Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Lời khuyên hữu hiệu khi giao tiếp với người bệnh Alzheimer

Biểu hiện thường gặp nhất của người bệnh Alzheimer là các khó khăn khi giao tiếp với người khác. Theo thời gian và tiến triển của bệnh, mức độ trầm trọng của khó khăn trong giao tiếp sẽ gia tăng. Làm thế nào để trợ giúp tốt nhất cho họ?

Bệnh Alzheimer làm xói mòn, không hồi phục khả năng giao tiếp, tư duy, trí nhớ của bệnh nhân nên những câu nói, cách diễn đạt của họ gây khó hiểu cho người khác và ngược lại những lời bạn nói cũng khiến cho họ cảm thấy rất khó khăn để hiểu. Những hiểu lầm đó là nguyên nhân gây ra mâu thuẫn giữa bệnh nhân và bạn làm cho việc truyền đạt thông tin trở lên khó khăn hơn và dần dần sẽ trở nên căng thẳng trong cuộc sống vốn đã khó khăn của chính người bệnh cũng như gia đình họ.

Dưới đây là một vài cách để bạn có thể cải thiện tình trạng này.

Vì sao bệnh Alzheimer gây nên những khó khăn trong giao tiếp? 

Bệnh Alzheimer phá hủy các đường truyền thông tin và các vùng não về ngôn ngữ và trí nhớ, khiến cho bệnh nhân gặp khó khăn trong việc tìm đúng từ, diễn đạt đầy đủ ý muốn hoặc câu từ hoặc hiểu đúng nghĩa những gì người khác nói.

Bệnh nhân Alzheimer rất khó khăn để sử dụng chính xác các từ ngữ để mô tả một sự vật hiện tượng quen thuộc cũng như việc sắp đặt trật tự các từ trong câu. Họ bị mắc kẹt trong một suy nghĩ nào đó nên liên tục nhắc đi nhắc lại nhiều lần một từ hoặc một câu hỏi. Đây chính là điều khiến cho những người xung quanh ban đầu là ngạc nhiên nhưng lâu dần sẽ trở nên khó chịu vì cứ phải liên tục trả lời, nhắc đi nhắc lại một vấn đề quen thuộc

Một người mắc bệnh Alzheimer cũng có thể có các biểu hiện khó khăn về tư duy, diễn đạt, phổ biến như sau:

  • Mất sự xuyên suốt của ý nghĩ, câu hỏi, câu nói chuyện
  • Vật lộn trong việc sắp xếp các từ thành câu có nghĩa
  • Nói ít hơn bình thường
  • Nói như một đứa trẻ tập nói cả về câu và từ ngữ

Bạn có thể làm những gì?

Sẽ rất khó khăn trong việc giao tiếp với người bệnh nhưng đó là một phần quan trọng trong chăm sóc người bệnh Alzheimer. Tuy nhiên, khi bạn đã quyết định chăm sóc tốt nhất cho người thân của mình, nguyên tắc quan trọng nhất là bạn phải kiên trì tìm ra một cách giao tiếp tối ưu cho riêng 2 người.

Hãy xem những lời khuyên dưới đây để việc giao tiếp trở lên hiệu quả hơn:

Kiên nhẫn: hãy thể hiện sự kiên nhẫn của bạn khi nghe bệnh nhân Alzheimer nói và cố gắng hiểu những gì họ muốn diễn đạt. Không nên ngắt lời. Cố gắng nói nhẹ nhàng, chậm rãi. Nắm tay, nhìn vào mắt người thân khi nói chuyện.

Đối với cá nhân bạn, làm được điều này phải cần thời gian. Bạn hãy chuẩn bị tinh thần và luyện tập các kỹ năng cho việc lắng nghe và đừng vội thất vọng nếu thất bại trong những lần đầu. Hãy cho mình thêm thời gian để làm quen với việc này, đó cũng chính là thành công trong việc bạn sẽ trở nên kiên nhẫn hơn.

