Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những lợi ích khi đọc kỹ hướng dẫn sử dụng thuốc

Khi dùng bất cứ loại thuốc nào, người bệnh cần phải đọc kỹ tờ hướng dẫn sử dụng đi kèm với thuốc, mục đích cuối cùng giúp việc sử dụng thuốc an toàn, hiệu quả...

Thuốc không kê đơn là thuốc người bệnh có thể mua trực tiếp tại các nhà thuốc mà không cần đơn của bác sĩ để trị những chứng bệnh thông thường như cảm cúm, sốt, đau (đau đầu), sổ mũi, ngạt mũi, ho... Các thuốc này được sử dụng để làm giảm bớt các triệu chứng bệnh hay gặp, tương đối an toàn nhưng không phải là vô hại, dùng thế nào cũng được, mà chúng vẫn có những tác dụng không mong muốn cho người dùng, nhất là đối với những người mắc bệnh mạn tính hoặc có những vấn đề về sức khỏe trước đó… thì càng phải thận trọng dùng.

Việc đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng sẽ giúp người bệnh biết được:

Liều và cách dùng thuốc đúng

Việc đọc kỹ hướng dẫn sử dụng thuốc còn giúp người bệnh biết được liều lượng dùng, số lần dùng trong ngày và thời gian trị liệu (chỉ được dùng tối đa là trong bao nhiêu ngày); biết được cách uống thuốc đúng (đối với những thuốc có những lưu ý đặc biệt khi uống), uống vào thời điểm nào (vào buổi sáng, uống trước ăn, uống sau ăn hay uống vào buổi tối…) để thuốc đạt hiệu quả cao nhất và tránh bị đồ ăn, thức uống làm hỏng thuốc; tránh tình trạng mặc định bấy lâu nay ở nhiều người là cứ ăn xong rồi mới uống thuốc, bất kể đó là thuốc gì.

Ví dụ: Các loại vitamin uống sau ăn hấp thu tốt hơn, các thuốc giảm đau chống viêm không steroid uống sau ăn để giảm kích ứng dạ dày… Phải uống các thuốc mình đang dùng trị nhiều bệnh cách nhau thế nào để tránh được tương tác bất lợi do thuốc gây nên… vì một số thuốc không kê đơn có thể gây tương tác với các thuốc kê đơn khi sử dụng đồng thời. Ví dụ, nhóm thuốc chống sung huyết làm giảm tác dụng của thuốc trị tăng huyết áp, thuốc aspirin làm gia tăng nguy cơ chảy máu ở người đang sử dụng thuốc chống đông heparin (thuốc chống đông máu), vitamin B6 làm giảm tác dụng của levodopa (thuốc trị Parkinson)...

Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng thuốc mang lại nhiều lợi ích cho người dùng.

Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng thuốc mang lại nhiều lợi ích cho người dùng.

Đối tượng chống chỉ định hoặc phải thận trọng dùng

Hầu hết các thuốc đều có chống chỉ định nhất định (tức là những đối tượng không được dùng) và những đối tượng nếu dùng phải rất thận trọng (có sự theo dõi sát sao về tình trạng sức khỏe trong quá trình dùng thuốc).

Mỗi loại thuốc sẽ có những chống chỉ định riêng, những thận trọng riêng. Ví dụ: Đối với thuốc hạ sốt, giảm đau paracetamol, người bệnh nhiều lần bị thiếu máu hoặc có bệnh tim, phổi, thận hoặc gan không được dùng. Thuốc mebendazol (thuốc trị giun) không dùng cho người mang thai 3 tháng đầu, người bị bệnh gan và những người quá mẫn với mebendazol. Thuốc nhuận tràng macrogol không dùng cho người bị viêm loét đại trực tràng, đau bụng không rõ nguyên nhân. Hay thuốc nhỏ mũi oxymetazolin, trẻ em dưới 6 tuổi, người bệnh bị glocom không được dùng và những đối tượng như người bị bệnh mạch vành, đau thắt ngực hoặc tăng huyết áp… dùng phải hết sức thận trọng vì bệnh có thể nặng lên do thuốc gây tác dụng trên tim mạch. Dùng oxymetazolin quá liều, kéo dài hoặc quá thường xuyên có thể kích ứng niêm mạc mũi, đặc biệt ở trẻ em; có thể gây tác dụng phụ toàn thân như tăng huyết áp, hồi hộp lo lắng, buồn nôn, chóng mặt, đau đầu, đánh trống ngực hoặc nhịp tim chậm phản xạ…

Đối với những người có bệnh mạn tính như bệnh tăng huyết áp, phì đại tuyến tiền liệt, đái tháo đường, hen suyễn... cần hết sức thận trọng khi dùng các thuốc không kê đơn vì có thể gây ra tác hại nguy hiểm (làm trầm trọng thêm bệnh sẵn có) hoặc gây ra những phản ứng cơ thể nghiêm trọng. Ví dụ: Các thuốc chống sung huyết gây co mạch trong điều trị nghẹt mũi (phenylephedrin, pseudoephedrin...) làm gia tăng huyết áp ở người bệnh tăng huyết áp; thuốc kháng histamin thế hệ cũ (chlorpheniramin, dexchlorpheniramin...) gây bí tiểu ở người phì đại tuyến tiền liệt; thuốc aspirin và các thuốc kháng viêm NSAID (ibuprofen, diclophenac...) gây khởi phát đợt hen suyễn, gây ra viêm loét dạ dày - tá tràng...

