Viêm xoang cấp

Tắc nghẹt mũi và tăng áp lực ở xương gò má thường là dấu hiệu của viêm xoang cấp. Nó có thể gây cản trở dẫn lưu chất nhày ra mũi. Theo Hiệp Hội Tai mũi họng Hoa Kỳ, viêm xoang cấp là một bệnh lý phổ biến, nó ảnh hưởng tới hơn 37 triệu người Mỹ mỗi năm.

Nguyên nhân

Có nhiều bệnh lý và rối loạn có thể gây ra viêm xoang cấp như:

• Cảm lạnh
• Nhiễm khuẩn đường hô hấp trên
• Viêm xoang do nấm
• Viêm mũi dị ứng gây sản xuất chất nhày ở các xoang
• Thiếu sự chuyển động của các lông mao do bệnh lý (lông mao là những sợi lông nhỏ nằm trong xoang, chuyển động để đẩy chất nhày ra ngoài)
• Polyp mũi hoặc các khối u ở mũi
• Lệch vách ngăn mũi
• Phì đại hoặc viêm V.A
• Các vấn đê răng miệng (ở một số trường hợp hiếm gặp, vi khuẩn có thể lan truyền từ răng bị nhiễm trùng sang các xoang)
• Bệnh xơ nang

Yếu tố nguy cơ

Những yếu tố dưới đây có thể làm bạn tăng nguy cơ bị viêm xoang cấp:

• Viêm mũi dị ứng
• Bất thường cấu trúc ở mũi, ví dụ như lệch vách ngăn hoặc polyp mũi
• Hút thuốc lá hoặc thường xuyên hít thở phải không khí ô nhiễm
• Những bệnh lý ảnh hưởng đến chức năng của các lông mao, ví dụ như hội chứng Kartagener (bệnh lý về phổi gây ảnh hưởng đến sự chuyển động của các lông mao)
• Phì đại V.A
• Các môi trường thuận lợi như nhà trẻ, mẫu giáo hoặc những nơi virus truyền nhiễm thường xuyên có mặt
• Các hoạt động gây thay đổi áp lực, ví dụ như bay hoặc lặn
• Suy giảm miễn dịch
• Bệnh xơ nang

Triệu chứng

Những triệu chứng của viêm xoang cấp bao gồm:

• Ngạt mũi
• Nước mũi đặc, màu xanh hoặc vàng
• Viêm họng
• Ho (nặng lên về ban đêm)
• Chảy dịch nhày ở họng sau
• Đau đầu
• Đau, tăng áp lực hoặc căng tức bên trong mắt, mũi, gò má hoặc trán
• Đau tai
• Đau răng
• Hơi thở hôi
• Giảm khả năng ngửi
• Giảm cảm nhận của vị giác
• Sốt
• Mệt mỏi

Chẩn đoán

Chẩn đoán viêm xoang cấp thường dựa trên thăm khám lâm sàng. Bác sỹ sẽ gõ nhẹ vào các xoang của bạn bằng các ngón tay để xác định viêm. Bên cạnh đó, họ cũng soi mũi bằng đèn để tìm viêm, polyp, u hoặc các bất thường khác.

Bác sỹ cũng có thể cần sử dụng một số xét nghiệm để chẩn đoán xác định:

Nội soi mũi

Bác sỹ sẽ đưa một ống nội soi nhỏ, mềm vào bên trong mũi của bạn để xác định tình trạng viêm hoặc các bất thường khác ở các xoang.

Chẩn đoán hình ảnh

Bác sỹ có thể chỉ định chụp cắt lớp vi tính hoặc cộng hưởng từ để tìm viêm hoặc bất thường ở các xoang.

Điều trị

Hầu hết các trường hợp viêm xoang cấp đều có thể điều trị tại nhà bằng các giải pháp sau:

• Dùng khăn ấm và ẩm chườm lên các xoang để làm giảm sự tắc nghẽn
• Máy giữ ẩm không khí để giảm tắc nghẽn xoang
• Xịt mũi bằng nước muối sinh lý một vài lần trong ngày để làm sạch mũi
• Uống nhiều nước để làm loãng chất nhày
• Sử dụng các thuốc xịt corticoid không kê đơn, ví dụ như Flonase hoặc Nasonex để giảm viêm xoang
• Sử dụng thuốc làm thông mũi không kê đơn, ví dụ như Sudafed hoặc Actifed để làm khô chất nhày
• Sử dụng các thuốc giảm đau không kê đơn, ví dụ như Advil, Tylenol, hoặc Motrin để giảm đau xoang
• Kê cao đầu khi ngủ để kích thích dẫn lưu các xoang

Các thuốc kê đơn

Bác sỹ có thể kê cho bạn một số thuốc kháng sinh, thuốc chống nấm hoặc các mũi tiêm dị ứng trong trường hợp viêm xoang cấp nặng.

Phẫu thuật

Trong một số trường hợp, phẫu thuật có thể cần thiết để điều trị các bệnh lý nguyên nhân gây ra viêm xoang cấp. Bác sỹ sẽ tiến hành cắt bỏ polyp mũi hoặc các khối u, tạo hình vách ngăn mũi, hoặc làm sạch và dẫn lưu các xoang.

Điều trị thay thế

Một số giải pháp điều trị thay thế dưới đây có thể giúp làm giảm các triệu chứng viêm xoang cấp:

Thảo dược

Các thảo dược chiết xuất từ cây sen cạn và cây chùm ngây có nhiều lợi ích trong việc làm giảm các triệu chứng của viêm xoang và ít gây ra tác dụng phụ. Hãy tham khảo ý kiến bác sỹ của bạn về độ an toàn cũng như liều dùng của chúng.

Châm cứu và bấm huyệt

Tuy chưa có bằng chứng khoa học rõ ràng về hiệu quả của châm cứu trong điều trị rối loạn này, nhưng một số người cho biết châm cứu và bấm huyệt làm giảm triệu chứng viêm xoang cấp do viêm mũi dị ứng.

Tiên lượng

Hầu hết các trường hợp viêm xoang cấp có thể khỏi sau khi áp dụng các giải pháp tại nhà. Một số trường hợp không khỏi và dẫn đến viêm xoang bán cấp (kéo dài từ 4-12 tuần) hoặc viêm xoang mạn (kéo dài từ 3 tháng trở lên). Trong những trường hợp hiếm gặp, viêm xoang có thể làm nhiễm trùng lan đến mắt, tai hoặc xương, gây viêm màng não. Hãy gọi cho bác sĩ của bạn nếu bạn đau đầu dữ dội, không đáp ứng với thuốc, sốt hoặc thay đổi thị lực khi bị viêm xoang cấp; đó có thể là những dấu hiệu cho thấy nhiễm khuẩn đã lan ra các bộ phận khác.

Phòng bệnh

Bạn có thể phòng ngừa viêm xoang cấp bằng một số giải pháp dưới đây:

• Chế độ ăn lành mạnh để tăng cường miễn dịch
• Tránh hút thuốc lá hoặc không khí ô nhiễm
• Hạn chế tiếp xúc với những người bị cảm lạnh
• Rửa tay thường xuyên và trước khi ăn
• Sử dụng máy làm ẩm không khí khi thời tiết khô hanh để giữ ẩm xoang
• Tiêm phòng cúm hàng năm
• Điều trị các bệnh dị ứng kịp thời
• Sử dụng thuốc làm thông mũi khi bị ngạt mũi

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Điều trị triệu chứng của viêm xoang