Thể hiện sự tôn trọng: tránh nói chuyện với bệnh nhân Alzheimer theo kiểu nói chuyện với trẻ con và đừng nói về họ khi họ không có mặt ở đó.

Nói đơn giản:  sủ dụng những câu ngắn gọn để diễn đạt ý mình. Khi gặp tình trạng bệnh Alzheimer nặng hơn thì chỉ nên sử dụng câu hỏi có hay không và ngắt nhỏ các câu nói thành câu đơn giản nhất có thể.

Tạo sự thoải mái trong giao tiếp: hãy xác định rằng, một người mắc bệnh Alzheimer sẽ rất khó khăn trong giao tiếp và mức độ sẽ tăng dần theo thời gian. Hãy động viên người bệnh bằng cách nói nhẹ nhàng với họ là không vấn đề gì, khuyến khích họ tiếp tục giải thích những gì mà họ muốn nói.

Hãy tạo sự thân mật và cùng chia sẻ, và hãy biến đó thành "bí mật" nho nhỏ giũa hai người.

Sử dụng tín hiệu thị giác: đôi khi những cử chỉ và hoặc ánh mắt sẽ dễ dàng hơn việc sử dụng từ đơn. Khuyến khích người bệnh sử dụng ánh mắt hoặc cử chỉ để thể hiện ý muốn của họ, chẳng hạn như thay vì người đó yêu cầu bạn đưa vào nhà vệ sinh bằng lời nói thì họ có thể nhìn về hướng nhà vệ sinh và chỉ vào đó cho bạn biết.

Những ngôn ngữ không lời này có thể tạo sự thoải mái, thân thiện hơn cho cả họ và chính bạn.

Tránh chỉ trích, không sửa lại câu hoặc tranh luận với bệnh nhân alzheimer. Thay vì sửa lại câu thì bạn nên cố gắng hiểu ý họ muốn nói, để tránh sự giận dữ hoặc gây bối rối cho họ thì bạn không nên tranh luận với họ.

Giao tiếp với bệnh nhân Alzheimer được coi là một thử thách khó khăn, nhất là trong khi tình trạng bệnh trở lên xấu đi và việc giao tiếp luôn phải thực hiện hàng ngày, hàng giờ. Khi bạn làm việc này với tình thương yêu và ý muốn chăm sóc cho người thân của mình, những khó khăn này sẽ được vượt qua.

Lời khuyên của các chuyên gia cho bạn chỉ đơn giản thế này thôi: THƯ GIÃN và KIÊN TRÌ. Bạn sẽ tìm ra cách tối ưu nhất rì để giúp cho bệnh nhân cảm thấy yên tâm và thoải mái hơn khi giao tiếp.

Ths.Bs.Trần Thu Nguyệt - Viện Y học ứng dụng Việt Nam
Bình luận
Tin mới
  • 09/01/2026

    Phân biệt bệnh Tay chân miệng và bệnh Thuỷ đậu ở trẻ

    Thủy đậu và bệnh tay chân miệng là hai bệnh gây ra bởi vi-rút truyền nhiễm và đều có thể gây sốt, lở miệng và mụn nước trên da. Mặc dù hai bệnh này có vẻ giống nhau, nhưng chúng có thể có các biến chứng khác nhau. Việc biết cách phân biệt chúng là rất quan trọng. Trong bài viết này, chúng ta sẽ so sánh hai loại bệnh này, bao gồm cả cách các triệu chứng và phát ban phát triển cũng như cách phòng bệnh hiệu quả!

  • 08/01/2026

    Thêm nhiều nước thu hồi sản phẩm sữa công thức của Nestle

    Thống kê của Nestle cùng thông báo của Bộ Y tế nhiều nước ngày 7/1 cho thấy làn sóng thu hồi sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ sơ sinh của công ty có trụ sở tại Thụy Sĩ đã vượt ra khỏi châu Âu tới những quốc gia ở châu Mỹ và châu Á, trong đó có Trung Quốc và Brazil.

  • 08/01/2026

    Người bệnh đái tháo đường cần ăn bao nhiêu muối để an toàn cho tim mạch?

