Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Một số bệnh lý tâm thần dễ mắc ở tuổi dậy thì

Khi bước vào tuổi dậy thì, các em thường có những biến đổi tâm sinh lý rõ nét và phức tạp nhất, nhiều em chưa kịp thích nghi với sự thay đổi đó nên dễ có những dấu hiệu khủng hoảng tâm lý, không làm chủ được bản thân và thường có những hành vi tiêu cực.

Do vậy, người thân trong gia đình, bạn bè nên gần gũi, dành thời gian tâm sự, tìm hiểu, giúp đỡ trẻ bằng cách: khuyến khích trẻ tích cực tham gia các hoạt động tập thể, hoạt động xã hội, tránh tiếp xúc với phim ảnh, trò chơi bạo lực hay văn hóa phẩm đồi trụy..., bổ sung đầy đủ dinh dưỡng cho cơ thể bằng các thực phẩm lành mạnh, chăm chỉ tập thể dục để tăng cường sức khỏe... Dưới đây là một số bệnh lý tâm thần dễ mắc ở tuổi dậy thì.

Trầm cảm: Trầm cảm là căn bệnh rối loạn tâm thần thường gặp do độ tuổi nhạy cảm này dễ chịu áp lực từ xung quanh, từ học hành, bố mẹ, thầy cô, bạn bè hay cả từ các chất kích thích... Triệu chứng là hay buồn bã, không quan tâm tới mọi thứ xảy ra xung quanh và cả với bản thân, dễ mệt mỏi, mất hy vọng vào tương lai, tuy nhiên, đặc điểm trầm cảm ở trẻ là thay đổi tính tình hay cáu gắt bực bội, dễ kích động, ăn ngủ nhiều cũng xảy ra phổ biến (trái ngược với trầm cảm ở người lớn là ngủ ít, ăn không ngon miệng và giảm cân).

Cần đưa trẻ đi khám nếu có các biểu hiện tâm lý nặng.

Stress: Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, rối loạn stress rất phổ biến, đặc biệt là ở lứa tuổi dậy thì. Độ tuổi nhạy cảm này thường dễ bị áp lực từ học tập, gia đình, bạn bè..., thậm chí cả những suy nghĩ tiêu cực về vóc dáng hay khả năng của bản thân cũng dẫn đến stress. Khi đó, trẻ cảm thấy thường xuyên mệt mỏi, căng thẳng, lo lắng, suy nghĩ nhiều... Nguy hiểm hơn, stress ở lứa tuổi dậy thì còn có thể dẫn đến hành vi tự sát.

Rối loạn hành vi: Do những nhận thức về môi trường xung quanh chưa thể toàn diện như người trưởng thành, trẻ dễ bị tác động từ sách báo, phim ảnh bạo lực, các văn hóa phẩm đồi trụy và cả từ bạn bè xấu. Đây chính là nguyên nhân dẫn đến rối loạn hành vi và gây nên những hậu quả nghiêm trọng như gây thương tích cho người khác, chống người thi hành công vụ, trộm cắp, đua xe mạo hiểm..., có thể nghiện game, lạm dụng rượu bia, ma túy, cờ bạc và cả vấn đề tình dục.

Hành vi nổi loạn: Chủ yếu gặp ở trẻ trai, khi phải chịu trách nhiệm về những hành động do chúng gây ra thì chúng lại ứng xử không chấp nhận, chống đối, tạo sự nổi loạn gây lo lắng cho người khác. Hầu hết các em nhận ra sai lầm sau khi được chỉ bảo, bị đánh, bị phạt nhưng có xu hướng tái phát chai lỳ.

Rối loạn ứng xử: Rối loạn ứng xử bao gồm các hành vi: chọc ghẹo người khác, gây gổ, đánh nhau, thô bạo với người khác hoặc súc vật, đồ dùng; ăn cắp, trấn lột; phá phách; bỏ nhà đi bụi...

Lạm dụng chất kích thích: Sử dụng ma túy là nguy cơ nổi bật ở lứa tuổi này.

Hành vi tự sát: Đã trở thành nguyên nhân gây tử vong cao nhất ở tuổi vị thành niên ở nhiều nước trên thế giới nên cần phải cảnh giác với vấn đề này. Những tình huống gợi ý nguy cơ tự sát, có bạn bè tự sát, thất vọng, bị cha mẹ, thầy cô giáo la mắng, mất thể diện, có rối loạn tâm thần, lạm dụng chất kích thích, bị lạm dụng tình dục...

