Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Phân tiết lộ điều gì về sức khỏe của bạn?

Nếu bạn không phải là một đứa bé đang chịu khổ sở vì tập đi vệ sinh bằng bô, chắc rằng bạn không dành quá nhiều thời gian để nói về “phân” của mình. Nhưng đây là lí do tại sao bạn có thể muốn xem qua chúng lần 2 trước khi bỏ qua: phân gần như là thứ duy nhất bạn có để biết về sức khỏe đường ruột của mình.

Phân tiết lộ điều gì về sức khỏe của bạn? 

Nhận biết những dấu hiệu bất thường sớm là điều cần thiết, tuy nhiên không nên chú trọng đến những thay đổi nhất thời mà tốt hơn hết là tìm những thay đổi kéo dài. Tình trạng của phân phụ thuộc vào bạn đã ăn gì,uống gì, sinh hoạt như thế nào. Nếu bạn để ý thấy một sự thay đổi kéo dài một tuần hoặc hơn, và bạn không thấy có những thay đổi trong chế độ ăn gần đây, hãy đi khám bác sĩ vì điều đó có thể cứu sống bạn.

Kiểm tra 7 điều sau với “phân” có thể đưa ra thông tin về sức khỏe của bạn.

Nếu phân của bạn cứng, nhiều mảnh vụn, và bạn phải rặn để đẩy nó ra

Có nghĩa là: bạn đang bị táo bón. Thậm chí cả khi bạn vẫn đi đại tiện mỗi ngày và phân của bạn vẫn cứng và ra thành nhiều mảnh, cục riêng biệt thì có nghĩa là bạn vẫn có thể bị táo bón. Nguyên nhân hay gặp nhất đó là không cung cấp đủ chất xơ.

Trung bình người trưởng thành chỉ ăn khoảng 15gam chất xơ mỗi ngày- mà theo khuyến cáo là 25 gam/ngày đối với phụ nữ và 38gam/ngày đối với nam giới. Đọc nhãn và ghi lại chế độ thức ăn trong 1 tuần để biết lượng chất xơ mà bạn thực sự ăn vào.

Nếu bạn không cung cấp đủ, hãy bổ sung vào thực đơn của bạn thêm hoa quả, rau củ, gạo nguyên cám, đậu, quả hạch và hạt.

Nếu phân của bạn có màu đen hoặc đỏ tươi

Có nghĩa là: bộ phận nào đó trong ống tiêu hóa đang chảy máu. Hầu hết những lần máu xuất hiện trong phân có thể do chảy máu lành tính. Nó cũng có thể do loét dạ dày hoặc ung thư đại tràng, điều này là rất quan trọng để trao đổi với bác sĩ bất cứ khi nào bạn thấy máu trong bồn cầu.
Những thuốc không kê theo đơn ví dụ như Pepto-Bismol, có thể khiến phân bạn chuyển thành màu đen. Nó xảy ra khi sulfua trong phân kết hợp với bismuth, thành phần hoạt tính của thuốc, và tạo thành sulfide bismuth, một chất có màu đen. Sự đổi màu có thể chỉ tạm thời và ít gây hại và có thể kéo dài vài ngày sau khi bạn dừng uống thuốc.

Nếu phân của bạn rất lỏng nhưng không do tiêu chảy

Có nghĩa là: bạn đang bị bệnh Celiac. Mặc dù bệnh này chỉ ảnh hưởng đến 1% dân số, nhưng theo ước tính có khoảng 83% người Mỹ mắc bệnh Celiac mà không biết họ mắc bệnh, theo Viện nghiên cứu bệnh đường ruột quốc gia Hoa Kỳ. Dấu hiệu của phân có thể là dấu hiệu duy nhất chỉ ra bạn mắc bệnh. Với bệnh Celiac, cơ thể bạn không có khả năng tiêu hóa gluten, một protein trong lúa mì, lúa mạch. Việc ăn gluten sẽ hủy hoại vi nhung mao (những nhú nhỏ, giống hình ngón tay phủ lên bề mặt ruột non) và bạn không có khả năng hấp thu chất dinh dưỡng từ thức ăn. Điều này góp phần làm lỏng phân và bạn có thể sẽ đi đại tiện vài lần trong một ngày.

