Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Ngăn chặn đề kháng kháng sinh: từ nhận thức đến hành động

Tuân thủ điều trị và chủ động phòng ngừa bệnh tật bằng vắc-xin sẽ góp phần giảm thiểu đề kháng kháng sinh, nguyên nhân có thể khiến 10 triệu người tử vong tính đến năm 2050.

Ngăn chặn đề kháng kháng sinh: từ nhận thức đến hành động

19 ca tử vong mỗi phút do đề kháng kháng sinh

Đề kháng kháng sinh (ĐKKS) xảy ra khi vi khuẩn thay đổi và trở nên bất hoạt với kháng sinh. Việc kê toa kháng sinh không hợp lý, sử dụng rộng rãi và kéo dài trong điều trị cũng như dự phòng, kháng sinh sử dụng trong chăn nuôi v.v là những nguyên nhân làm gia tăng khả năng đề kháng của vi khuẩn.


 
Đề kháng kháng sinh cũng có nguyên nhân từ việc lạm dụng thức ăn có kháng sinh trong chăn nuôi

ĐKKS đang tăng lên mức nguy hiểm ở tất cả các quốc gia. Các bệnh truyền nhiễm phổ biến: viêm phổi, lao, bệnh lậu, và nhiễm trùng máu đang trở nên khó điều trị hơn vì kháng sinh ngày càng kém hiệu quả. Thậm chí cả một số kháng sinh thuộc nhóm “lựa chọn cuối cùng” cũng đang mất dần hiệu lực.

ĐKKS tạo ra một gánh nặng kinh tế cho toàn xã hội. Mỗi năm, thế giới phải chi hàng trăm tỷ USD để kiểm soát tình trạng số lượng ca tử vong do kháng thuốc tăng cao và nghiên cứu phát triển kháng sinh mới. Điển hình, con số đầu tư cho nghiên cứu kháng sinh mới điều trị bệnh lao phổi mỗi năm lến đến hơn 800 triệu USD; nhưng 50 năm qua chỉ có hai kháng sinh mới được phát triển và vẫn còn đang ở giai đoạn thử nghiệm.

Vai trò của bác sĩ, dược sĩ và bệnh nhân trong ngăn ngừa ĐKKS

Theo khảo sát của WHO năm 2015 tại Việt Nam, 74% đáp viên đồng ý rằng “đề kháng kháng sinh là một trong những vấn đề lớn nhất mà thế giới phải đối mặt”. Nên mỗi người đều có trách nhiệm nâng cao nhận thức và hành động cụ thể để chống lại ĐKKS.

Đối với bệnh nhân: khi có triệu chứng bệnh nên đến bác sĩ thăm khám và tuân thủ theo chỉ định điều trị, không nên tự ý uống hay chia sẻ thuốc cho người khác. Ngoài ra, cần ý thức “phòng bệnh hơn chữa bệnh” qua việc tiêm ngừa, giữ gìn vệ sinh cá nhân và môi trường sống,...

Nhân viên y tế là những người nắm giữ vai trò chính trong việc duy trì hiệu lực của các kháng sinh. Để làm được điều này, nhân viên y tế hướng đến kê toa kháng sinh hợp lý, giúp cho bệnh nhân được điều trị và cải thiện tình trạng nhiễm khuẩn:

Đối với bác sĩ: xác định vi khuẩn gây bệnh để lựa chọn kháng sinh theo các phác đồ và hướng dẫn điều trị; lưu ý phổ tác dụng, dược động học, dược lực học (điểm gãy PK/PD) của thuốc; và nhấn mạnh với bệnh nhân về việc tuân thủ điều trị.

Đối với dược sĩ: tư vấn cho bác sĩ về liều dùng khi điều trị với kháng sinh; tác dụng không mong muốn; độc tính; và các lưu ý về tương tác thuốc.

Nỗ lực của ngành Dược trong cuộc chiến ĐKKS

Đề kháng kháng sinh là thách thức hàng đầu đối với ngành Dược

Tại UNGA tháng 9/2016, GSK đã đưa ra cam kết phòng chống ĐKKS toàn cầu, khuyến nghị đưa vấn đề này trở thành một bước bắt buộc trong quá trình giải quyết các thách thức về chăm sóc sức khỏe trên toàn thế giới.