    Khi mắc bệnh đái tháo đường, bên cạnh việc kiểm soát tinh bột, người bệnh cần đặc biệt chú ý đến lượng muối tiêu thụ. Việc nạp quá nhiều natri có thể làm tăng nguy cơ biến chứng tim mạch nghiêm trọng.

  • 08/01/2026

    Ảnh hưởng của ô nhiễm không khí đến sức khỏe hô hấp

    Ô nhiễm không khí đang trở thành một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với sức khỏe con người trên toàn cầu. Sức khỏe hô hấp chịu tác động nghiêm trọng từ các hạt bụi mịn, khí độc và hợp chất hóa học trong không khí không chỉ gây ra các triệu chứng tức thời như ho, khó thở mà còn dẫn đến các bệnh lý mãn tính nguy hiểm. Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ phân tích tác động của ô nhiễm không khí đến hệ hô hấp và đề xuất các biện pháp bảo vệ sức khỏe hiệu quả.

  • 07/01/2026

    Bộ Y tế: 2 đối tượng được tăng mức hưởng khám chữa bệnh BHYT lên 100% từ năm 2026

    Bộ Y tế cho biết, Nghị quyết số 261/2025/QH15 quy định: "Người tham gia BHYT thuộc hộ gia đình cận nghèo, người cao tuổi từ đủ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được áp dụng mức hưởng 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong phạm vi được hưởng của người tham gia BHYT..." Bộ Y tế ngày 6/1 đã có văn bản hoả tốc gửi Bảo hiểm xã hội Việt Nam (Bộ Tài chính); Các Sở Y tế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; Các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trong toàn quốc về việc chuyển đổi mã quyền lợi đối tượng tham gia BHYT theo Nghị quyết số 261/2025/QH15.

  • 07/01/2026

    Thu hồi sữa Nestlé ở nước ngoài, Cục An toàn thực phẩm vào cuộc kiểm soát tại Việt Nam

    Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết tập đoàn thực phẩm Nestlé thông báo thu hồi mang tính phòng ngừa một số lô sữa bột dành cho trẻ sơ sinh mang nhãn hiệu Beba và Alfamino được bán tại Đức, do phát hiện khả năng tồn tại Cereulid, một độc tố do vi khuẩn Bacillus cereus tạo ra có thể gây hại cho trẻ nhỏ...

  • 07/01/2026

    Cách uống nước đậu đen rang giảm cân an toàn và hiệu quả

    Nước đậu đen rang là một thức uống có lợi cho sức khỏe và hỗ trợ tốt cho việc giảm cân. Để đạt được hiệu quả tối ưu và giảm cân an toàn cần hiểu rõ về liều lượng, cách chế biến và thành phần dinh dưỡng.

  • 07/01/2026

    Những lợi ích bất ngờ của mùa đông với sức khỏe

    Khi những cơn gió mùa đông bắc tràn về, mang theo cái se lạnh đặc trưng của miền Bắc Việt Nam, nhiều người thường nghĩ ngay đến việc phải đối mặt với thời tiết khắc nghiệt, những căn bệnh giao mùa và cảm giác uể oải. Chúng ta thường gắn mùa đông với hình ảnh của những chiếc lò sưởi ấm cúng, ly ca cao nóng hổi và những buổi tối cuộn mình trong chăn ấm đọc sách. Tuy nhiên, trái với suy nghĩ thông thường, mùa đông không chỉ là mùa của sự nghỉ ngơi mà còn là một giai đoạn mang lại nhiều lợi ích đáng kinh ngạc cho sức khỏe thể chất và tinh thần của chúng ta. Mùa đông là thời điểm để cơ thể chúng ta có cơ hội "ngủ đông" theo một cách riêng, làm chậm lại nhịp sống hối hả và tự phục hồi. Đây cũng là mùa của lễ hội, của những khoảnh khắc sum vầy ấm áp. Thay vì chỉ nhìn vào những mặt tiêu cực, hãy cùng khám phá những lý do tại sao chúng ta nên yêu mến và tận hưởng mùa đông.

Xem thêm