Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Nôn mửa ở trẻ nhỏ

Trong những tuần đầu tiên của cuộc đời, trẻ thường xuyên nôn trớ do đang trong quá trình thích nghi với việc bú sữa để lấy dinh dưỡng qua đường miệng. So với trớ sữa, khi nôn trẻ mất nhiều dịch hơn. Nôn có thể rất khó chịu và khủng khiếp, vì vậy trẻ thường khóc kèm mỗi lần nôn.

Nôn mửa ở trẻ nhỏ

Bất kể điều gì, từ say xe cho đến khó tiêu đều có thể dẫn đến việc nôn ở trẻ. Thậm chí khóc hoặc ho quá lâu cũng có thể làm trẻ nôn. Vì thế, trong một vài năm đầu đời, trẻ có thể sẽ nôn rất nhiều lần.

Cơn nôn thường sẽ giảm bớt trong vòng 6 đến 24 giờ từ khi bắt đầu nôn. Trong thời gian này, trẻ chỉ cần được uống nhiều nước để đảm bảo không bị mất nước. Nếu trẻ vẫn khỏe mạnh và tăng cân bình thường, bạn có thể yên tâm về sức khỏe của trẻ. Dù vậy, nếu bạn vẫn thấy lo lắng hãy đưa trẻ đi khám bác sĩ.

Khi nào nôn là dấu hiệu bất thường?

Trong vòng một vài tháng đầu đời, nôn trớ thường do chế độ ăn hay bú sữa của trẻ chưa hợp lí, chẳng hạn như là trẻ ăn quá no mà bạn không giúp trẻ ợ hơi kịp thời.

Khi trẻ lớn hơn một chút, nhất là sau khoảng 6 tháng tuổi, việc trẻ đột nhiên nôn đa phần do nhiễm trùng ở dạ dày, ví dụ như viên dạ dày ruột, và thường đi kèm ỉa chảy.

Ngoài ra, trẻ cũng có thể nôn khi bị các bệnh sau:

  • Cảm lạnh
  • Nhiễm trùng đường niệu
  • Nhiễm trùng tai

Dị ứng thức ăn cũng là một trong những nguyên nhân gây nôn. Không cho trẻ ăn những loại thực phẩm gây dị ứng có thể cắt cơn nôn. Tuy nhiên, nên trao đổi kĩ với bác sĩ trước khi loại bỏ một loại thực phẩm nào đó khỏi khẩu phần ăn của trẻ.

Nôn có khi còn là triệu chứng của những bệnh nghiêm trọng hơn. Nếu bạn thấy trẻ có bất kì biểu hiện nào dưới đây, đưa trẻ đi khám ngay:

  • Mất nước, biểu hiện bằng khô miệng, ít nước mắt, chóp trũng, mệt lả, hoặc tiểu ít hơn bình thường (sử dụng ít hơn 6 tã lót một ngày).
  • Sốt.
  • Bỏ bú.
  • Nôn kéo dài hơn 12 giờ, hoặc nôn vọt.
  • Ban đỏ không mất đi khi căng da.
  • Buồn ngủ nhiều hoặc dễ bị kích thích.
  • Thóp phồng.
  • Thở gấp.
  • Chướng bụng.
  • Nôn ra máu hay mật xanh.
  • Nôn vọt nhiều ở trẻ sơ sinh trong vòng 30 phút sau ăn.

Nôn ra máu hay dịch mật xanh: nếu trước khi nôn trẻ vẫn khỏe mạnh bình thường thì không cần lo lắng nhiều nếu gặp trường hợp này. Nó có thể là do lực nôn làm tổn thương mạch máu ở thực quản gây chảy máu, hoặc do trẻ nuốt phải máu do những tổn thương trong miệng hoặc bị chảy máu cam trong vòng 6 giờ trước đó.

Tuy nhiên, bạn nên đưa trẻ đi khám ngay nếu trẻ tiếp tục nôn ra máu hoặc lượng máu nôn ra ngày càng tăng. Bác sĩ  sẽ cần một lượng nhỏ dịch nôn có chứa máu hoặc mật để kiểm tra quan sát, vì vậy, hãy giữ lại một phần dịch nôn của trẻ có chứa máu hoặc mật trong đó. Nôn ra mật là dấu hiệu của tắc ruột, tình trạng này cần được chữa trị nhanh nhất có thể.

Nôn vọt hoặc nôn liên tục ở trẻ sơ sinh 30 phút sau ăn: Tình trạng này có thể do hẹp môn vị, một bệnh lí khá hiếm gặp ở trẻ. Hẹp môn vị có thể gặp ở trẻ dưới 4 tháng tuổi, nhưng thường gặp nhất ở trẻ khoảng vài ba tuần tuổi.

Hẹp môn vị là khi van nối thông trực tiếp từ dạ dày xuống ruột non quá dày, làm cho lượng thức ăn không xuống ruột hết được, bị tắc lại ở dạ dày, vì thế trẻ nôn khi no hoặc khi ăn vào. Tình trạng này không quá nghiêm trọng, tuy nhiên phải cần sự can thiệp của y khoa mới giải quyết được.

Làm gì khi trẻ bị nôn?

