Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Mối liên hệ giữa hội chứng ruột kích thích và bộ não

Hội chứng ruột kích thích (IBS) có thể ảnh hưởng không chỉ đến ruột. Đôi khi bị đau bụng dai dẳng, đầy hơi, tiêu chảy hoặc táo bón có thể khiến bạn cảm thấy khó chịu, bực bội, chán nản hoặc lo lắng. Và ngược lại tất cả những cảm xúc tiêu cực đó có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng của hội chứng ruột kích thích.

Điều này có vẻ như là một vòng luẩn quẩn. Nhưng một tin tốt cho bạn chính là việc kiểm soát những cảm xúc tiêu cực cũng là một trong những cách để kiểm soát IBS. 

Não và ruột giao tiếp như thế nào?

Não và tủy sống là hệ thống thần kinh trung ương của cơ thể. Các dây thần kinh, tế bào thần kinh và chất dẫn truyền thần kinh chạy xuyên suốt từ não đến khắp cơ thể. Và hệ thống thần kinh chạy dọc theo đường tiêu hóa của bạn (từ thực quản qua dạ dày và ruột đến hậu môn) được gọi là hệ thống thần kinh ruột.

Hệ thống thần kinh ruột chính là con đườn giao tiếp giữa não bộ và ruột, và cả hai đều phản ứng với cùng những chất dẫn truyền thần kinh như nhau. Điều đó giải thích tại sao cảm xúc tiêu cực có thể gây ra suy giảm hệ tiêu hóa và ngược lại.

Ví dụ, khi bạn cảm thấy nguy hiểm, hệ thần kinh trung ương sẽ kích hoạt phản ứng “đánh hay chạy” bằng sự thay đổi các hormone và chất dẫn truyền thần kinh. Khi tín hiệu truyền đến hệ thần kinh ruột, ruột sẽ giảm hoạt động hoặc ngừng tiêu hóa để cơ thể có thể sử dụng nguồn năng lượng đó chống lại nguy hiểm. Kết quả là có thể khiến bạn đau bụng hoặc gặp các vấn đề về đường tiêu hóa khác.

Khi bạn ở trong những tình huống căng thẳng, ví dụ như phải nói trước đám đông, cũng có thể làm giảm hoạt động của hệ thống tiêu hóa và gây khó chịu. Và khi bạn cảm thấy phấn khích hoặc lo lắng, dạ dày của bạn cũng phản ứng lại.

Đôi khi căng thẳng thậm chí có thể gây tiêu chảy. Căng thẳng kéo dài có liên quan đến tình trạng viêm và dẫn đến hệ thống miễn dịch hoạt động kém hơn. Nói cách khác, mối quan hệ giữa não và hệ tiêu hóa khá phức tạp.

Phương pháp y học hành vi

Nhờ mối liên hệ ruột-não này nên hội chứng ruột kích thích và các rối loạn tiêu hóa khác có thể được điều trị bằng thuốc tiêu hóa và các phương pháp y học hành vi. Đôi khi phải dùng cả hai biện pháp để giảm sự khó chịu và giúp bạn đối phó với các triệu chứng dai dẳng của bệnh. Phương pháp điều trị y học hành vi cho hội chứng ruột kích thích bao gồm:

Liệu pháp thư giãn. Thư giãn cơ bắp và sự phương pháp tưởng tượng có định hướng có thể giúp giảm phản ứng của cơ thể với căng thẳng. Phương pháp này có thể giúp thả lỏng cơ thể cũng như tâm trí, giúp bạn ngủ ngon hơn, từ đó thúc đẩy tác động chữa lành. Thư giãn sâu khiến não giải phóng endorphin, một loại “thuốc giảm đau” tự nhiên của cơ thể.

Liệu pháp hành vi nhận thức. Thay đổi cách bạn suy nghĩ và hành xử có thể cải thiện phản ứng của cơ thể đối với căng thẳng, bao gồm cả hội chứng ruột kích thích. Bạn sẽ học được các kỹ năng đối phó với căng thẳng như tập trung vào cảm xúc tích cực, hoạt động thể chất và tìm thấy niềm vui. Về cơ bản liệu pháp này giúp bạn thay đổi cách suy nghĩ và dần tạo ra những thay đổi tích cực đến não và đường ruột.

Liệu pháp phản hồi sinh học. Kỹ thuật này cho phép bạn nhận phản hồi về những chức năng sinh lý, chẳng hạn như nhiệt độ cơ thể hoặc nhịp tim, từ giúp bạn kiểm soát những phản ứng đó. Với phương pháp phản hồi sinh học, bạn có thể làm nhịp tim bình ổn lại hoặc làm ấm tay khi bạn căng thẳng. Một ví dụ khác liên quan đến bệnh nhân bị táo bón hoặc rò rỉ phân, bệnh nhân sử dụng một thiết bị để đo sức mạnh của cơ sàn chậu, qua đó bệnh nhân có thể học cách thư giãn hoặc co cơ để khắc phục các vấn đề về tiêu hóa. Thông thường, loại phản hồi sinh học đặc biệt này được thực hiện với một nhà vật lý trị liệu, không phải là một nhà tâm lý học.

