Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Sử dụng kháng sinh trong sản khoa

Hiện nay hiện tượng vi khuẩn kháng với các loại thuốc kháng sinh ngày càng phổ biến và có nguy cơ lan rộng do việc sử dụng thuốc một cách bừa bãi, không có sự kiểm soát chặt chẽ nên đã làm hạn chế việc điều trị những trường hợp nhiễm khuẩn, trong đó có các bệnh lý về sản khoa.

Vì vậy, đây là một vấn đề cần được quan tâm để sử dụng kháng sinh một cách hợp lý, an toàn và có hiệu quả trong các bệnh lý sản khoa.

Phụ nữ bị nhiễm khuẩn trong thai kỳ hoặc sau khi sinh đẻ có thể do nhiều loại vi khuẩn phối hợp bao gồm vi khuẩn kỵ khí, vi khuẩn ái khí. Việc sử dụng kháng sinh phải dựa trên quá trình theo dõi sản phụ khi điều trị. Nếu không có đáp ứng trên lâm sàng thì cần làm kháng sinh đồ để lựa chọn kháng sinh thích hợp. Ngoài ra, cũng cần cấy máu đối với những trường hợp nghi ngờ bị nhiễm khuẩn huyết. Các trường hợp nhiễm khuẩn đường tiết niệu xảy ra sau khi sảy thai hoặc sau khi sinh đẻ cần sử dụng kháng sinh có phổ rộng. Trường hợp sản phị bị sảy thai không an toàn hoặc đẻ rơi cần phải tiêm phòng uốn ván.

Đối với thuốc kháng sinh dự phòng

Trong lĩnh vực sản khoa, có nhiều thủ thuật được xem là ít có nguy cơ gây nhiễm khuẩn. Tuy vậy trong thực tế, việc sử dụng kháng sinh thường sử dụng chỉ mang tính chất phòng ngừa và được gọi là “sử dụng kháng sinh dự phòng”. Khi thực hiện một số phẫu thuật hoặc thủ thuật sản khoa như phẫu thuật lấy thai, bóc tách nhau bằng tay; việc sử dụng kháng sinh với mục đích là để dự phòng nhiễm khuẩn lúc làm phẫu thuật, thủ thuật. Trong trường hợp sản phụ đã bị nhiễm khuẩn hoặc đã chẩn đoán nhiễm khuẩn thì việc dùng kháng sinh được sử dụng điều trị như các trường hợp nhiễm khuẩn thông thường khác. Về cách sử dụng, nên cho kháng sinh dự phòng khoảng 30 phút bằng đường tĩnh mạch trước khi bắt đầu thực hiện phẫu thuật hoặc thủ thuật để kháng sinh có đủ thời gian xâm nhập vào các mô tế bào của cơ thể khi bắt đầu phẫu thuật hoặc thủ thuật. Trong trường hợp phẫu thuật lấy thai, một liều kháng sinh dự phòng cần được cho ngay sau khi cặp dây rốn. Nếu phẫu thuật kéo dài trên 6 giờ hoặc mất máu nhiều ước tính khoảng trên 1.000 ml thì phải cho liều thứ hai để duy trì nồng độ kháng sinh ở trong máu.

su-dung-khang-sinh-trong-san-khoa-1

Về xử trí điều trị

Ba nhóm thuốc kháng sinh có thể được sử dụng trong thời gian mang thai không hạn chế với quy tắc và liều lượng thông thường gồm: beta lactamin, macrolid, polypeptid.

Ở tuyến xã phải căn cứ theo các loại thuốc kháng sinh thiết yếu để kết hợp trong điều trị. Lưu ý nếu sử dụng kháng sinh sau 2 ngày mà không thấy đáp ứng thì nên xem xét chuyển sản phụ lên tuyến trên để xử trí điều trị tiếp tục nhằm đạt được hiệu quả tốt hơn. Ở tuyến huyện, việc điều trị các bệnh nhiễm khuẩn ban đầu thường dùng phối hợp các loại thuốc kháng sinh theo cách dùng kháng sinh nhóm cephalosporin phối hợp với nhóm macrolid; trong trường hợp nghi ngờ bị nhiễm vi khuẩn kỵ khí, cần phối hợp với metronidazol nhưng phải cân nhắc và thận trọng khi sử dụng loại thuốc này cho sản phụ ở ba tháng đầu của thai kỳ.