Nắm được các tác dụng phụ của thuốc để xử lý và phòng tránh

Trong mỗi tờ hướng dẫn của từng loại thuốc, ít, nhiều đều có đề cập tới những tác dụng không mong muốn của thuốc có thể xảy ra khi dùng ở liều bình thường và khi quá liều. Các tác dụng phụ thường gặp nhẹ như buồn nôn, nôn, chóng mặt, dị ứng da (mẩn ngứa)... đến nặng như gây loét, chảy máu dạ dày, tá tràng; phản ứng dị ứng nặng... có thể tử vong nếu như không được cấp cứu kịp thời. Đọc kỹ điều này giúp người bệnh nhận diện được những “thủ phạm” bất lợi (những bất thường) khi dùng thuốc để biết cách xử lý thích hợp như ngừng thuốc, đi khám...

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Hiểu đúng về thuốc điều trị bệnh do vi khuẩn, virus, nấm và ký sinh trùng ở trẻ em

DS. Nguyễn Thu Giang - Theo Sức khỏe & Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 27/01/2021

    6 tư thể cần tránh trong sinh hoạt hàng ngày

    Nếu bạn phát hiện mình có những thói quen không chuẩn dưới đây, hãy sửa ngay tư thế để bảo vệ cột sống và sức khỏe.

  • 27/01/2021

    Cẩn trọng khi xăm thẩm mỹ đón Tết

    Các dịch vụ như xăm thẩm mỹ đang được ưa chuộng nhờ đánh trúng nhu cầu làm đẹp cận Tết của các chị em. Tuy nhiên, xăm môi, xăm mày là phương pháp làm đẹp tiềm ẩn rất nhiều nguy hiểm với ngoại hình và sức khỏe.

  • 27/01/2021

    5 dấu hiệu thiếu hụt omega-3

    Axit béo omega-3 là một thành phần quan trọng của màng tế bào. Cơ thể của bạn cũng cần chúng để sản xuất các phân tử tín hiệu được gọi là eicosanoids, giúp hệ thống miễn dịch, phổi, tim mạch và nội tiết của bạn hoạt động tốt.

  • 27/01/2021

    Cách chăm sóc trẻ trong ngày lạnh sau khi tiêm chủng

    Tiêm vaccine là việc làm hết sức cần thiết góp phần phòng ngừa một số bệnh nguy hiểm cho trẻ em. Tuy nhiên, để đảm bảo sức khỏe cho con, các bậc cha mẹ cũng cần biết cách chăm sóc trẻ sau tiêm chủng, đặc biệt trong mùa Đông lạnh.

  • 27/01/2021

    Vai trò của bổ sung kali, magie trong dự phòng và điều trị một số bệnh nội khoa

    Kali và Magie (hay Magnesi) là hai khoáng chất thiết yếu giữ vai trò hết sức quan trọng trong cơ thể giúp duy trì hoạt động bình thường của các cơ quan, đặc biệt là hệ tim mạch, hệ tiêu hóa, hệ tiết niệu và cả hoạt động của các cơ bắp.

  • 27/01/2021

    Những sai lầm nên tránh để trẻ lâu

    Để luôn tươi trẻ, bạn cần tránh mắc phải các sai lầm sau đây

  • 26/01/2021

    Cảnh giác với biến chứng do da khô

    Thời tiết cả nước, đặc biệt là miền Bắc đang rất lạnh và hanh khô, do vậy da cũng trở nên khô hơn. Da khô gây nhiều các bệnh về da và cần được chăm sóc đúng cách.

  • 26/01/2021

    Rụng tóc ở trẻ sơ sinh có phải là điều bất thường?

    Bạn có thể để ý thấy rằng có nhiều trẻ mới sinh có mái tóc rất đen, thậm chí là bồng bềnh mềm mại. Tuy nhiên, cũng có những trẻ lại chẳng có tí tóc nào. Vậy điều này có phải là báo hiệu một tình trạng bất thường nào đó hay không? Và tình trạng rụng tóc trong thời kỳ sơ sinh có phải là điều bất thường hay không?

Xem thêm