Nói chuyện với bác sĩ về việc bạn có nên được kiểm tra bệnh celiac. Chuyển sang chế độ ăn không chứa gluten có thể hỗ trợ sự hấp thu, làm cứng phân của bạn và sẽ giải quyết được bất kì những triệu chứng liên quan ví dụ như mệt mỏi, đau, chướng bụng, trầm cảm, hoặc mẩn đỏ.

Nếu phân của bạn nổi thay vì chìm xuống

Điều đó có nghĩa là: Đường tiêu hóa của bạn đang bị đầy hơi. Nếu bạn đã ăn nhiều đậu, giá đỗ, cải bắp, hoặc một bữa ăn lớn, điều này là hoàn toàn bình thường nếu phân của bạn nổi lên bởi vì có chứa khí, và đó không phải là nguyên nhân đáng lo ngại.

Tuy nhiên, nếu sự trôi lềnh bềnh trở nên thường xuyên hơn hoặc bạn nhìn thấy xuất hiện váng dầu, điều đó có nghĩa là khả năng hấp thu mỡ từ thức ăn của cơ thể bạn đang bị hạn chế. Ví dụ, nhiễm trùng hoặc viêm tụy có thể ngăn cơ thể sản xuất đủ emzym tiêu hóa. Dị ứng thức ăn hoặc nhiễm khuẩn có thể phá hủy niêm mạc ruột non và ảnh hưởng đến sự hấp thu. Hỏi bác sĩ để kiểm tra mẫu phân nếu không có mỡ ở trong phân. Tập thể dục có thể là cần thiết để giải quyết tận gốc vấn đề.

Nếu phân của bạn có mùi sulfur hoặc mùi trứng và bạn bị tiêu chảy

 

Có nghĩa là: Bạn có thể nhiễm giardia. Loại kí sinh trùng này thường trú ngụ trong nước sạch, chính vì thế nếu bạn đi bơi ở hồ, đi cắm trại hoặc uống nước chưa được lọc, bạn có thể nhiễm chúng. Bạn có thể mắc tiêu chảy từ nhiều tuần đến nhiều tháng, nhưng bạn vẫn cảm thấy khỏe. Bác sĩ có thể lấy mẫu phân làm xét nghiệm để chẩn đoán, điều trị cho bạn bằng kháng sinh nếu cần thiết.

Nếu phân của bạn rất…”gầy”, trông giống như một chiếc bút chì

Có nghĩa là: Bạn đang bị táo bón hoặc đó là một dấu hiệu của ung thư trực tràng. Nếu bạn để ý thấy phân quá mảnh trong một đến hai ngày, nó có thể không phải là vấn đề. Nó có thể xảy ra nếu bạn bị táo bón và rặn nhiều, điều này ngăn cơ vòng hậu môn mở ra và làm hẹp đường cho phân ra ngoài. Thêm chất xơ vào bữa ăn có thể giải quyết vấn đề này.

Nhưng nếu chuyện này xảy ra trong một thời gian dài hàng tháng và phân tiếp tục nhỏ hơn vấn đề tiếp diễn, đó có thể là biểu hiện của bệnh ung thư trực tràng. Với ung thư trực tràng, khối u cố định, rắn và bao quanh trực tràng. Do vậy, có ít không gian để phân đóng cục, do đó phân rất mảnh và dài. Hãy đi khám tiêu hóa hoặc ung thư ngay lập tức.

Nếu phân của bạn nhiều, lỏng và có màu xanh tảo biển

 

Có nghĩa là: bạn đang bị nhiễm Clostridium difficile (C. diff). Nó đang trở nên phổ biến và thưởng xảy ra  sau một thời gian sử dụng kháng sinh. C. diff là một phần của hệ vi khuẩn chí trong đường ruột, nhưng uống kháng sinh có thể giết những lợi khuẩn vẫn giữ cho C.diff ở mức cân bằng. Hậu quả là vi khuẩn C. diff nhân lên không kiểm soát và gây nên những vấn đề về dạ dày, ruột non, dẫn đến mất nước. Những trường hợp nặng có thể dẫn đến tử vong.
Lời khuyên cho bạn lúc này là hãy đi khám bác sĩ ngay lập tức để được chẩn đoán, điều trị và quyết định bạn có nên ngưng sử dụng kháng sinh hay không.
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Tính chất và màu sắc phân nói lên điều gì
Bình luận
Tin mới
  • 04/02/2026

