữu trong mùa đông.

  • 09/11/2026

    Chứng vẽ da là gì?

    Chứng vẽ da (tên khoa học là dermatographia) là một tình trạng gây ra các vết nổi gồ lên trên da. Phản ứng này xuất hiện khi da bị gãi, cọ xát hoặc chịu áp lực. Các vết này thường tự biến mất trong vòng 30 phút mà không cần điều trị. Cùng tìm hiểu về tình trạng này qua bài viết sau!

  • 09/11/2026

    Vì sao mùa đông dễ gây đột quỵ và nhồi máu cơ tim?

    Khi thời tiết chuyển lạnh, không chỉ làn da và hệ hô hấp chịu ảnh hưởng mà tim mạch cũng phải đối mặt với nhiều rủi ro nghiêm trọng. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, mùa đông là thời điểm tỷ lệ đột quỵ và nhồi máu cơ tim tăng cao nhất trong năm.

  • 08/11/2026

    Cúm mùa khi giao mùa: Nhận diện sớm triệu chứng và biện pháp phòng ngừa chủ động

    Cúm mùa là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm (Influenza virus) gây ra, có khả năng lây lan nhanh trong cộng đồng, đặc biệt vào thời điểm giao mùa khi điều kiện thời tiết thuận lợi cho virus phát triển.

  • 08/11/2026

    Top 5 thực phẩm "vàng" nên dự trữ trong mùa mưa bão

    Mỗi khi mùa bão lũ tràn về, nguồn cung ứng thực phẩm và điện nước thường xuyên bị gián đoạn. Để giúp các gia đình chủ động chăm sóc sức khỏe và đảm bảo dinh dưỡng trong những ngày thiên tai, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những gợi ý về việc chuẩn bị thực phẩm dự trữ mùa bão lũ an toàn và khoa học.

Xem thêm