Một số kháng sinh chống chỉ định sử dụng

Trong sản khoa, cần lưu ý chống chỉ định kháng sinh đối với một số loại thuốc như tetracyclin, chloramphenicol, amyloglycosid, sulfamid, quinolon và metronidazol vì chúng có những tác dụng bất lợi. Tetracyclin có thể có nguy cơ gây độc cho gan của người mẹ, ảnh hưởng tới sự phát triển xương và làm hỏng men răng của thai nhi. Cloramphenicol có nguy cơ làm suy tủy đối với bào thai. Aminoglycosid có khả năng gây ngộ độc cho thần kinh thính giác và thận của thai nhi. Sulfamid có thể gây quái thai trong 3 tháng đầu của thai kỳ, gây vàng da tan huyết nặng ở trẻ sơ sinh nếu dùng ở 3 tháng cuối của thời kỳ thai nghén. Quinolon làm ảnh hưởng đến các đầu sụn khớp của thai nhi. Metronidazol có tác dụng kháng axít folic và gây dị tật thai nhi trong 3 tháng đầu của thai kỳ, nếu cần thiết phải sử dụng thì nên kết hợp với việc sử dụng các loại vitamin.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Sử dụng kháng sinh khi mang thai: những lưu ý cần thiết

TTƯT.BS. NGUYỄN VÕ HINH - Theo Sức khỏe & Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 19/01/2021

    10 lý do khiến bạn luôn cảm thấy đầy hơi

    Đầy hơi là một tình trạng rất phổ biến, đa phần do thói quen ăn uống không lành mạnh, tình trạng căng thẳng của bản thân hoặc nhiều vấn đề khác tác động gây ra. Đầy hơi gây ra cảm giác khó chịu, đôi khi gây phiền toái khi quá đầy hơi và khiến bạn phải “xả” ở những nơi công cộng. Vậy tình trạng này có nguyên nhân từ đâu?

  • 19/01/2021

    6 loại nấm adaptogen giúp cải thiện sức khỏe toàn diện

    Nhiều chuyên gia chỉ ra rằng, người tiêu dùng đang có xu hướng ngày càng quan tâm hơn tới các loại thực phẩm chăm sóc sức khỏe. Một trong những thực phẩm dẫn đầu xu hướng có thể kể tới các loại nấm adaptogen.

  • 19/01/2021

    Có nên sử dụng ibuprofen để giảm đau khi mang thai?

    Thai kỳ là một khoảng thời gian thú vị của mọi người phụ nữ, tuy nhiên, không phải lúc nào nó cũng dễ dàng, cả về nghĩa đen lẫn nghĩa bóng.

  • 19/01/2021

    9 thực phẩm giúp “làm sạch” gan tốt không thể ngờ

    Gan được cho là bộ phận quan trọng nhất trong cơ thể. Một lá gan khỏe mạnh sẽ đào thải hết tất cả độc tố có hại ra ngoài cơ thể nhanh chóng. Thường xuyên ăn những thực phẩm dưới đây là cách tốt nhất để “lọc sạch” và giữ cho gan khỏe mạnh.

  • 19/01/2021

    Rau má – thần dược dưỡng da thần kỳ

    Rau má là một loại rau đã rất "thịnh hành" trong giới làm đẹp, nhưng vẫn còn ít người biết đến công dụng thần kỳ của nó trong việc chữa lành các vết thương, đặc biệt là mụn trứng cá trên da.

  • 18/01/2021

    Những phương pháp giúp ngủ nhanh chỉ trong 10, 60 hoặc 120 giây!

    Dành quá nhiều thời gian cho việc cố gắng chìm vào giấc ngủ hơn việc thực sự được ngủ là một vấn đề thường gặp của nhiều người. Nếu não bộ của bạn không được nghỉ ngơi, cơ thể cũng tổn hại theo. Tuy nhiên, có một vài mẹo khoa học để giúp bạn có thể chìm vào giấc ngủ nhanh chóng hơn và cơ thể được vào chế độ nghỉ ngơi tốt nhất.

  • 18/01/2021

    Những dấu hiệu cảnh báo mất cân bằng nội tiết tố nữ

    Mất cân bằng nội tiết tố có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, suy giảm nhan sắc và tâm sinh lý của phụ nữ. Dưới đây là những dấu hiệu mất cân bằng nội tiết trong cơ thể bạn cần biết để có biện pháp xử trí kịp thời.

  • 18/01/2021

    Quan hệ bằng miệng làm tăng nguy cơ ung thư vòm họng

    Nghiên cứu mới được đăng tải trên tạp chí Cancer (Mỹ) chỉ ra rằng, quan hệ bằng miệng (khẩu giao, oral sex) làm tăng nguy cơ mắc ung thư vùng đầu, cổ.

Xem thêm