Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Hệ tiêu hóa khỏe mạnh và không khỏe mạnh

Hệ tiêu hóa của chúng ta phải làm việc liên tục trong lúc ta hoạt động, ăn uống và cả trong lúc ta nghỉ ngơi, giúp tiêu hóa và hấp thu các chất dinh dưỡng từ thức ăn nạp vào mỗi ngày. Đây có thể được ví như hàng rào biên giới, vì là nơi tiếp xúc và loại trừ những yếu tố hay nguy cơ gây bệnh từ thực phẩm như vi khuẩn, chất acid, chất kiềm, hóa chất, chất độc hại,... Do đó, rất nhiều vấn đề bệnh lý có thể xảy ra với đường tiêu hóa như: viêm loét đường tiêu hóa, rối loạn đường tiêu hóa (táo bón, tiêu chảy), và thậm chí nặng nề hơn là xuất huyết, ung thư đường tiêu hóa.

Với cuộc sống hiện đại tiềm ẩn nhiều tác nhân gây bệnh, việc sở hữu một hệ tiêu hóa khỏe mạnh là mong muốn của tất cả mọi người. Trên thực tế, có nhiều yếu tố và tác nhân tham gia đóng góp giúp cho hệ tiêu hóa khỏe mạnh. Một trong những yếu tố quan trọng là hệ vi sinh đường ruột. Hệ vi sinh đường ruột là một hệ sinh thái bao gồm khoảng 300-500 loài vi khuẩn khác nhau sống trong đường ruột. Mặc dù tồn tại các loại vi khuẩn gây hại, song nhờ cơ chế điều hòa miễn dịch tại ruột mà cơ thể vẫn đạt được trạng thái khỏe mạnh. Nghiên cứu đã cho thấy rằng một hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh không chỉ có ảnh hưởng tích cực, hỗ trợ duy trì hệ tiêu hóa khỏe mạnh mà còn có ảnh hưởng đến những vấn đề sức khỏe khác như hệ miễn dịch sức khỏe tinh thần, v...v…

Vậy biểu hiện của người có hệ tiêu hóa khỏe mạnh là như thế nào? Có khả năng ăn tốt, chức năng đại tiện bình thường, cơ thể hấp thu dinh dưỡng tốt, ít mắc phải các triệu chứng rối loạn về tiêu hóa như táo bón, tiêu chảy, chướng bụng, đầy hơi, chính là những biểu hiện cho thấy một người có hệ tiêu hóa khỏe mạnh.

Trái ngược với lợi ích sức khỏe nhận được từ một hệ tiêu hóa khỏe mạnh, không ít người phải đối mặt với nhiều nguy cơ từ hệ tiêu hóa không khỏe vì nhiều nguyên nhân. Mặc dù hệ tiêu hóa có thể chịu được khá nhiều tác động (từ loại thực phẩm bạn ăn vào cho đến những căng thẳng về cảm xúc) nhưng cũng chỉ có giới hạn. Qua thời gian, những tác động tiêu cực có thể tích tụ và gây ra các vấn đề sức khỏe dài hạn. Những dấu hiệu phổ biến nhất của một hệ tiêu hóa không khỏe mạnh bao gồm:

Khó chịu bụng

Những vấn đề về bụng như đầy hơi, chướng bụng, táo bón, tiêu chảy và trào ngược dạ dày đều là những dấu hiệu của một hệ tiêu hóa không khỏe. Một hệ tiêu hóa khỏe mạnh sẽ không gặp vấn đề trong việc tiêu hóa thực phẩm và đào thải chất thải.

Không dung nạp đồ ăn

Tình trạng không dung nạp đồ ăn là khi cơ thể không tiêu hóa được những loại thức ăn nhất định (khác với dị ứng thực phẩm). Không dung nạp thức ăn có thể là do hệ vi sinh đường ruột bị mất cân bằng, gây ra các triệu chứng như đầy hơi, chướng bụng, tiêu chảy hoặc đau bụng,… Đây là những triệu chứng thường thấy khi ta nhắc đến khó tiêu.

Thèm ăn thực phẩm nhiều đường

Một chế độ ăn có nhiều thực phẩm chế biến sẵn công nghiệp và các sản phẩm khác được bổ sung nhiều đường có thể gây ảnh hưởng đến sự cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe, gây thèm đường và có thể liên quan đến tình trạng viêm và một vài loại bệnh trong cơ thể.

Cân nặng thay đổi đột ngột

Nếu cân nặng có sự thay đổi tăng hoặc giảm mà chế độ ăn không thay đổi thì đó cũng có thể là dấu hiệu của một hệ tiêu hóa không khỏe mạnh. Khi hệ vi sinh đường ruột mất cân bằng sẽ ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ dinh dưỡng, điều hòa lượng đường huyết cũng như chức năng lưu trữ mỡ của cơ thể.