Thông thường không cần quá lo lắng khi trẻ nôn, và tình trạng nôn sẽ nhanh chóng được cải thiện. Dưới đây là một số việc bạn có thể làm để giúp trẻ nhanh chóng phục hồi:

Cho trẻ uống đủ nước: Trẻ mất nước khi nôn, vì vậy việc bổ sung nước cho trẻ rất quan trọng. Bên cạnh việc duy trì thói quen uống sữa hoặc nước như bình thường của trẻ, cho trẻ uống thêm dung dịch bù nước vài ba lần một giờ. Tuy nhiên, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để biết được phương thức và lượng nước thích hợp trước khi bù nước cho trẻ. Và đừng cho trẻ uống nước hoa quả hoặc nước ngọt có ga.

Cho trẻ sinh hoạt bình thường: 12 đến 24 giờ sau lần nôn cuối, bạn có thể cho trẻ ăn uống sinh hoạt như bình thường. Tuy nhiên, hãy tiếp tục bù nước cho trẻ bằng nước lọc hoặc sữa. Nếu trẻ đang ăn dặm, bắt đầu cho trẻ ăn trở lại với các thực phẩm dễ tiêu như ngũ cốc hoặc sữa chua. Bạn cũng có thẻ cho trẻ dùng các dung dịch đông đá, như là kem, nếu trẻ đã hơn 12 tháng.

Cho trẻ nghỉ ngơi: Ngủ có thể giúp cho trẻ thoải mái hơn. Trong lúc ngủ, dạ dày đẩy thức ăn xuống ruột non, làm giảm nôn.

Đừng cho trẻ dùng thuốc chống nôn, trừ khi có chỉ định của bác sĩ.

Nếu trẻ đang đi nhà trẻ, cho trẻ nghỉ ngơi ở nhà ít nhất 48 giờ sau lần nôn cuối.

Nếu trẻ thường xuyên bị trớ, hãy tìm hiểu sâu hơn về cơ chế trào ngược ở trẻ cũng như lượng sữa nên cho trẻ uống mỗi lần.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Biện pháp khắc phục nôn và buồn nôn ở trẻ nhỏ

CTV Mai Mai - Viện Y học ứng dụng Việt Nam- Theo Babycenter
Bình luận
Tin mới
  • 22/04/2018

    Những lý do khiến chị em đau khi quan hệ tình dục

    Không ít chị em cảm thấy đau hoặc khó chịu khi quan hệ tình dục, và thậm chí, cơn đau còn có thể khiến họ cảm thấy sợ và chán nản với "chuyện ấy".

  • 22/04/2018

    7 loại ung thư do uống rượu

    Rượu là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra ung thư. Rất nhiều nghiên cứu đã được thực hiện về ảnh hưởng của rượu lên sức khỏe con người. Những người nghiện rượu mạn tính, hay sử dụng rượu trong thời gian dài đều gặp vấn đề về gan, mất trí nhớ, viêm tụy, thậm chí là một số loại ung thư.

  • 22/04/2018

    10 sai lầm tập thể dục khiến bạn luyện mãi vẫn không đẹp

    Nên tập vào sáng sớm, chạy bộ trên máy tốt hơn ở công viên, tập thể dục giúp bạn thèm ăn hơn... là quan niệm sai lầm, theo Brightside.

  • 22/04/2018

    Quy tắc an toàn khi sử dụng ibuprofen cho trẻ nhỏ

    Ibuprofen là một trong những loại thuốc phổ biến nhất được sử dụng cho trẻ em – và đồng thời cũng là một trong những loại thuốc khó sử dụng chính xác nhất do có quá nhiều dạng bào chế khác nhau. Bài viết này cung cấp cho bạn một số mẹo nhỏ để có thể sử dụng ibuprofen cho bé một cách an toàn.

  • 22/04/2018

    Dưa chua - nét dân dã của ẩm thực Việt hóa ra lại nhiều giá trị tới vậy

    Theo các nhà nghiên cứu, dưa chua đã có mặt ở Hà Lan từ khoảng năm 2030 TCN. Ở Việt Nam, đây là món ăn dân dã xuất hiện từ rất lâu và luôn xuất hiện trong mâm cơm gia đình như một phần không thể thiếu.

  • 22/04/2018

    Infographic: 9 điều bạn cần làm để tăng cường hệ miễn dịch

    Nếu thường hay bị cảm lạnh, cảm cúm, bệnh đường tiêu hóa... rất có thể là do bạn có hệ miễn dịch kém, không đủ sức chống chọi với các tác nhân gây bệnh. Trên thực tế, lối sống ít vận động, chế độ ăn uống kém lành mạnh cũng có thể gây hại nhiều cho hệ miễn dịch của bạn.

  • 22/04/2018

    Nhiễm lao ở trẻ em

    Trẻ em có dễ nhiễm lao hay không? Cần lưu ý gì để bé không bị nhiễm căn bệnh này? Cùng tìm hiểu tại bài viết:

  • 22/04/2018

    Phó Giám đốc Bệnh viện K chỉ rõ các dấu hiệu cảnh báo sớm ung thư

    PGS.TS Lê Văn Quảng – Phó Giám đốc BV K Trung ương, Chủ nhiệm Bộ môn Ung thư - Đại học Y Hà Nội đã chỉ rõ các dấu hiệu cảnh báo sớm ung thư, người dân cần hết sức chú ý để đi khám và được điều trị kịp thời.

Xem thêm