    Những điều cha mẹ cần biết về rối loạn tiêu hóa ở trẻ

    Mùa xuân là thời điểm trẻ nhỏ thường đối mặt với nhiều nguy cơ về sức khỏe đường ruột do sự thay đổi đột ngột trong chế độ ăn uống và sinh hoạt. Sự kết hợp giữa các bữa tiệc tùng dịp lễ Tết và điều kiện môi trường nồm ẩm đặc trưng của mùa xuân tạo cơ hội cho các tác nhân gây hại tấn công hệ tiêu hóa non nớt của trẻ. Để giúp phụ huynh có cái nhìn đầy đủ và chủ động bảo vệ sức khỏe cho con trẻ trong giai đoạn này, hãy cùng Viện Y học ứng dụng Việt Nam tìm hiểu nguyên nhân cũng như các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

  • 03/02/2026

    Không khí ô nhiễm tàn phá làn da như thế nào?

    Ô nhiễm không khí không chỉ ảnh hưởng đến phổi mà còn gây tổn hại sâu sắc cho làn da. Bụi mịn và khí độc có thể khiến da lão hóa sớm, viêm nhiễm và mất hàng rào bảo vệ tự nhiên.

  • 03/02/2026

    Vụ "hô biến" thịt hết hạn vào trường học: Quy trình an toàn đứt gãy ở đâu?

    TS.BS Trương Hồng Sơn nhận định, quy trình an toàn thực phẩm bị đứt gãy thường là kết quả của thiếu minh bạch, thiếu kiểm tra độc lập và thiếu hệ thống quản lý.

  • 03/02/2026

    Bạn nên ăn bữa cuối cùng trong ngày lúc mấy giờ?

    Một bữa tối muộn có thể khiến bạn khó ngủ, tăng cân và ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch – nhưng nếu ăn quá sớm, bạn lại dễ bị đói về đêm. Lựa chọn đúng thời điểm cho bữa ăn cuối trong ngày tưởng chừng đơn giản, nhưng lại là “bí quyết vàng” để duy trì cân nặng, giấc ngủ và hệ tiêu hóa khỏe mạnh.

  • 02/02/2026

    Ăn gì để không bị mất cơ, giữ dáng săn chắc?

    Phát triển cơ bắp đã khó, duy trì và bảo toàn khối lượng cơ theo thời gian còn khó hơn trong hành trình xây dựng hình thể khỏe đẹp...

  • 02/02/2026

    Bí quyết giảm stress mùa sắm Tết và chuẩn bị cho năm mới

    Mùa Tết luôn mang đến không khí vui tươi, sum họp, nhưng đồng thời cũng là thời điểm tâm lý cuối năm dễ bị ảnh hưởng bởi áp lực từ việc chuẩn bị. Từ việc mua sắm quà tặng, thực phẩm đến dọn dẹp nhà cửa, nhiều người cảm thấy lo âu và mệt mỏi, dẫn đến tình trạng stress kéo dài. Chính vì vậy, việc tìm kiếm những bí quyết giảm stress cho mùa Tết là điều cần thiết để mọi người có thể tận hưởng trọn vẹn không khí xuân an lành. Bài viết này sẽ khám phá các bí quyết khoa học để giảm stress mua sắm và chuẩn bị Tết, giúp bạn đón năm mới với tinh thần thoải mái và năng lượng tích cực.

  • 01/02/2026

    Chiến lược 15 ngày detox cơ thể đón Tết 2026

    Một cơ thể nhẹ nhàng, khỏe khoắn và tràn đầy năng lượng không đến từ việc nhịn ăn khắc nghiệt vài ngày, mà là kết quả của sự tái thiết lập có hệ thống các thói quen chuyển hóa.

  • 31/01/2026

    Uống trà xanh hay trà đen tốt cho sức khỏe hơn?

    Trà xanh và trà đen đều là nguyên liệu từ cây trà. Sự khác biệt chính nằm ở cách chế biến, hàm lượng caffeine và chất chống oxy hóa. Vậy loại nào tốt cho sức khỏe hơn?

Xem thêm