Tìm kiếm sự giúp đỡ từ một chuyên gia y học hành vi

Phần lớn tâm trạng và chất lượng cuộc sống của các bệnh nhân đều chuyển biến tốt hơn sau khi đã điều trị bằng liệu pháp hành vi, và hội chứng ruột kích thích cũng ít xuất hiện hơn. Liêu pháp y học hành vi sẽ rất có ích nếu:

  • Thuốc hoặc các phương pháp điều trị tiêu hóa khác không kiểm soát được hội chứng ruột kích thích của bạn.

  • Bạn nhận thấy rằng căng thẳng làm cho các triệu chứng trở nên tồi tệ hơn.

  • Bạn không thích sử dụng thuốc để giải quyết các triệu chứng của bạn.

Tuy nhiên, liệu pháp y học hành vi không dành cho bạn nếu bạn có các vấn đề tâm thần khác nghiêm trọng hơn và không liên quan đến tình trạng tiêu hóa, chẳng hạn như rối loạn ăn uống, tâm thần phân liệt hoặc có suy nghĩ muốn tự tử.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Phương pháp điều trị tự nhiên cho hội chứng ruột kích thích

Bình luận
Tin mới
  • 12/07/2020

    Cách chọn gối phù hợp để có giấc ngủ ngon, giảm đau vai gáy

    Dùng một chiếc gối không phù hợp có thể khiến bạn dễ bị ngáy ngủ, gây đau cổ, đau vai gáy… Vậy bạn đã biết có những tiêu chí gì để chọn được chiếc gối phù hợp, hỗ trợ tốt nhất cho giấc ngủ ngon?

  • 12/07/2020

    Một vài mẹo giúp bạn có món salad hấp dẫn hơn, tốt cho não bộ

    Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, thường xuyên ăn salad có thể giúp bạn cải thiện sức khỏe não bộ, giảm nguy cơ thoái hóa não. Tuy nhiên, món ăn lành mạnh này dường như không thực sự hấp dẫn với nhiều người, đặc biệt là những người không thích ăn rau

  • 12/07/2020

    9 nguồn protein thực vật hoàn chỉnh cho người ăn chay

    Hầu hết các loại thực phẩm có nguồn gốc động vật như thịt, cá, sữa và trứng đều chứa đủ các loại acid amin thiết yếu cho cơ thể, nhưng không nhiều thực phẩm có nguồn gốc thực vật làm được điều này. Do đó, nhiều người ăn chay gặp khó khăn trong việc bổ sung đủ protein cho cơ thể.

  • 12/07/2020

    Bệnh nhân khỏi HIV mà không cần phải cấy tế bào gốc

    Một người đàn ông ở Sao Paolo, Brazil, không còn dấu vết của HIV trong cơ thể sau 15 tháng ngừng thuốc kháng virus. Đây có thể là trường hợp đầu tiên được chữa khỏi HIV mà không cần phải cấy tế bào gốc.

  • 12/07/2020

    Biện pháp khắc phục đau khớp thái dương hàm tại nhà hiệu quả

    Khớp thái dương hàm (KTDH) là một loại khớp bản lề nối xương hàm với hộp sọ. Đau khớp thái dương hàm có thể do nhiều lý do. Trong đa số các trường hợp, sự khó chịu và đau đớn liên quan đến KTDH chỉ là tạm thời và bạn có thể kiểm soát bằng các biện pháp tự chăm sóc tại nhà.

  • 12/07/2020

    Những cách bạn giúp bảo vệ mắt, chống mù lòa

    Những bệnh về mắt như đục thủy tinh thể, thoái hóa điểm vàng là nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa. Tuy nhiên, bạn hoàn toàn có thể bảo vệ đôi mắt, phòng tránh bệnh mắt bằng một số thay đổi thói quen sinh hoạt dưới đây:

  • 12/07/2020

    Những lợi ích không thể bỏ qua của Omega 3 đối với sức khỏe

    Omega 3 là dưỡng chất thiết yếu thường được nhắc tới với những công dụng như bổ não, sáng mắt, tăng cường sức khỏe. Tuy nhiên không phải ai cũng hiểu hết được những công dụng không ngờ cũng như cách bổ sung Omega 3 sao cho hiệu quả nhất.

  • 11/07/2020

    5 cặp đôi dưỡng chất tốt cho da, giúp bạn có làn da rạng rỡ

    Khi chăm sóc da, chắc hẳn chị em nào cũng muốn lựa chọn các dưỡng chất tốt nhất cho da. Tuy nhiên, bạn có biết rằng một số dưỡng chất không nên dùng riêng lẻ mà nên kết hợp với các dưỡng chất khác để có được làn da sáng đẹp, rạng rỡ nhất?

Xem thêm