Để tạo cơ sở dữ liệu nghiên cứu ĐKKS, GSK tiến hành SOAR là chương trình giám sát độ nhạy cảm của các vi khuẩn đối với kháng sinh, mang tầm vóc toàn cầu. SOAR giúp thu thập các mẫu phân lập của những chủng vi khuẩn thường gây nhiễm khuẩn đường hô hấp mắc phải trong cộng đồng (CA-RTIs) để phân tích và theo dõi mức độ nhạy cảm của những tác nhân vi khuẩn này đối với các kháng sinh hiện có, tại nhiều quốc gia.

Đây đồng thời là cơ sở dữ liệu tham khảo dành cho nhân viên y tế trong việc nghiên cứu dược lâm sàng, cũng như ứng dụng để tối ưu hóa phác đồ điều trị nhiễm khuẩn bằng kháng sinh, phù hợp theo từng địa phương.

Tiêm ngừa là cách chủ động phòng chống bệnh tật hiệu quả

Song song với thúc đẩy nghiên cứu kháng sinh mới, GSK chú trọng việc đầu tư nghiên cứu các vắc xin mới ngăn ngừa những bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn. Và phối hợp cùng các Hội Y khoa trong các chương trình giáo dục sức khỏe cộng đồng để nâng cao nhận thức về vai trò quan trọng của tiêm ngừa. Đây được xem như phương pháp hiệu quả trong việc giải quyến vấn đề ĐKKS và hạn chế sự phụ thuộc vào kháng sinh mới.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 12 điều cần hỏi bác sĩ trước khi uống kháng sinh

Theo Hội Hô hấp TP.HCM
Bình luận
Tin mới
  • 25/06/2018

    Video: 6 điều phụ nữ nên biết về que thử thai

    Que thử thai là dụng cụ thử thai đơn giản và nhanh nhất mà bạn có thể sử dụng để kiểm tra xem mình đã "dính bầu" hay chưa. Dưới đây là một số điều mà bạn nên biết rõ trước khi sử dụng que thử thai.

  • 25/06/2018

    Chống nhiễm khuẩn bằng nano bạc

    Từ lâu bạc đã được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực của đời sống con người. Ngày nay nano bạc lại càng được ứng dụng sâu rộng trong đời sống xã hội bởi những đặc tính nổi trội của nó, đặc biệt trong chống nhiễm khuẩn.

  • 25/06/2018

    11 yếu tố kỳ lạ làm tăng nguy cơ bệnh tim

    Ai cũng biết hút thuốc lá, ăn quá nhiều thực phẩm chế biến sẵn và stress là những yếu tố khiến bạn mắc bệnh tim. Tuy nhiên, bạn vẫn có thể mắc bệnh tim vì những nguyên nhân không thể ngờ tới.

  • 25/06/2018

    Rau tiền đạo và nguy cơ sảy thai

    Khi thai phụ được chẩn đoán rau tiền đạo, một tình trạng khi rau thai bám thấp trong tử cung, bao phủ một phần hoặc toàn bộ cổ tử cung, có thể bạn sẽ cảm thấy lo lắng.

  • 25/06/2018

    Những câu hỏi thường gặp về chắp – lẹo

    Chắp và lẹo là hai bệnh khác nhau ở mắt nhưng mọi người thường nhầm lẫn là cùng một bệnh (tất nhiên bác sĩ nhãn khoa thì không thể nhầm lẫn).

  • 25/06/2018

    Ung thư nguyên bào võng mạc

    Khi bạn nhìn thấy đồng tử của trẻ dưới 5 tuổi có màu trắng ở một hoặc cả hai bên mắt, hãy cho con đến khám bác sĩ mắt sớm nhất có thể nhé!

  • 25/06/2018

    Huyết khối tĩnh mạch sâu

    Huyết khối tĩnh mạch sâu là một cục máu đông hình thành bên trong lòng tĩnh mạch, thường là tĩnh mạch nằm sâu trong chân. Khoảng nửa triệu người Mỹ mắc bệnh này mỗi năm và khoảng hơn 100.000 người chết vì bệnh này mỗi năm

  • 25/06/2018

    6 điều tuyệt đối tránh khi pha sữa công thức

    Thay đổi công thức, dùng nước không đủ nóng, hâm sữa quá lâu... là những sai lầm khi pha sữa công thức mà nhiều người không hề hay biết.

Xem thêm