Thường xuyên mệt mỏi và ngủ không ngon

Một hệ tiêu hóa không khỏe mạnh cũng có thể được biểu hiện qua giấc ngủ, ví dụ như tình trạng mất ngủ, từ đó dẫn đến mệt mỏi kéo dài. Phần lớn lượng hormone serotonin, loại hormone ảnh hưởng đến tâm trạng và giấc ngủ, được sản sinh từ hệ thần kinh ruột của đường tiêu hóa. Vì vậy, khi hệ tiêu hóa có vấn đề cũng có khả năng ảnh hưởng đến giấc ngủ.

Như vậy, có thể thấy, khi hệ tiêu hoá không khoẻ mạnh, sẽ có ảnh hưởng đến nhiều mặt, trước hết là ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng hệ tiêu hoá, sau đó là ảnh hưởng đến các khía cạnh khác của sức khoẻ như tinh thần, giấc ngủ…Do vậy, mỗi người cần có chế độ dinh dưỡng cân bằng, lành mạnh, để đảm bảo hệ tiêu hoá luôn khoẻ mạnh.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: “Soi” quá trình tiêu hóa của một số thực phẩm quen thuộc

PGS. TS. Nguyễn Xuân Ninh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Tổng hợp
Bình luận
Tin mới
  • 21/09/2020

    Vì sao bạn nên ăn rau cần tây mỗi ngày?

    Cần tây là một loại rau quen thuộc với bữa ăn hàng ngày của nhiều gia đình. Loại rau này mang lại rất nhiều dưỡng chất thiết yếu cho cơ thể nên có khả năng phòng một số bệnh nguy hiểm.

  • 21/09/2020

    Dầu lạc thực sự tốt cho sức khỏe tim mạch?

    Dầu lạc là loại dầu thực vật được lựa chọn phổ biến để nấu ăn ở nhiệt độ cao. Theo nghiên cứu, mặc dù dầu đậu phộng có một số đặc tính đem lại lợi ích cho sức khỏe tim mạch tuy nhiên vẫn còn tiềm ẩn một số nhược điểm bạn cần lưu ý.

  • 21/09/2020

    Dấu hiệu cảnh báo ung thư tiền liệt tuyến

    Nếu ung thư tiền liệt tuyến được phát hiện và điều trị sớm, người bệnh có thể sống được nhiều năm, thậm chí có thể chữa khỏi hoàn toàn. Nam giới nên theo dõi sức khỏe thường xuyên để đề phòng dấu hiệu ung thư tiền liệt tuyến.

  • 21/09/2020

    Bà bầu ăn su su có tốt không?

    Su su là một trong những thực phẩm cung cấp rất nhiều vitamin và khoáng chất tốt cho sức khỏe. Thế nhưng đối với phụ nữ mang thai, liệu thực phẩm này có mang lại lợi ích và đảm bảo an toàn cho thai nhi?

  • 21/09/2020

    “Điểm mặt” những thói quen tai hại gây tắc nghẽn lỗ chân lông

    Lỗ chân lông bị tắc nghẽn là nguyên nhân khiến bạn nổi nhiều mụn, da sần sùi, xuất hiện nhiều nếp nhăn và nhanh lão hóa hơn. Chính những thói quen thường ngày tưởng như vô hại của bạn lại bất ngờ là “thủ phạm” gây tắc nghẽn lỗ chân lông.

  • 21/09/2020

    Nên làm gì nếu bạn lỡ ăn trước khi xét nghiệm máu?

    Trước khi xét nghiệm máu, bạn sẽ được yêu cầu phải nhịn ăn trước khi xét nghiệm. Thời gian nhịn ăn sẽ phụ thuộc vào các loại xét nghiệm máu khác nhau, thông thường là từ 8-12 tiếng.

  • 20/09/2020

    Rượu bia giúp bạn chìm vào giấc ngủ nhanh hơn chứ không giúp bạn ngủ ngon hơn!

    Một số người tìm đến các đồ uống có chứa cồn như rượu, bia với mong muốn có giấc ngủ ngon hơn mỗi đêm. Tuy nhiên, điều này không hẳn chính xác.

  • 20/09/2020

    45 điều thú vị về giấc mơ và chúng ta không ngờ tới

    Bạn luôn có những giấc mơ mỗi đêm, bất kể bạn có nhận ra hay không. Đôi khi, giấc mơ mang đến cảm giác hạnh phúc, đôi khi lại là nỗi buồn, và có cả những sự kỳ lạ. Nếu may mắn, thi thoảng bạn còn có những giấc mơ “sexy”.

Xem thêm