Đau bụng: khi nào cần đến khám bác sỹ?

Bất kì ai trong chúng ta cũng đã từng đôi lần cảm thấy đau bụng. Đau bụng có thể có nhiều mức độ từ nặng đến nhẹ, từ đau âm ỉ đến đau quặn, có thể chỉ đau trong một khoảng thời gian ngắn nhưng có thể kéo dài liên tục hoặc tự hết rồi lại tái đi tái lại. Cơn đau bụng diễn ra trong thời gian ngắn được gọi là đau bụng cấp tính, khi kéo dài vài tuần hoặc vài tháng thì gọi là đau bụng mạn tính.

Các nguyên nhân gây đau bụng

Đau bụng có thể do nhiều nguyên nhân gây ra, trong đó có những nguyên nhân không đáng lo ngại nhưng lại có những vấn đề cần được cấp cứu ngay lập tức.

Thông thường, vị trí đau bụng sẽ cung cấp thông tin quan trọng để xác định nguyên nhân gây bệnh. Theo như hình vẽ dưới đây, bạn có nhìn thấy vị trí đau bụng liên quan đến một số bệnh nhất định: 

• Bệnh Crohn
• Ceton máu cao
• Viêm túi thừa
• Chấn thương bụng
• Tắc ruột
• Lồng ruột (ở trẻ em)
• Hội chứng ruột kích thích
• Nhiễm độc chì
• Viêm hạch mạc treo
• Viêm tụy
• Bệnh viêm vùng chậu (nhiễm trùng cơ quan sinh dục nữ)
• Viêm phúc mạc (viêm màng bụng)
• Bệnh thiếu máu hồng cầu hình liềm
• Căng hoặc co kéo cơ bụng
• Phình động mạch chủ ngực
• Viêm loét đại tràng
• Tăng ure huyết
• Nhiễm trùng đường tiết niệu
• Viêm dạ dày

Các vấn đề sau đây thường gây ra đau bụng dưới, đôi khi được mô tả như đau vùng chậu:

• Viêm ruột thừa
• Viêm bàng quang
• Viêm túi thừa
• Vấn đề về cổ tử cung, chẳng hạn như nhiễm trùng cổ tử cung, viêm cổ tử cung hoặc các khối u ở cổ tử cung
• Lạc nội mạc tử cung
• Tắc ruột
• Đau bụng liên quan đến rụng trứng
• U nang buồng trứng
• Bệnh viêm vùng chậu (nhiễm trùng cơ quan sinh dục nữ)
• Viêm vòi trứng (ống dẫn trứng)
• Thoát vị bẹn
• Sỏi thận
• Viêm túi tinh
• Viêm loét đại tràng

Các bệnh lí dưới đây thường gây ra đau bụng trên:

• Đau thắt ngực (giảm lưu lượng máu đến tim)
• Viêm ruột thừa
• Viêm đường mật
• Viêm tá tràng
• Viêm gan virus
• Trào ngược dạ dày – thực quản
• Nhồi máu cơ tim
• Tắc ruột
• Thiếu máu mạc treo cục bộ (giảm lưu lượng máu đến ruột)
• U lympho không Hodgkin
• Đau dạ dày không do loét
• Viêm tụy
• Loét dạ dày
• Viêm màng ngoài tim
• Viêm màng phổi
• Viêm phổi
• Tràn khí màng phổi
• Hẹp môn vị (ở trẻ sơ sinh)
• Phình động mạch chủ ngực
• Vỡ lách
• Thoát vị hoành
• Hẹp môn vị

Các nguyên nhân sau đây thường gây ra đau ở trung tâm của bụng:

• Ceton máu cao
• Chấn thương
• Tắc ruột
• Huyết khối tĩnh mạch mạc treo (cục máu đông trong tĩnh mạch dẫn máu từ ruột)
• Viêm tụy
• Phình động mạch chủ ngực
• Ure huyết cao

Và có một số bệnh lại có thể gây đau bụng ở các vị trí khác nhau tùy từng bệnh nhân khác nhau.

Do vậy, tuy đau bụng rất thường gặp nhưng nếu chỉ căn cứ vào vị trí đau sẽ rất khó để chẩn đoán chính xác căn bệnh. Trong hầu hết các trường hợp, bác sỹ cần thăm khám và làm các xét nghiệm để chẩn đoán chính xác và có phương pháp điều trị thích hợp nhất cho bạn.

Khi nào bạn cần đến khám bác sỹ?

• Chấn thương, ví dụ như tai nạn làm bạn đau bụng dữ dội vì có thể có tổn thương, dập vỡ tạng, chảy máu trong ổ bụng. Đây có thể là cấp cứu ngoại khoa khẩn cấp.
• Đau ngực, bất kể đau tại vị trí nào của ngược
• Đi ngoài ra máu, buồn nôn hoặc nôn liên tục, vàng da, đau tăng lên khi chạm vào bụng hoặc chướng bụng
• Đau khiến bạn không thể ngồi yên được hoặc phải cuộn tròn lại để giảm đau
• Có biểu hiện lơ mơ, choáng hoặc bất tỉnh

Bạn cũng nên đến gặp bác sĩ càng sớm càng tốt nếu đau bụng khiến bạn cảm thấy lo lắng hoặc đã kéo dài một vài ngày hoặc hàng tuần.

Trong khi chưa đến bệnh viện, bạn có thể tìm cách giảm đau, ví dụ như ăn thành các bữa nhỏ nếu bạn đau bụng do khó tiêu, chườm nếu nó làm bạn dễ chịu hơn.

Tránh sử dụng các thuốc giảm đau như Aspirin hoặc Ibuprofen hay thuốc phiện vì chúng có thể gây kích thích dạ dày và làm đau bụng nặng lên. Bên cạnh đó, việc sử dụng thuốc giảm đau còn làm lu mờ các triệu chứng, gây khó khăn trong việc theo dõi và xác định nguyên nhân gây bệnh.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Các sự thật về đường tiêu hóa của bạn