Rối loạn tâm thần thể chống đối: Những đứa trẻ này có tính khí thất thường, hoang dã, không vâng lời, hay cãi nhau với người lớn làm phiền lòng mọi người. Chúng thường được xem như những đứa trẻ hư đốn, vô kỷ luật. Trẻ cũng có thể đáp ứng đối với sự quản lý chặt chẽ của gia đình, thầy cô giáo hoặc bắt chước cách sống cẩu thả, vô tổ chức của bố mẹ hay của người thân.

Bệnh rối loạn cảm xúc, tâm thần phân liệt... cũng thường khởi phát ở tuổi vị thành niên.

Nhiều trường hợp cần được bác sĩ khám và tư vấn. Gia đình, bạn bè và nhà trường cần lưu ý phát hiện sớm dấu hiệu khác thường ở trẻ, điều trị kịp thời sẽ có hiệu quả tốt, ngăn ngừa hậu quả xấu xảy ra.

Tham khảo thêm thông tin bài viết: Nhận biết rối loạn tâm thần tuổi học đường

TS. Cao Tiến Đức - Theo suckhoedoisong.vn
Bình luận
Tin mới
  • 07/07/2020

    5 thực phẩm "thần thánh" giúp mẹ dễ đẻ thường, không đau

    Bổ sung các loại thực phẩm dưới đây vào chế độ ăn hàng ngày trong những tháng cuối của thai kỳ là bí kíp giúp mẹ bầu sinh dễ dàng hơn.

  • 07/07/2020

    7 cách giúp phòng tránh đột quỵ, ung thư bạn nên biết

    Theo Trung Tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Bệnh tật (Hoa Kỳ), các nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở người trưởng thành là ung thư, bệnh tim mạch, đột quỵ. Duy trì một lối sống lành mạnh là cách tốt nhất giúp bạn bảo vệ sức khỏe, đẩy lùi bệnh tật.

  • 07/07/2020

    Dị ứng đường hô hấp nên ăn gì?

    Dị ứng đường hô hấp là tình trạng viêm đường thở do cơ thể phản ứng với khói, bụi, lông động vật... Mặc dù chế độ ăn uống không thể chữa khỏi dị ứng đường hô hấp nhưng chúng có thể làm giảm viêm, giúp hệ thống miễn dịch của bạn hoạt động tốt hơn.

  • 07/07/2020

    Người bệnh đái tháo đường có ăn được gạo lứt?

    Gạo lứt (gạo rằn, gạo lật) là loại gạo chỉ xay bỏ vỏ trấu, chưa được xát bỏ lớp cám gạo. Do đó, đây là loại gạo rất giàu chất dinh dưỡng, đặc biệt là chất xơ, chất chống oxy hóa, vitamin và khoáng chất. Tuy nhiên, người bệnh đái tháo đường băn khoăn liệu ăn gạo lứt có ảnh hưởng đến lượng đường huyết hay không?

  • 07/07/2020

    Nạp caffeine đúng cách để học tập hiệu quả

    Một số đồ uống chứa caffeine có thể khiến bạn bồn chồn, lo âu và mất ngủ khi sử dụng. Đối với những thí sinh trong giai đoạn ôn nước rút, bạn nên cân nhắc uống cà phê và nước tăng lực một cách điều độ.

  • 07/07/2020

    Sai lầm khi đắp mặt nạ có thể làm hỏng da

    Đắp mặt nạ dưỡng da vào cuối ngày là cách thư giãn của nhiều chị em phụ nữ. Tuy nhiên, đắp mặt nạ không đơn giản như bạn vẫn tưởng. Cách sử dụng mặt nạ sai lầm không những không đem lại hiệu quả mà còn có thể gây hại cho làn da.

  • 07/07/2020

    Thực phẩm bổ não, tăng cường trí nhớ dành cho sĩ tử

    Một tháng trước ngày thi là thời điểm quan trọng để thí sinh chuẩn bị cả về tri thức lẫn sức khỏe để đạt được kết quả mong muốn. Não bộ của bạn cũng cần chất dinh dưỡng và năng lượng hàng ngày để có thể hoạt động hết công suất trong phòng thi.

  • 06/07/2020

    Bệnh Parkinson: Kích thích não sâu có làm tăng nguy cơ sa sút trí tuệ?

    Kích thích não sâu là kỹ thuật điều trị bệnh Parkinson khá hiệu quả. Tuy nhiên, do kỹ thuật này tác động trực tiếp tới não bộ, nhiều người bệnh lo lắng kích thích não sâu có thể gây ra một số tác động tiêu cực, ví dụ như làm tăng nguy cơ sa sút trí tuệ.

Xem thêm